گزارش موردی نادر: خوشحالی بیش از حد نزدیک بود جان زنی ۶۵ ساله را بگیرد

زومیت: زن ۶۵ سالهای پس از شرکت در مراسم عروسی دخترش، چنان شادی شدیدی را تجربه کرد که با علائم مشابه حملهی قلبی به اورژانس مراجعه کرد. جملهی «از خوشحالی میمیرم» که معمولاً به شوخی به کار میرود، در موردی نادر و استثنایی برای یک زن ۶۵ ساله به واقعیت نزدیک شد. او پس از شرکت در مراسم عروسی دخترش، چنان شادی شدیدی را تجربه کرد که پزشکان ابتدا فکر کردند دچار حملهی قلبی شده است. زن که سابقهی بیماری قلبی نداشت، سه روز پس از جشن عروسی با درد قفسهی سینه و تنگی نفس به پزشک مراجعه کرد. آزمایشهای اولیه نشان میداد خونرسانی به قلبش کاهش یافته، اما لختهای در عروق او پیدا نشد. در عوض، پزشکان متوجه برآمدگی عجیبی در بطن چپ قلب زن شدند که باعث تضعیف عملکرد پمپاژ قلب شده بود. این تغییر شکل ناگهانی، نشانهی سندرم نادری به نام کاردیومیوپاتی تاکوتسوبو (کاردیوپاتی ناشی از استرس) بود که در اثر استرس عاطفی شدید، چه مثبت و چه منفی ایجاد میشود. شادی شدید و ناگهانی میتواند با ترشح حجم بالایی از هورمونهای استرس، به قلب شوک وارد کرده و عملکرد آن را مختل کند سندرم تاکوتسوبو که گاهی به آن «سندرم قلب شکسته» یا «سندرم قلب خوشحال» نیز گفته میشود، نوعی اختلال موقتی در عملکرد قلب است که به دلیل پاسخ شدید به هیجانات رخ میدهد. به نوشته ساینسآلرت، این سندرم اولینبار در سال ۱۹۸۳ در ژاپن شناسایی شد. نام این عارضه، برگرفته از واژهی ژاپنی «تاکوتسوبو» به معنای «تلهی اختاپوس» است. در تصاویر پزشکی، بطن چپ قلب بیماران مبتلا به این سندرم، شکلی شبیه کوزههای سفالی دارد که صیادان ژاپنی برای شکار اختاپوس از آن استفاده میکنند. مکانیسم دقیق عارضه هنوز به طور کامل شناخته نشده است، اما دانشمندان میدانند که در هر دو نوع مثبت و منفی آن، سیستم عصبی سمپاتیک (بخشی از سیستم عصبی که مسئول واکنشهای جنگ یا گریز است) به شدت فعال میشود و هورمونهای استرس مانند آدرنالین به طور ناگهانی افزایش مییابند. نکتهی جالب این است که نوع مثبت این سندرم، یعنی سندرم قلب خوشحال، معمولاً با علائم خفیفتری همراه است و پیشآگهی بهتری دارد، اما همچنان میتواند تهدیدکنندهی زندگی باشد. براساس تحقیقات، حدود ۱ تا ۳ درصد از افرادی که با علائم حملهی قلبی به بیمارستان مراجعه میکنند، درواقع به سندرم تاکوتسوبو مبتلا هستند و از این تعداد نیز فقط حدود چهار درصد موارد، ناشی از احساسات مثبت است. این یعنی سندرم قلب خوشحال پدیدهای بسیار نادر محسوب میشود. بااینحال، پزشکان معتقدند به دلیل خفیفتر بودن علائم، ممکن است بسیاری از موارد آن تشخیص داده نشوند و آمار واقعی بالاتر باشد. سندرم قلب خوشحال اگرچه معمولاً برگشتپذیر است، میتواند تهدیدکنندهی زندگی باشد برای تشخیص سندرم قلب خوشحال، پزشکان باید سایر علل احتمالی مانند حملهی قلبی ناشی از لختهی خون را رد کنند. در این مطالعهی موردی، پزشکان با انجام آزمایشهای مختلف و تصویربرداری از قلب، توانستند تشخیص صحیح را بدهند. این عارضه معمولاً برگشتپذیر است و با مدیریت مناسب، قلب میتواند به عملکرد طبیعی خود بازگردد. زن ۶۵ سالهی مورد مطالعه، به طور کامل بهبود یافت و اکنون مشتاقانه منتظر شادیهای آیندهی زندگی است. کارشناسان تأکید میکنند که پزشکان باید حتی در بیمارانی که عوامل خطر سنتی بیماری قلبی را ندارند، به این سندرم نادر نیز توجه کنند. همچنین نیاز به آگاهیبخشی بیشتر در میان عموم مردم و جامعهی پزشکی در مورد هر دو نوع این سندرم احساس میشود، چرا که شناخت بهتر آن میتواند به تشخیص زودهنگام و پیشگیری از عوارض جدی کمک کند.