یمنیها، پس از تحمل سالها محاصره توسط رژیم سعودی که با حمایت غرب ادامه دارد، بالاخره معادله جدید «محاصره در برابر محاصره» را در تقابل با سعودیها اعلام و این کشور را محاصره دریایی کردند. به گزارش همشهری آنلاین، در اواخر سال ۲۰۱۴، انقلابیون یمن به پیشگامی جنبش انصارالله پس از ماهها تنش سیاسی و امنیتی کنترل صنعا، پایتخت یمن، را در دست گرفتند و با استعفای دولت و سپس فراری دادن عبدربه منصور هادی، فصل تازهای را در تحولات سیاسی این کشور کلید زدند. در میانه سال ۲۰۱۵، ائتلافی به رهبری رژیم سعودی با مشارکت چند کشور عربی و با حمایت اطلاعاتی، تسلیحاتی و لجستیکی آمریکا، انگلیس و رژیم صهیونیستی، عملیات نظامی گستردهای را با عنوان «طوفان قاطعیت» علیه یمن آغاز کرد. هدف اعلامی این ائتلاف بازگرداندن دولت هادی بود، اما جنگ به سرعت به بمباران گسترده زیرساختهای غیرنظامی، فرودگاهها، بنادر، بیمارستانها، مدارس و مراکز خدماتی کشیده شد. همزمان با آغاز عملیات نظامی، محاصره زمینی، دریایی و هوایی یمن نیز از سوی ائتلاف سعودی اعمال شد، محاصرهای که از بهار ۲۰۱۵ تاکنون، با شدت و ضعفهای مختلف ادامه داشته و از سوی سازمان ملل به عنوان یکی از عوامل اصلی شکلگیری بزرگترین بحران انسانی جهان توصیف شده است. با وجود برتری هوایی و تسلیحاتی ائتلاف، مقاومت یمن در طول بیش از یک دهه نهتنها فرو نپاشید، بلکه به تدریج توانمندیهای نظامی خود را گسترش داد. انصارالله از مرحله دفاع زمینی، به توسعه موشکهای بالستیک، پهپادهای دوربُرد و توان دریایی روی آورد و دامنه عملیات خود را تا عمق خاک عربستان و امارات گسترش داد. این جنبش حتی به ناوها و جنگندههای آمریکا شلیک کرد و بعضاً آنها را با موفقیت مورد هدف نیز قرار داد. در سالهای اخیر نیز با افزایش توان بازدارندگی، معادلاتی همچون «فرودگاه در برابر فرودگاه»، «بندر در برابر بندر» و «محاصره در برابر محاصره» را مطرح و تلاش کرده است، هزینههای جنگ و محاصره را متوجه طرف مقابل کند. بسیاری از ناظران معتقدند تداوم مقاومت یمن، با وجود سالها حملات نظامی و محاصره اقتصادی، این کشور را به یکی از مهمترین بازیگران معادلات امنیتی دریای سرخ و تنگه بابالمندب تبدیل کرده و نشان داده است که استراتژی نظامی ائتلاف سعودی و آمریکا نتوانسته حتی به اهداف اولیه خود دست یابد. معادله «محاصره در برابر محاصره» دیروز بود که سخنگوی نیروهای مسلح یمن از آغاز ممنوعیت کشتیرانی و محاصره دریایی بر عربستان براساس معادله «محاصره در برابر محاصره» خبر داد؛ چنین واکنشی مدتها بود که از مقاومت یمن، در سطح منطقه، انتظار میرفت. روزنامه لبنانی الاخبار در گزارشی نوشت: همزمان با اعلام فعالسازی معادله «محاصره در برابر محاصره» از سوی صنعا، نگرانیهای ریاض نسبت به احتمال بستهشدن تنگه بابالمندب به روی کشتیرانی سعودی افزایش یافته است. خبرگزاری رویترز نیز به نقل از منابع سعودی گزارش داد که ریاض این تهدید را جدی میداند و