بازار تلفن همراه در کمتر از شش ماه، یکی از شدیدترین جهشهای قیمتی سالهای اخیر را تجربه کرده است. بهطوری که پارسال در همین بازار، با پول خرید یک آیفون پرچمدار میشد یک خودروی کوییک صفرکیلومتر هم از بازار تهیه کرد. حتی برخی مدلهای میانرده تلفن همراه در محدوده قیمتی قرار داشتند که با آن میشد یک موتورسیکلت یا بخشی از هزینههای جدی زندگی شهری را پوشش داد. اما حالا تنها در فاصله کمتر از شش ماه، این معادلات بهطور کامل تغییر کرده است. بررسی قیمت ۱۶ مدل پرفروش بازار نشان میدهد از آذر ۱۴۰۴ تا خرداد ۱۴۰۵، قیمت گوشیهای موبایل بین ۷۹ تا ۲۷۰ درصد افزایش یافته است؛ جهشی کمسابقه که تحتتأثیر رشد نرخ ارز، محدودیتهای وارداتی و کاهش عرضه رخ داده و در بسیاری از مدلها از سرعت افزایش دلار نیز پیشی گرفته است. در چنین شرایطی، گوشی تلفن همراه از یک کالای مصرفی روزمره فاصله گرفته و بیش از گذشته به کالایی سرمایهای تبدیل شده که دسترسی به آن برای بخش قابلتوجهی از خانوارها دشوارتر شده است. جهش 200 درصدی قیمت آیفون طی 6 ماه بررسی قیمت ۱۶ مدل از گوشیهای پرتقاضای بازار تلفن همراه نشان میدهد که این بازار در فاصله آذرماه ۱۴۰۴ تا خردادماه ۱۴۰۵ یکی از پرالتهابترین دورههای خود را پشت سر گذاشته و قیمت اغلب مدلها، از گوشیهای اقتصادی گرفته تا پرچمداران، رشدهای قابلتوجه و در مواردی سهرقمی را تجربه کرده است. در میان محصولات اپل، اگرچه همواره به دلیل محدودیتهای وارداتی، تعرفه واردات و تقاضای بالا، قیمتها روندی صعودی داشتهاند، اما افزایش قیمت برخی مدلها در این بازه زمانی چشمگیر بوده است. آیفون ۱۶ با حافظه ۱۲۸ گیگابایت بیشترین رشد را در میان محصولات این برند ثبت کرده و قیمت آن از ۷۷ میلیون تومان در آذرماه ۱۴۰۴ به ۲۲۹ میلیون تومان در خردادماه ۱۴۰۵ رسیده که بیانگر افزایش ۱۹۷ درصدی است. آیفون ۱۷ پرومکس با حافظه ۲۵۶ گیگابایت نیز با رشد ۱۴۲ درصدی، از حدود ۱۵۰ میلیون تومان به بیش از ۳۶۲ میلیون تومان رسیده است. همچنین قیمت آیفون ۱۳ و آیفون ۱۴ به ترتیب ۷۹ و ۷۲ درصد افزایش یافته و آیفون ۱۷ نیز رشد ۱۱۲ درصدی را تجربه کرده است. افزایش 2برابری قیمت موبایلهای سامسونگ در بخش محصولات سامسونگ، افزایش قیمتها حتی از برخی مدلهای اپل نیز فراتر رفته است. مدل A55 5G با رشد ۲۷۰ درصدی، بیشترین افزایش قیمت را در میان تمامی گوشیهای مورد بررسی داشته و از ۲۰ میلیون و ۲۵۰ هزار تومان به نزدیک ۷۵ میلیون تومان رسیده است. پس از آن، مدل اقتصادی A15 با افزایش ۱۹۸ درصدی، از کمتر از ۱۰ میلیون تومان به ۲۹ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان رسیده است. مدلهای A16، A26 و S24 FE نیز به ترتیب رشدهای ۱۵۸، ۱۰۸ و ۱۴۸ درصدی را ثبت کردهاند که نشان میدهد افزایش قیمتها تنها محدود به گوشیهای پرچمدار نبوده و بخش میانرده و اقتصادی بازار نیز بهشدت تحتتأثیر قرار گرفته است. سیر صعودی قیمتها در موبایلهای اقتصادی شیائومی