رئیس کل بانک مرکزی: رئیس کل بانک مرکزی تاکید کرد: اقتصاد ایران در فاصله سالهای ۱۳۹۹ تا ۱۴۰۳ رشد مثبت را تجربه کرده، اما این رشد عمدتاً منابعمحور و متکی بر افزایش صادرات نفت بوده و هر زمان درآمدهای نفتی افزایش یافته و منابع حاصل از آن وارد اقتصاد شده، تمرکز بر رشد پایدار مبتنی بر سرمایهگذاری و بهرهوری کمرنگ شده است. عبدالناصر همتی با اشاره به شرایط اقتصادی کشور، گفت: اقتصاد ایران با فشارهای واقعی در حوزه اقتصاد خارجی، تولید، سرمایهگذاری، بودجه و نظام بانکی مواجه است، اما در عین حال از ظرفیتهای انسانی، صنعتی و توان سازگاری بالایی برخوردار است. وی با بیان اینکه «نه انکار مشکلات کمکی به اقتصاد ایران میکند و نه بزرگنمایی آنها و تزریق ناامیدی»، اظهار کرد: اعتماد زمانی شکل میگیرد که سیاستگذار واقعیتها را صریح بیان کند، از وعدههای غیرقابل تحقق بپرهیزد و در کنار محدودیتها، مسیر اقدامات را نیز مشخص و پیگیری کند. همتی با اشاره به تلاش دشمنان برای ایجاد بیثباتی در اقتصاد ایران، افزود: هدف آنها خالی کردن پشت مقاومت کشور و تضعیف تابآوری اقتصادی است، اما کشور از این مقطع حساس نیز با موفقیت عبور خواهد کرد. رئیس کل بانک مرکزی درباره روند رشد اقتصادی گفت: اقتصاد ایران در فاصله سالهای ۱۳۹۹ تا ۱۴۰۳ رشد مثبت را تجربه کرده، اما این رشد عمدتاً منابعمحور و متکی بر افزایش صادرات نفت بوده است. به گفته وی، همزمان با افزایش صادرات نفت، رشد اقتصادی نیز بهبود یافته، اما مسئله اصلی کیفیت و پایداری این رشد است. وی تأکید کرد: رشد پایدار باید بر پایه سرمایهگذاری، بهرهوری و ایجاد ظرفیتهای جدید تولید شکل بگیرد و رشدی که صرفاً بر صادرات نفت متکی باشد، با کاهش صادرات دوباره افت خواهد کرد. همتی با اشاره به آمارهای سرمایهگذاری اظهار کرد: تشکیل سرمایه ثابت ناخالص در سه فصل نخست سال ۱۴۰۴ منفی بوده و در فصل سوم این سال رشد منفی ۱۳ درصدی را ثبت کرده است. به گفته وی، کاهش سرمایهگذاری ظرفیت رشد اقتصادی در سالهای آینده را محدود میکند و باید از ادامه این روند جلوگیری شود. رئیس کل بانک مرکزی، جنگ، افزایش نااطمینانی، محدودیتهای صادرات نفت، ناترازی انرژی و افزایش هزینه تأمین مالی را از عوامل اثرگذار بر تصمیم بنگاهها برای سرمایهگذاری دانست و گفت: مسئله اقتصاد ایران صرفاً ثبت یک نرخ رشد مثبت مبتنی بر درآمدهای نفتی نیست، بلکه دستیابی به رشدی است که از سرمایهگذاری مستمر، افزایش بهرهوری، توسعه ظرفیتهای اقتصادی و گسترش صادرات ناشی شود. وی افزود: هر زمان درآمدهای نفتی افزایش یافته و منابع حاصل از آن وارد اقتصاد شده، تمرکز بر رشد پایدار مبتنی بر سرمایهگذاری و بهرهوری کمرنگ شده است. همتی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به وضعیت رفاه خانوارها گفت: باید میان تورم و کاهش منابع واقعی اقتصاد تفاوت قائل شد. بخشی از کاهش قدرت خرید مردم ناشی از افزایش قیمتهاست، اما همه مسئله به