چه زمانی دنده عوض کنیم تا کمترین مصرف سوخت را داشته باشیم؟

رانندگان زیادی با این سؤال مواجه هستند که بهترین زمان تعویض دنده برای داشتن مصرف سوخت بهینه خودرو چه زمانی است. به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، به نقل از پدال، یکی از مزایای جذاب اکثر خودروهای مدرن این است که کارآمد هستند و از فناوریهایی برخوردارند که این کارآمدی را حفظ میکنند. حالتهای اکو، تزریق سوخت مستقیم، توربوشارژ روی موتورهای کوچکتر، بهینهسازی آیرودینامیک و غیره جزو نقاط قوت خودروهای امروزی هستند؛ اما اگر میخواستید بدون تکنولوژی پیشرفته این کار را بکنید باید سراغ چه چیزی میرفتید؟ در آن صورت باید به دنبال دور پایینتر موتور باشید، اما نه خیلی پایین و اینجا دلیل آن را توضیح میدهیم. اول از همه باید گفت از آنجا که گیربکسهای اتوماتیک مدرن معمولاً فرایند تعویض دنده را بهصورت خودکار انجام میدهند بنابراین در این مقاله روی گیربکسهایی تمرکز میکنیم که خود راننده دنده عوض میکند. فرقی نمیکند که گیربکس از نوع دستی باشد و یا چیزی شبیه گیربکس دوکلاچه (DCT). در مورد گیربکسهای اتوماتیک، پاسخ ما فقط یک جمله است: دنده را در حالت D بگذارید و اجازه دهید خودش کار را انجام دهد. وقتی شما انتخاب دنده را بر عهده دارید، موضوع کمی پیچیدهتر میشود. در یک گیربکس دستی معمولی، منطق حکم میکند که اگر مصرف سوخت خوبی میخواهید، بالا بردن دور موتور تا آستانه آسیب ایده خوبی نیست. با این حال، حرکت با خودرو در دور موتور بسیار پایین هم هوشمندانه نیست؛ بلکه یک نقطه بهینهای در میانه وجود دارد. اما این نقطه بهینه دقیقاً کجاست؟ باید صادقانه گفت، پاسخ دادن به این سؤال دشوار است چون به خودرو بستگی زیادی دارد. هیچ قانون طلایی مثل این که حتماً باید در این دور دقیق دنده عوض کنید تا مصرف سوخت بهینه شود وجود ندارد؛ اما دستورالعملهای کلی وجود دارند که میتوانید از آنها پیروی کنید؛ برای نمونه، وانتها بهطورکلی در طیفهای دور پایینتری نسبت به خودروهای سواری دوست دارند دنده عوض کنند؛ و اگر با دور موتور بسیار پایین حرکت کنید هم دقیقاً به مصرف سوخت بهینه دست پیدا نمیکنید. ضمن اینکه چنین کاری برای موتور هم بسیار مضر است. هایپرمایلینگ چیست و چرا اینجا اهمیت دارد؟ بهطور خلاصه، هایپرمایلینگ روشی برای رانندگی به کارآمدترین شکل ممکن و کسب بهترین نتیجه مصرف سوخت است. این دقیقاً یک علم به معنای دقیق کلمه نیست؛ بیشتر یک سرگرمی یا اقدام شخصی است، اما نتایج ملموسی به دنبال دارد. البته این نتایج بهطور قابلتوجهی متفاوت هستند چون همه مسیرهای رفتوآمد و خودروهای متفاوتی دارند؛ اما این روش بهقدری قدیمی است که دستورالعملهای کلی برای انجام آن وجود دارد. این دستورالعملها نشان میدهند چگونه و چه زمانی دنده عوض کنید تا مصرف سوخت را به حداکثر برسانید. اول از همه باید دانست موتور خودرو در کجای دور خود کارآمدترین حالت را دارد؟ به این موضوع صرفاً از نظر دور موتور فکر نکنید، بلکه از نظر میزان فشار روی پدال گاز فکر کنید؛ یعنی اینکه چقدر پدال را فشار میدهید. چرا این مهم است؟ چون هرچه پدال گاز را بیشتر فشار دهید، خودرو سوخت بیشتری مصرف میکند. مثل یک دکمه صدا از ۱ تا ۱۰۰ فکر کنید. میخواهید برای حفظ سرعت کمترین میزان فشار روی پدال را داشته باشید؛ این بهترین کارایی را برای هر سرعتی به شما میدهد. ثبات کلیدی است. شما میخواهید مطمئن شوید خودرو همیشه با سرعت ثابتی در آن باند قدرت کارآمد حرکت میکند، صرفنظر از اینکه آن سرعت چه باشد. شتابگیری و ترمزگیری شدید انرژی و بنابراین سوخت هدر میدهند؛ خودروها بزرگ و سنگین هستند و برای به حرکت درآمدن به مراتب انرژی بیشتری نسبت به حفظ سرعت نیاز دارند، همانطور که هر کسی ماشینی را هل داده باشد این را میداند. به همین دلیل است که رانندگانی که به مصرف سوخت اهمیت میدهند از ترمزگیری غیرضروری حتی در ترافیک سنگین اجتناب میکنند. آنها فقط خودرو را در دنده نگه میدارند و میگذارند دور آرام آن را به حرکت ادامه دهد. این به مشکل ثبات برمیگردد. مسئله این نیست که در چه دندهای باشید، بلکه این است که خودرو در چه دندهای راحتتر است و هیچ عدد سادهای روی داشبورد نیست که به شما بگوید دنده کامل کجاست. این معمولاً چیزی است که باید از طریق تجربه یاد بگیرید؛ اگر خودرو صدای خشن دارد، وقت آن است که دنده را بالا یا پایین ببرید. پس اگرچه بهطورکلی پذیرفته شده که دنده بالاتر و دور پایینتر به معنای کارایی سوخت بیشتر است اما این موضوع همیشه صادق نیست. به یاد داشته باشید هدف خودرو رسیدن از نقطهای به نقطه دیگر است. حرکت خودرو با دور موتور خیلی بالا یا پایین روش خوبی است که بفهمید نزدیکترین یدککش کجاست! و اصل کار اینجا صرفهجویی در سوخت و هزینه است. به همین ترتیب، شتابگیری شدید و ماندن در دندههای پایین بیشتر از حد لازم هم برای مصرف سوخت بد است. در عوض، دندهای را انتخاب کنید که کمترین تلاش را برای حفظ سرعت نیاز داشته باشد و در عین حال دور را تا حد راحت خودروی شما پایین نگه دارد. بهطورکلی، این در اکثر خودروهای مدرن در سرعت بزرگراه حدود ۲,۰۰۰ تا ۲,۵۰۰ دور بر دقیقه خواهد بود. جالب اینجاست که سازندگان هم میخواهند خودروهایشان بهطور کارآمد شناخته شوند تا مصرف سوخت پایینتری داشته باشند. بهطور خلاصه باید گفت جهت به دست آوردن بهترین مصرف سوخت، سرعت میانگین ثابتی را حفظ کنید، مثل یک راننده هیجانزده رانندگی نکنید و در بالاترین دندهای که بدون آسیب به موتور بتوانید بمانید؛ دنده پنج یا شش در اکثر خودروهای مدرن در سرعت بزرگراه و همین کافی است. واضح است که این سرعتها و دورها بسته به شرایط متفاوت خواهند بود، اما این یک قانون کلی برای همه رانندگان است.