با موافقت رسمی برای صادرات مشروط گوشت مرغ و برخی قطعات آن، گمانهزنیها درباره اثر این تصمیم بر قیمت مرغ، تنظیم بازار و وضعیت عرضه داخلی افزایش یافته و حالا نگاهها به نحوه اجرای این سیاست دوخته شده است. به گزارش اقتصادآنلاین، صدور مجوز صادرات مشروط گوشت مرغ بار دیگر بازار محصولات پروتئینی را در کانون توجه قرار داده است؛ تصمیمی که میتواند هم برای تولیدکنندگان صنعت طیور خبر مهمی باشد و هم برای مصرفکنندگان داخلی این پرسش را ایجاد کند که آیا با باز شدن مسیر صادرات، قیمت مرغ در بازار داخل افزایش خواهد یافت یا نه. در شرایطی که بازار کالاهای اساسی همواره نسبت به تغییرات سیاستی حساس است، موافقت با صادرات مشروط مرغ میتواند نشانهای از تلاش سیاستگذار برای تنظیم همزمان بازار داخلی و توسعه صادرات باشد. صادرات مشروط گوشت مرغ؛ جریان چیست؟ ماجرا از آنجا آغاز شد که دفتر مقررات صادرات و واردات وزارت صنعت، معدن و تجارت با استناد به مکاتبه معاونت توسعه بازرگانی وزارت جهاد کشاورزی، در نامهای به گمرک ایران، با صادرات مشروط گوشت مرغ موافقت کرد. بر اساس این تصمیم، صادرات قطعات مرغ شامل ران، سینه، کتف و بال با کد تعرفه ۰۲۰۷۱۳۱۰ و همچنین گوشت مرغ بریده نشده به صورت قطعات تازه یا سردشده با کد تعرفه ۰۲۰۷۱۱۰۰، در چارچوب ضوابط و شرایط تعیینشده مجاز شده است. اهمیت این تصمیم از آن جهت است که در ماههای گذشته، صادرات برخی اقلام پروتئینی از جمله تخممرغ برای کنترل بازار داخلی با محدودیتهایی همراه بود. حالا موافقت با صادرات مشروط مرغ این پیام را مخابره میکند که سیاستگذار بهدنبال آن است که در صورت وجود مازاد تولید، مسیر صادرات را باز نگه دارد، بدون آنکه تعادل بازار داخل بههم بخورد. صادرات مرغ و احتمال رشد قیمتها تسنیم در پوشش این خبر گزارش داده که موافقت با صادرات مشروط گوشت مرغ، در واقع تلاشی برای ایجاد تعادل میان تأمین نیاز بازار داخل و استفاده از ظرفیت صادراتی صنعت طیور است. بر اساس این گزارش، این سیاست زمانی میتواند موفق باشد که تولید، ذخایر و عرضه داخلی بهطور همزمان مدیریت شود. به بیان دیگر، اگر عرضه داخلی به اندازه کافی حفظ شود و صادرات فقط از محل مازاد انجام شود، این تصمیم میتواند به افزایش ارزآوری، توسعه بازارهای صادراتی و تقویت انگیزه تولیدکنندگان منجر شود. اما تسنیم همزمان این نکته را برجسته کرده که تداوم این سیاست به وضعیت تولید، قیمتهای داخلی و شرایط بازار مصرف بستگی دارد. یعنی اگر در ادامه، بازار داخل با کمبود عرضه یا رشد محسوس قیمت روبهرو شود، احتمال بازنگری یا محدود شدن این مجوز وجود خواهد داشت. آیا صادرات گوشت مرغ قیمتها را در بازار داخلی بالا میبرد؟ این مهمترین سوالی است که بعد از انتشار خبر چراغ سبز به صادرات گوشت مرغ مطرح میشود. پاسخ کوتاه این است که فعلاً نمیتوان با قطعیت از افزایش قیمت سخن گفت، چون مجوز صادرشده مشروط است، نه آزاد و بدون محدودیت. اگر صادرات با نظارت دقیق و صرفاً بر پایه مازاد تولید انجام شود، لزوماً نباید منجر به رشد قیمت در بازار داخل شود. اما اگر حجم صادرات از ظرفیت واقعی مازاد بیشتر شود یا همزمان تولید داخلی افت کند، طبیعتاً بازار مصرف میتواند تحت فشار قرار گیرد و قیمتها صعودی شود. بنابراین اثر این تصمیم بر قیمت مرغ در بازار کاملاً وابسته به چند عامل کلیدی است: میزان تولید روزانه و ماهانه مرغ حجم ذخایر و توان تنظیم بازار شدت تقاضای داخلی نحوه سهمیهبندی یا کنترل صادرات نظارت دولت بر زنجیره عرضه صادرات مرغ چه اثری بر صنعت طیور و بازار دارد؟ از منظر تولیدکنندگان، باز شدن مسیر صادرات میتواند یک فرصت مهم باشد. صادرات مشروط مرغ در صورت اجرای درست، به گسترش بازار فروش، افزایش نقدینگی، ارزآوری و کاهش فشار مازاد عرضه در مقاطع خاص کمک میکند. از طرف دیگر، برای مصرفکنندگان داخلی، اولویت اصلی همچنان ثبات قیمت و فراوانی عرضه است. به همین دلیل، موفقیت این تصمیم زمانی معنا پیدا میکند که هم صنعت طیور از صادرات سود ببرد و هم بازار داخلی با التهاب قیمتی مواجه نشود. در واقع، سیاستگذار اکنون در حال حرکت روی یک خط باریک است: از یک سو حمایت از صادرات محصولات پروتئینی و از سوی دیگر جلوگیری از هرگونه شوک در بازار مرغ و کالاهای اساسی. موافقت با صادرات مشروط گوشت مرغ را باید یک سیگنال مهم در سیاستگذاری بازار محصولات پروتئینی دانست؛ سیگنالی که نشان میدهد دولت در تلاش است میان تنظیم بازار داخلی و استفاده از فرصتهای صادراتی توازن برقرار کند. با این حال، پاسخ نهایی به این پرسش که آیا قیمت مرغ در بازار داخلی بالا میرود یا نه، به نحوه اجرای این تصمیم بستگی دارد. اگر صادرات تحت کنترل، مرحلهای و متناسب با مازاد تولید انجام شود، میتواند هم به نفع تولیدکننده باشد و هم بازار داخل را دچار تنش نکند. اما اگر این توازن بههم بخورد، نگرانی درباره رشد قیمتها جدیتر خواهد شد. به همین دلیل، بازار در روزهای آینده بیش از هر چیز به میزان عرضه و نحوه مدیریت صادرات مرغ واکنش نشان خواهد داد.