بررسی محصولات شیائومی نیز از روند مشابهی حکایت دارد. مدل Poco X7 Pro 5G با رشد ۲۰۹ درصدی، از ۲۸ میلیون و ۴۰۰ هزار تومان به ۸۷ میلیون و ۷۰۰ هزار تومان رسیده و بیشترین افزایش قیمت را در میان گوشیهای این برند به خود اختصاص داده است. Redmi Note 14 Pro Plus 5G و Redmi Note 14 Pro 4G نیز به ترتیب ۱۵۹ و ۱۵۸ درصد افزایش قیمت داشتهاند. حتی مدل Poco M7 4G که در رده گوشیهای اقتصادی قرار میگیرد، طی این مدت حدود دوبرابر شده و افزایش ۱۰۰ درصدی را تجربه کرده است. در مجموع، دادههای این جدول نشان میدهد که بازار تلفن همراه طی حدود شش ماه گذشته شاهد جهشی کمسابقه در قیمتها بوده است؛ بهگونهای که در بسیاری از مدلها، قیمتها بیش از دوبرابر شدهاند. این روند در حالی رخ داده که نوسانات نرخ ارز، محدودیتهای وارداتی، افزایش هزینههای تأمین و کاهش عرضه برخی مدلها از جمله مهمترین عوامل اثرگذار بر رشد قیمت گوشیهای تلفن همراه در بازار ایران ارزیابی میشوند. جهش قیمت موبایل بالاتر از نرخ ارز نگاهی به روند نرخ ارز نشان میدهد که بخش قابلتوجهی از افزایش قیمت تلفن همراه را میتوان با رشد بهای دلار توضیح داد. قیمت دلار مبنای واردات موبایل (دلار مرکز مبادله) که در آذرماه ۱۴۰۴ در محدوده ۷۴ هزار تومان قرار داشت، تا خردادماه ۱۴۰۵ به حدود ۱۴۸ هزار تومان رسیده و عملاً بیش از دوبرابر شده است.ازآنجاکه بازار موبایل ایران وابستگی تقریباً 100 درصدی به واردات دارد، طبیعی است که افزایش ۱۰۱ درصدی نرخ ارز خود را در قیمت نهایی گوشیها نیز نشان دهد. با این حال، بررسی قیمت مدلهای مختلف حاکی است که واکنش بازار به رشد دلار یکسان نبوده است؛ برخی گوشیها افزایش قیمتی نزدیک به نرخ رشد ارز را تجربه کردهاند، اما تعدادی از مدلها، بهویژه در رده میانرده، با رشدهایی به مراتب بالاتر حتی تا 200 درصد مواجه شدهاند و برخی دیگر نیز کمتر از رشد نرخ ارز گران شدهاند. به نظر میرسد در کنار اثر مستقیم افزایش نرخ ارز، عواملی همچون محدودیت در واردات، تأخیر در تخصیص ارز، کاهش عرضه برخی مدلها و افزایش هزینههای حملونقل و ترخیص کالا نیز در شکلگیری این شکاف میان نرخ رشد دلار و قیمت گوشیها نقش داشتهاند. فعالان بازار تلفن همراه مجموعهای از عوامل داخلی و خارجی را در جهش قیمتها مؤثر میدانند. به گفته مهدی اسدی، رئیس انجمن تلفن همراه، تبلت و لوازم جانبی ایران نبود سیاستگذاری شفاف برای واردات در سال ۱۴۰۵ و بلاتکلیفی فعالان اقتصادی درباره نحوه تخصیص ارز و ثبت سفارش یکی از مهمترین دلایل آشفتگی بازار بوده است. وی همچنین با اشاره به کاهش حجم واردات، اعلام کرده که بخش قابلتوجهی از کالاهای موجود در بازار مربوط به ثبت سفارشهای ماههای گذشته است و بسیاری از سفارشهای جدید هنوز موفق به دریافت ارز نشدهاند. ازسویدیگر، افزایش جهانی قیمت قطعات و تجهیزات مرتبط با تلفن همراه، تغییر مبنای محاسبه تعرفهها و عوارض گمرکی از نرخ
خبرفوری
خبرفوریخبرفوری