یکصدویکمین شماره ماهنامه «اندیشه پویا» با عکس روی جلد از دکتر عبدالکریم سروش با تیتر «هیچ وقت ایدئولوگ نظام نبودم»، و یا گفت و گو با دکتر محمدجواد غلامرضا کاشی با تیتر دوران ایدئولوژی به پایان رسیده، منتشر شد. به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، به نقل از ایبنا، یکصدویکمین شماره «اندیشه پویا» ماهنامه سیاسی-فرهنگی به صاحبامتیازی و مدیرمسئولی براتالله صمدیراد و سردبیری رضا خجستهرحیمی، شماره تیرماه ۱۴۰۵ منتشر شد. این شماره از ماهنامه مشتمل بر چهارده فصل است. بخش آغازین ماهنامه یکصدویکم، یادداشت رضا خجستهرحیمی با عنوان «برای صلح باید جنگید؛ چه به نام، چه به جنگ» است. سردبیر اندیشه پویا معتقد است «ایران فقط ایران دلواپسان تحریم نیست، ایران دلواپسان جنگ و تحریم و نومیدان نسبت به آینده نیز هست». دیدبان، دیگر فصل مجله است که نقدها و نظرهای ماه خود را به گفتوگو با ولی نصر مولف «بر لبه تنهایی» اختصاص داده است. نصر در این کتاب که بههمت وحید عابدینی و فاطمهسادات موسویکریمی ترجمه شده، میاندیشد «در جنگ اخیر، موضعگیری منطقه در مقابل ایران نشان داد ایران همانقدر تنهاست که در دهه چهل شمسی به ایران فشار میآوردند و از هر نوع نقشآفرینی ایران در جهان عرب ممانعت میکردند. تنهایی استراتژیک ایران یک واقعیت است. در خاورمیانه هیچ کشور دیگری وجود ندارد که از نظر زبان و فرهنگ و مذهب با ما یکی باشد». نصر در این گفتوگو بر آن است که «این جنگ از هر نظر جنگ بزرگی بود. از نظر سمبولیک، ایران به نبرد با بزرگترین ابرقدرت جهان پرداخت و در معرض آزمون بقا قرار گرفت. حتی در طول این جنگ، گزینه تجزیه ایران روی میز بود. سمبولیسم این جنگ، اینکه ایران توانست خودش را حفظ کند واقعاً تاریخی و حماسی است». اندیشه پویا، فصلی هم با عنوان «مجلهگردی» دارد که گزیده رسانههای جهان را در آن به بررسی مینشیند. نخستین مطلب این فصل به مقاله فینتان اوتول روزنامهنگار ایرلندی با عنوان «مقدار درست دیوانگی» وجود دارد. در این مطلب که بههمت آیدین رشیدی ترجمه شده، اوتول بر این باور است که «در راهبرد ترامپ که خود را به دیوانگی میزند تا چیزی را که میخواهد بهدست بیاورد، مرزی بین تظاهر به بیعقلی و بیعقلی واقعی وجود ندارد». روزنامهنگار ایرلندی چنین تصور میکند که «تشخیص بالینی صادر کردن برای ترامپ شاید کار شایستهای نباشد، هرچند خودش چنین ادب و احترامی را برای دیگران رعایت نمیکند. اما نکته مهمی که از این فورانهای دیوانهوار میفهمیم این است که اصلاً نمایشی نیستند. اینها کاربرد نظریه مرد دیوانه برای مقاصدی راهبردی نیستند. این چهره واقعی اوست». «پایان امپراتوری آمریکا» بهقلم جان گری فیلسوف و اندیشمند علوم سیاسی دیگر مقاله «مجلهگردی» است. گری که معتقد است جنگ ترامپ در ایران به نابودی اقتدار ایالات متحده منجر میشود نه احیای آن، معتقد است «جنگ ترامپ بیشتر شبیه نمونهای از چیزیست که زیگموند