دو شکست مقابل ازبکستان و روسیه، بار دیگر این سؤال را پیش روی فوتبال ایران گذاشت که از تمام آن حرفها درباره برنامههای تاکتیکی، بیلدآپ و پیشرفت تیم ملی، دقیقاً چه چیزی در زمین مسابقه دیدهایم؟ تیم ملی ایران، خلاف همه ادعاهای پرطمطراق پیرامون نقشههای تاکتیکی از پیش طراحیشده و همان بیلدآپ مورد نظر کادرفنی، در هیچیک از دو بازی مقابل ازبکستان و روسیه حرف چندانی برای گفتن نداشت؛ نه تاکتیک روشنی، نه برنامهای قابل تشخیص و نه رگهای از پیشرفت که بتواند مخاطب را به آینده امیدوار کند. ایران ابتدا مقابل ازبکستان ۳ بر یک شکست خورد و سپس در کازان با نتیجه ۲ بر صفر مغلوب روسیه شد؛ دو نتیجهای که البته تنها مشکل تیم ملی نیستند. مسئله اصلی، کیفیت فوتبالی است که در این دو مسابقه ارائه شد. تیم امیر قلعهنویی در حالی دو بر صفر به روسیه باخت که پیام نیازمند در نیمه دوم جای سیدحسین حسینی را گرفت و با چند واکنش خوب، اجازه نداد اختلاف بیشتر شود. در واقع دروازهبان تعویضی ایران یکی از معدود نکات مثبت نیمه دوم بود و حتی برخی ارزیابیهای آماری او را بهترین بازیکن ایران در این مسابقه دانستند. اما ظاهراً هیچکدام از این اتفاقات برای سرمربی تیم ملی درس عبرت کافی نیست. قلعهنویی پس از شکست مقابل روسیه گفت این مسابقه «یاد جام جهانی» را برایش زنده کرده و سطح آن را در حد این رقابتها دانست. او همچنین تأکید کرد که ایران روی دو اشتباه گل خورده و از این بابت اظهار امیدواری کرد که چنین اشتباهاتی در بازی دوستانه رخ داده باشد. اما واقعاً باید پرسید: دیدار با روسیه دقیقاً از چه جهت در حد جام جهانی بود؟ روسیه البته تیمی با سابقه و بازیکنان قابل احترام است و شکست دادن این تیم را نمیتوان بیاهمیت دانست؛ اما واقعیت این است که تیم ملی روسیه از فوریه ۲۰۲۲ همچنان از رقابتهای رسمی FIFA و UEFA محروم است. این تعلیق در فصل ۲۰۲۶ نیز ادامه دارد و روسها در سالهای اخیر عمدتاً در قالب بازیهای دوستانه به میدان رفتهاند. فهرست بازیهای ۲۰۲۶ روسیه نیز همین موضوع را نشان میدهد: نیکاراگوئه، مالی، مصر، بورکینافاسو، ترینیداد و توباگو و حالا ایران؛ پس از ایران هم نامیبیا و نیجریه در برنامه آنها قرار دارند. این وضعیت فوتبال روسیه است؛ با این حال سرمربی تیم ملی ایران دیدار با این تیم را در حد جام جهانی ارزیابی میکند! جالبتر اینکه قلعهنویی پیش از مسابقه گفته بود ایران در کازان دو جلسه فرصت کار تاکتیکی داشته، مدل بازی را تغییر خواهد داد و اهداف تاکتیکی مشخصی را دنبال میکند. پس اگر قرار بود این اهداف در زمین اجرا شوند، چرا محصول نهایی چنین کمرمق و کمبرنامهای بود؟ صحبتهای تکراری درباره «اشتباه» هم دیگر نمیتواند پاسخ همه پرسشها باشد. فوتبال اساساً بازی اشتباهات است. هر تیمی اشتباه کند، ممکن است گل بخورد؛ این تازه اصل اول فوتبال است. اما سؤال مهمتر این است: چرا تیم قلعهنویی اینقدر اشتباه میکند؟ چرا این اشتباهات بعد از این همه سال کم نشدهاند؟ چرا تیم ملی در بازیهای رسمی و دوستانه، آنطور که باید برنده نمیشود؟ چرا هر شکست، یک توضیح تازه دارد اما کمتر کسی درباره ریشه تکرار این شکستها حرف میزند؟ و مهمتر از همه؛ چرا وقتی از «بیلدآپ»، «پلن» و «اهداف تاکتیکی» صحبت میکنیم، بخش قابل توجهی از این مفاهیم فقط در نشستهای خبری دیده میشوند و نه در زمین مسابقه؟ اینکه بگوییم دو اشتباه کردیم و گل خوردیم، توضیح یک اتفاق است؛ اما توضیح نمیدهد چرا تیم ملی در طول مسابقه نتوانست جریان بازی را به سود خودش تغییر دهد. فعلاً از دو بازی مقابل ازبکستان و روسیه، دو شکست برای ما مانده و انبوهی از سؤالهای بیپاسخ…