معتقد است صنعا از توانایی نظامی لازم برای مسدود کردن این گذرگاه راهبردی برخوردار است، گذرگاهی که با تداوم تنشهای ژئوپلیتیکی در تنگه هرمز، اهمیت آن برای تجارت جهانی بیش از گذشته شده است. به نوشته الاخبار، استفاده از اهرم بابالمندب در چارچوب معادله بازدارندگی جدید انصارالله، ممکن است بهزودی وارد مرحله اجرا شود؛ معادلهای که براساس آن، در صورت بیتوجهی عربستان به مطالبات انسانی، گزینه «جنگ فراگیر» علیه ریاض روی میز خواهد بود. نفت ۱۵۰ دلاری! آنطور که مهر نوشته است، این گزارش میافزاید که در چارچوب این معادله، برای نخستینبار از آغاز جنگ یمن در سال ۲۰۱۵، احتمال ممنوعیت عبور نفتکشهای سعودی به مقصد بنادر عربستان نیز مطرح شده است. کارشناسان اقتصادی در صنعا بر این باورند که تحقق چنین سناریویی میتواند قیمت نفت را به بیش از ۱۵۰ دلار در هر بشکه برساند، زیرا صادرات روزانه بیش از ۷میلیون بشکه نفت عربستان از طریق خط لوله «شرق-غرب» به بندر ینبع را مختل کرده و ضربهای مستقیم به درآمدهای نفتی این کشور وارد خواهد کرد. افزون بر اینها، توقف صادرات نفت حتی برای چند روز میتواند بحران تأمین انرژی و نوسانات شدید بازار جهانی را تشدید کند که چند وقتی است به خاطر جنگافروزیهای آمریکا و رژیم آپارتاید اسرائیل گرفتار نوسانات بوده است. به نوشته الاخبار، پیامدهای این تنش تنها به بندر ینبع محدود نخواهد شد، بلکه بندر جده نیز که در ماههای اخیر به یکی از مهمترین مراکز لجستیکی و مسیرهای جایگزین تنگه هرمز تبدیل شده، در معرض اختلال قرار میگیرد. از آنجا که حدود ۷۰درصد واردات عربستان از طریق جده انجام میشود و این بندر نقش مهمی در ترانزیت کالا به کشورهای خلیجفارس از جمله قطر، کویت و بحرین دارد، توقف فعالیت آن میتواند زنجیره تأمین کالا، بخش تولید و سرمایهگذاری در منطقه را با بحران مواجه کند. منابع سیاسی در صنعا تأکید کردهاند که براساس معادله «بندر در برابر بندر»، تعطیلی بنادر ینبع و جده در فهرست اهداف احتمالی محاصره دریایی قرار دارد و هر کشوری که در محاصره یمن یا ائتلاف نظامی تحت رهبری عربستان مشارکت کند، ممکن است با ممنوعیت عبور کشتیهای عازم بنادر خود در دریای سرخ و تنگه بابالمندب روبهرو شود؛ اقدامی که از نگاه صنعا در چارچوب حق دفاع از خود تعریف میشود. بازدارندگی گفتنی است، تحولات اخیر نشان میدهد که جنگ یمن دیگر صرفاً یک رویارویی نظامی در مرزهای این کشور نیست، بلکه به نبردی بر سر معادلات امنیت انرژی و کریدورهای استراتژیک منطقه تبدیل شده است. در شرایطی که صنعا از ابزارهای جدید بازدارندگی برای پاسخ به تداوم محاصره سخن میگوید، هرگونه تشدید تنش در دریای سرخ و تنگه بابالمندب میتواند فراتر از عربستان، بر تجارت جهانی، بازار انرژی و امنیت دریانوردی نیز اثرگذار باشد. از این منظر، تهدیدهای مطرحشده از سوی مقاومت یمن، انصارالله، صرفاً بخشی از جنگ رسانهای نیست، بلکه
همشهری آنلاین
همشهری آنلاینهمشهری آنلاین