فروید «اجبار به تکرار» مینامد؛ فرایندی ناخودآگاه که در آن، ذهن چیزی را که نمیتواند بهدرستی به خاطر بیاورد تکرار میکند و دوباره در همان موقعیت قرار میگیرد». «غیرلیبرالیسم اجتنابناپذیر نیست» نوشته آنه آپلباوم نویسنده مجله آتلانتیک دیگر مقاله این فصل است که مولف در آن معتقد است «اگر ویکتور اوربان میتواند ببازد، پس ستایشگران روس و آمریکاییاش هم میتوانند ببازند». پایانبخش مطالب این فصل، «هوش مصنوعی در خدمت سلاحهای زیستی» بهقلم گابریل جیایکس دانس معاون سردبیر بخش تحقیقی تایمز است که در آن دانس توضیح میدهد «دانشمندان متن گفتوگوهایی را در اختیار ما گذاشتند که در آنها، چتباتها توضیح میدهند چطور عوامل بیماریزای مرگبار را میشود ساخت و در فضاهای عمومی منتشر کرد». «ایران امروز» فصل بعدی اندیشه پویا است که در این شماره به جنگ و زندگی روزمره: روایتهایی از زندگی زیر بمباران و جانهایی که در آتش جنگ سوختند اختصاص یافته است. سلمان نظافتیزدی با «آلبوم معصومیت سلاخیشده» روایتی از سفر به دل فاجعه تلخ حمله به مدرسه میناب آغازگر این فصل است. «بحران تروما و احساس رهاشدگی» بهقلم جبار رحمانی، روایت این جامعهشناس بر اساس پژوهش میدانی در فاجعه مدارس میناب است. «آتش و دود» نوشته محمد طلوعی روایتی از تهران در جنگ بهقلم این نویسنده رمان «آناتومی افسردگی» است. فائزه عبائی «این انتهای ویرانی است» را نگاشته و فیروزه خسروانی مستندساز و کارگردان «رادیوگرافی یک خانواده» در «جیکجیک غیرمستون» میپرسد: «من اگر جای آن زن بودم، من اگر خانهام ویران شده بود، بیان اشیای خانه کدام یکی را نجات میدادم؟». «همان یک دقیقه تأخیر» نوشته مینو دباغها برگزیده جایزه داستان تهران واپسین نگاشته «ایران امروز» است. «رودررو» گفتوگوی ماه رضا خجستهرحیمی سردبیر با عبدالکریم سروش است. این گفتوگو که شرح زندگی فکری سروش است، در ۱۰ فصل تدوین شده: «توسط کمال خرازی جذب انجمن حجتیه شدم»، «به مجاهدین گفتم همهکس نباید اسلحه بهدست گیرند»، «حدادعادل، نام و عنوان عبدالکریم سروش را پیشنهاد کرد»، «با افشا کن افشا کن هیچ سرسازگاری نداشتم»، «امضای من پای هیچکدام از اخراجها نیست»، «هیچوقت ایدئولوگ نظام نبودم»، «منتقد ایدئولوژی چپ بودهام و اکنون هم هستم»، «به مکتب پوپر نزدیک بودهام ولی دربست پوپری نشدم»، «از شانزدهسالگی بالای همه کتابهایم مینوشتم مرگ» و «پیوندم با ایران با هیچ اسیدی ذوبشدنی نیست». عنوان فصل ششم «بایگانی» است که به سیاست تجاوز در ایران: حزب توده و مشکل انگلیس در فاصله ۱۳۲۱-۱۳۲۵ و پس از اشغال ایران؛ پژوهشی در پایه اسناد منتشرنشده شوروی بهقلم سلی شهوار پژوهشگر تاریخ خاورمیانه با ترجمه ابراهیم اسکافی اختصاص یافته است. «فکر روشن» به طرح این پرسش میپردازد که آیا همدلی آیزایا برلین با متفکران ضدروشنگری، پاشنه آشیل لیبرالیسم اوست یا نقطه ضعف آن؟ در این بخش با عنوان «خارپشتی که میخواست روباه باش