«اسپرد‌ کرک» که معیاری برای سنجش فاصله میان قیمت نفت خام و فرآورده‌های پالایش شده است، در مورد گازوئیل در حال افزایش است؛ یعنی احتمالا گازوئیل گران‌تر می‌شود/ ازسرگیری درگیری‌های آمریکا و ایران فشار‌ها را در این مورد بالاتر برده، زیرا نفتکش‌هایی که نفت خلیج فارس را به پالایشگاه‌های جهان منتقل می‌کنند، دوباره با مشکل مواجه شده‌اند

اکسیوس نوشت: «اسپرد کرک» (Crack spreads) ــ معیاری در صنعت انرژی برای سنجش فاصله میان قیمت نفت خام و فرآوردههای پالایششده مانند گازوئیل ــ در روزهای اخیر بهشدت افزایش یافتهاند، زیرا وضعیت جهانی سوخت بیش از پیش تحت تأثیر سیاستهای جهانی و جنگها قرار گرفته است. به گزارش انتخاب، در ادامه این مطلب آمده: چرا اهمیت دارد: اسپرد کرک در واقع همان حاشیه سودی هستند که پالایشگاهها روی قیمت یک بشکه نفت خام اضافه میکنند تا قیمت فرآوردههایی مانند گازوئیل را تعیین کنند. از آنجا که اسپرد کرک مربوط به گازوئیل ــ که در نمودار بالا نشان داده شده ــ در حال افزایش است، احتمالاً قیمت گازوئیل نیز گرانتر خواهد شد. و چون گازوئیل یکی از نهادههای کلیدی برای صنایعی مانند حملونقل کامیونی و کشاورزی است، افزایش قیمت آن در نهایت، دستکم تا حدی، به مصرفکنندگان منتقل خواهد شد. سازوکار آن چگونه است: در زبان بازارهای مالی، «اسپرد» صرفاً به معنای تفاوت میان دو قیمت است. در این مورد، منظور تفاوت میان قیمت فعلی بازار برای یک بشکه نفت و قیمت فرآوردههایی است که پالایشگاهها از نفت تولید میکنند؛ مانند بنزین، سوخت جت و گازوئیل. به عبارت دیگر، اسپرد کراک میزان حاشیه سود نظری پالایشگاههای نفت را بر اساس قیمتهای بازار اندازهگیری میکنند. نمودار بالا تفاوت میان قیمت قراردادهای آتی گازوئیل با گوگرد بسیار پایین در نیویورک و قیمت نفت خام برنت را نشان میدهد. نکته جالب: واژه «کرک» در اصطلاح صنعت نفت به فرآیندی اشاره دارد که در آن با استفاده از گرما، فشار و مواد شیمیایی، پیوندهای کربنی مولکولهای بزرگتر نفتی شکسته میشوند تا به مولکولهای کوچکتر مورد استفاده در سوخت تبدیل شوند. اعداد و ارقام: یکی از شاخصهای اسپرد کرک گازوئیل آمریکا که در بازار قراردادهای آتی دنبال میشود، روز چهارشنبه حدود ۱۰ دلار افزایش یافت؛ بیشترین جهش ثبتشده در تاریخ این شاخص. (البته این سوابق تنها به سال ۲۰۲۳ بازمیگردد.) نکته قابل توجه: بخش عمده این افزایش مربوط به قیمت جهانی نفت خام نبود؛ نفت خام تنها ۵.۲ درصد افزایش یافت، زیرا حملات نظامی آمریکا و ایران باعث شد تردد کشتیها در تنگه هرمز تقریباً متوقف شود. عامل اصلیتر، افزایش شدید قیمت گازوئیل در آمریکا بود که ۱۰ درصد جهش کرد. وضعیت کنونی: افزایش قیمت گازوئیل در آمریکا بخشی از داستان پیچیدهای در بازار جهانی است که هم جنگ ایران و هم جنگ اوکراین در آن نقش دارند. روسیه، که یکی از صادرکنندگان بزرگ گازوئیل به بازارهای جهانی است، در روزهای اخیر صادرات خود را متوقف کرده است؛ زیرا هفتهها حملات پهپادی اوکراین به پالایشگاههای روسیه، تولید را مختل کرده و موجب کمبود داخلی شده است. این مسئله باعث افزایش تقاضا برای گازوئیل آمریکا شده است؛ بیشتر صادرات گازوئیل آمریکا از سواحل خلیج مکزیک انجام میشود. صادرات سوخت آمریکا در ماه ژوئن به رکورد تاریخی رسید و ذخایر داخلی گازوئیل کاهش یافت؛ موضوعی که قیمتها را در آمریکا بالا برد. ازسرگیری درگیریها میان آمریکا و ایران نیز فشارها را افزایش داده است، زیرا نفتکشهایی که نفت خلیج فارس را به پالایشگاههای جهان منتقل میکنند، دوباره با مشکل مواجه شدهاند و این امر تقاضا برای پالایشگاههای آمریکایی را افزایش داده است. آخرین وضعیت: آژانس بینالمللی انرژی (IEA) در گزارشی که روز جمعه منتشر کرد، درباره ادامه کمبود عرضه گازوئیل و دیگر فرآوردههای پالایششده هشدار داد. جالب اینکه چین ــ که مدت کوتاهی پس از اختلال در عرضه نفت ایران، صادرات فرآوردههای پالایششده خود را کاهش داده بود ــ در روزهای اخیر اقدام به ازسرگیری این صادرات کرده است؛ هرچند مشخص نیست این روند ادامه پیدا کند یا نه. آنچه باید زیر نظر داشت: باید دید هزینههای بالاتر گازوئیل چگونه در گزارشهای مالی شرکتها که از هفته آینده بهطور جدی آغاز میشود، منعکس خواهد شد؛ چرا که این سوخت برای صنایعی مانند حملونقل کامیونی، معدن، راهآهن و کشاورزی اهمیت زیادی دارد. همچنین جالب خواهد بود که کاخ سفید چگونه به اعلام سودهای بسیار بالای شرکتهای بزرگ نفتی و پالایشگاهی آمریکا واکنش نشان خواهد داد؛ موضوعی که فایننشال تایمز نیز به آن اشاره کرده است.