تورم محدود نمیشود و بخش مهمی از کاهش رفاه، نتیجه افت درآمد واقعی سرانه است. وی با استناد به شاخص درآمد ناخالص داخلی واقعی (GDI) اظهار کرد: درآمد سرانه واقعی کشور بر اساس قیمتهای ثابت سال ۱۴۰۰، از حدود ۱۴۱ میلیون تومان در سال ۱۳۹۰ به حدود ۷۵ میلیون تومان در سال ۱۴۰۳ کاهش یافته که تقریباً معادل نصف شدن درآمد واقعی سرانه طی ۱۳ سال است و سطح آن به دهه ۱۳۷۰ بازگشته است. رئیس کل بانک مرکزی ادامه داد: معنای این ارقام آن است که درآمد واقعی ایجادشده به طور متوسط به میزان قابل توجهی کاهش یافته و مسئله تنها افزایش قیمتها نیست، بلکه منابع واقعی موجود به ازای هر نفر نیز کاهش پیدا کرده است. همتی با تأکید بر اینکه وظیفه اصلی بانک مرکزی کنترل تورم است، گفت: ثبات قیمتها به تنهایی کالا و خدمات جدید ایجاد نمیکند و مسیر پایدار بازسازی قدرت خرید مردم از افزایش تولید، سرمایهگذاری، بهرهوری و اشتغال مولد میگذرد. وی افزود که بدون ثبات اقتصادی، سرمایهگذاری و دستیابی به رشد پایدار نیز امکانپذیر نخواهد بود. عبدالناصر همتی، رئیس کل بانک مرکزی، با بیان اینکه بانک مرکزی مسئول ایجاد شوکهای خارجی مانند تحریم، جنگ یا کاهش درآمدهای ارزی نیست، گفت مسئولیت این نهاد جلوگیری از تبدیل این شوکها به بیثباتی و تورم ماندگار در اقتصاد است. وی اظهار کرد: آنچه باید از آن جلوگیری شود، تبدیل جهشهای مقطعی قیمت به تورم مزمن است؛ موضوعی که نیازمند برنامهریزی، تدبیر و سیاستگذاری عمیقتر است. همتی با اشاره به آثار تحریمها بر اقتصاد ایران گفت: در سالهای پس از تشدید تحریمها، کاهش درآمد حقیقی صادرات و تضعیف رابطه مبادله، قدرت خرید خارجی اقتصاد ایران را محدود کرده و نسبت رابطه مبادله درآمدی کشور در مقایسه با سال ۱۳۹۰ به حدود یکششم رسیده است. به گفته وی، این موضوع باعث شده درآمدهای صادراتی امکان تأمین حجم کمتری از کالاها، مواد اولیه و خدمات وارداتی را فراهم کند. رئیس کل بانک مرکزی افزود: این محدودیتها در کنار افزایش تقاضای احتیاطی ارز و فشار بر حساب سرمایه، بر نرخ ارز و قیمت کالاهای قابل تجارت اثر گذاشته و زمینهساز موجهای تورمی شده است. وی با تأکید بر اینکه منشأ تحریم یا جنگ در اختیار بانک مرکزی نیست، تصریح کرد: وظیفه بانک مرکزی جلوگیری از تبدیل این شوکها به تورم پایدار و خودتقویتکننده است. همتی در تشریح ریشههای تورم مزمن، به تعارض میان مطالبات دولت، بنگاهها و مردم از منابع محدود اقتصاد اشاره کرد و گفت: زمانی که مجموع این مطالبات از ظرفیت واقعی اقتصاد فراتر برود و منابع پایداری برای تأمین آنها وجود نداشته باشد، فشارهای تورمی شکل میگیرد. به گفته وی، تأمین این مطالبات از طریق گسترش ترازنامه بانکها و شبکه بانکی، تعدیل اولیه قیمتها را به فرآیندی دائمی تبدیل میکند. وی افزود: بانک مرکزی روزانه با فشارهای ناشی از تأمین مالی دولت، بنگاهها و حفظ قدرت خرید مردم مواجه است و باید مانع از آن شود که این ف