زومیت: روزی در آیندهای بسیار دور، برگی قهوهای میشود و به شکل غبار میریزد؛ لحظهای که میتواند پایان همهی گیاهان روی زمین را رقم بزند. اما هیچکس با قطعیت نمیداند آن روز دقیقا چه زمانی از راه میرسد. پژوهشهای متعددی در سالهای گذشته تلاش کردهاند طول عمر زیستکُره گیاهی زمین را پیشبینی کنند؛ برخی برآوردهای اولیه این تاریخ را حتی در حدود ۱۰۰ میلیون سال دیگر میدانستند و برخی دیگر معتقد بودند گیاهان بسیار بیشتر، نزدیک به یک میلیارد سال زمان دیگر در اختیار خواهند داشت. بهگزارش رفراکتور، اکنون جیکوب هک میسرا و اریک وولف، پژوهشگران وابسته به مؤسسهی بلو ماربل اسپیس، در مقالهای تازه استدلال میکنند که زمین میتواند نزدیک به ۱٫۹ میلیارد سال دیگر یا حتی بیشتر سبز بماند؛ البته به این بستگی دارد که آینده چگونه رقم بخورد. بااینحال، در چنین محاسباتی باید به مجموعهای از ملاحظات و شرطها توجه کرد. از یک سو، انسان عملاً نمیتواند جلوی تبدیل آهستهی خورشید به غول سرخ را بگیرد؛ روندی که درطول چند میلیارد سال آینده، سیاره ما، این کره نسبتاً کوچک و سنگی پوشیده از لایههای آلی را بهتدریج میپزد و بهطور کامل میسوزاند. از سوی دیگر، انسانهای آینده یا هر ذهن هوشمند دیگری که شاید در هزارهها و میلیونها سال بعد روی سیارهی ما باقی بماند، میتوانند با سرعت بخشیدن به مرگ حیات یا برعکس، با ابداع راهکارهایی از نوع مهندسی زمین، برای مدتی بیشتر در برابر مرگ خورشید زمان بخرند. حتی اگر هرگونه مداخله را نادیده بگیریم، تکامل همچنان ممکن است ابزارهای تازهای در اختیار حیات قرار دهد؛ ابزارهایی که بتوانند بر چالشهای زیستمحیطی به شیوههایی غلبه کنند که امروز فقط میتوانیم در موردشان حدس بزنیم. با همین رویکرد، پژوهشگران بر این نکته تاکید میکنند که موجودات فتوسنتزکنندهی امروز، محدودیتهایی دارند که میتواند در پیشبینی آیندهی حیات به کار آید. در پژوهش، تیم محققان اقلیمهای آینده را در بازههای زمانی مختلف بررسی کرده و افزایش تابش خورشید و کاهش دیاکسیدکربن را در محاسبات خود گنجاندهاند. نتیجهی مدلسازی به دو مسیر میرسد: در یکی، دیاکسیدکربن تقریبا ثابت میماند و دمای سطح زمین بالا میرود؛ در دیگری، سطح دیاکسیدکربن پیش از آنکه دما به نقطهی بحرانی برسد، کاهش پیدا میکند. اگر افزایش دما عامل محدودکنندهی اصلی باشد، میتوان انتظار داشت که در ۱٫۵ میلیارد سال آینده دمای زمین فقط اندکی بیش از ۲۰ درجهی سانتیگراد بالا برود. در نیم میلیارد سال پس از آن نیز این روند شتاب میگیرد و ۴۰ درجهی سانتیگراد دیگر به دما اضافه میشود. حاصل چنین آیندهای، چیزی شبیه سبزیجات برشته خواهد بود؛ یعنی با کمی اغماض، مقاومترین گیاهان نیز حوالی سال ۱٫۸۷ میلیارد میلادی از میان میروند. اما اگر تغییرات هوازدگی، کربنزدایی از جو را شتاب دهد چه؟ غلظت کربن در جو زمین تابع مجموعهای از توازنهاست. سوزاندن سوختهای فسیلی فقط یکی از عوامل است و فرایندهای زیستی و زمینشناختی نیز زیر تاثیر نیروهای تکتونیکی، شرایط جوی و جریانهای اقیانوسی، کربن را به هوا میفرستند یا از آن میگیرند. در این سناریو، دیاکسیدکربن میتواند از اندکی بیش از ۴۰۰ بخش در میلیون به اندکی بیش از ۳۰ بخش در میلیون در عرض فقط یک میلیارد سال کاهش یابد. تعداد کمی از گیاهان میتوانند با چنین کمبود شدیدی از کربن کنار بیایند و در خوشبینانهترین حالت هم شاید بقای گیاهان تنها تا حدود ۱٫۸۴ میلیارد سال دیگر ممکن باشد. در هر دو حالت، سبزیها و سالادها پیش از رسیدن به مرز ۲ میلیارد سال، باید خود را برای انقراض آماده کنند؛ البته در صورتی که پس از بخار شدن آخرین اقیانوسهای زمین، رخدادی که حدود ۱٫۵ میلیارد سال دیگر انتظارش میرود، هنوز کمی آب باقی مانده باشد. البته، یافتهها به این معنا نیست که حیات میکروبی نمیتواند تا آن زمان در اعماق زیرین زمین دوام بیاورد، بلکه حتی ممکن است واپسین نفسهای زیستکرهی زمین را تا یک میلیارد سال دیگر هم به تعویق بیندازد.
انتخاب
انتخابانتخاب