مدلهای رایج فیزیک میگویند وقتی ستارهای بسیار پرجرم سوخت هستهای را از دست میدهد، در خود فرو میریزد و در نهایت سیاهچالهای برجا میگذارد که از فرار هرچیز، حتی نور جلوگیری میکند. اما اکنون، دانیل یامپولسکی و لوسیانو رزولا، دو فیزیکدان از دانشگاه گوته در فرانکفورت در پژوهشی تازه میگویند شاید این سناریو همیشه برقرار نباشد. آنها ادعا میکنند که مرگ ستارهای پرجرم میتواند به تولد جهانی بسیار کوچک و نوپا منجر شود که از انرژی تاریک سرشار است و با فشار رو به بیرون خود، مانع فروپاشی کامل ستاره میشود. نظریه میگوید جهان تازه درون هستهی دستهای از اجرام فرضی به نام «گراواستار» یا گرتاختر شکل میگیرد که پیشتر تصور میشد هستهای از انرژی تاریک دارند. دانیل یامپولسکی میگوید: «بیگبنگ این جهان در حال تولد ممکن است زمانی رخ دهد که ستاره تقریباً تا مرز تبدیل شدن به سیاهچاله فروپاشیده است.» «جستوجوی جایگزین برای سیاهچالهها نباید به معنای تردید در وجود سیاهچالهها باشد» نظریهی مطرحشده مسیری جایگزین برای ستارههای عظیم در حال مرگ ترسیم میکند. در این روایت، ستاره تا آستانهای پیش میرود که به نظر میرسد باید در چگالی بینهایت به سیاهچاله بدل شود، اما درست در همان مرحله، فشار انرژی تاریک مانند آجری که نمیگذارد در گاراژ کامل بسته شود، در برابر ریزش نهایی مقاومت میکند. به این ترتیب، فروپاشی بهجای آنکه تا نهایت ادامه پیدا کند، به نقطهای از تعادل میرسد. در چنین چارچوبی، جهان تازه در قلب گراواستار قرار دارد؛ جرمی که هستهی آن از انرژی تاریک ساخته شده است، همان نیروی فرضی کیهانی که دانشمندان برآورد میکنند حدود ۶۸ درصد از کل محتوای انرژی-جرم جهان شناختهشده را تشکیل میدهد. یامپولسکی و رزولا میگویند شرایطی که گراواستار در آن شکل میگیرد، شباهتهایی با شرایط بیگبنگ دارد؛ لحظهای که بهنظر میرسد جهان ما میلیاردها سال پیش از آن سر برآورده است. براساس مدل پیشنهادی، انرژی تاریک آنقدر فشار رو به بیرون ایجاد میکند که گراواستار را پایدار نگه میدارد و مانع از فروپاشی بیشتر آن میشود. اگر انرژی تاریک کافی وجود داشته باشد، نیروهای گرانشی و فشار رو به بیرون میتوانند همارز شوند و یک گراواستار پایدار پدید آورند. پژوهشگران همچنین یادآور میشوند که همین نوع فشار رو به بیرون در مدلهای کنونی، عامل انبساط جهان ما نیز به شمار میرود. بااینحال، پژوهشگران تأکید کردهاند که نظریهی پیشنهادی دربارهی شکلگیری گراواستارهای پایدار، لزوماً وجود سیاهچالهها را بهطور کامل رد نمیکند. لوسیانو رزولا، فیزیکدان در دانشگاه گوته، میگوید: «جستوجوی جایگزینهایی برای سیاهچالهها نباید به معنای تردید در وجود سیاهچالهها باشد؛ سیاهچالهها همچنان طبیعیترین و سادهترین راهحل برای سرنوشت فروپاشی گرانشی هستند.» رزولا در ادامه افزود دانشمندان بهطور کلی و فیزیکدانان نظری بهطور خاص، باید رویکردی بیطرفانه را نسبت به هرآنچه که نمیدانند، حفظ کنند و دانستههای پذیرفتهشده و حتی تفسیرهای عجیبتر را بررسی کنند. تاریخ نشان میدهد که پذیرفتن تفسیرهای عجیب بهجای دانستههای پذیرفتهشده، اتفاقی غیرمعمول نیست. اگرچه ایدهی تازه هنوز در قلمرو نظریههای بسیار جسورانه قرار دارد، بار دیگر دانش ما از کیهانشناسی، فیزیک گرانش و سرنوشت ستارههای عظیم را به چالش میکشد. پژوهش در مجلهی فیزیکال ریویو دی منتشر شده است.
زومیت
زومیتزومیت