قم- دبیر ستاد ملی جمعیت گفت: اصلاح مشوقهای فرزندآوری، رفع موانع اقتصادی، تسهیل ازدواج و حمایت از فرزند اول و دوم، از مهمترین الزامات تقویت بنیان خانواده در کشور است. به گزارش خبرنگار مهر، مرضیه وحیددستجردی ظهر یکشنبه در همایش ملی «حکمرانی جمعیت و خانواده» که با حضور مدیران استانی حوزههای علمیه در مجتمع یاوران حضرت مهدی (عج) قم برگزار شد، با اشاره به روند تحولات جمعیتی کشور، اظهار کرد: مسئله جمعیت امروز به یکی از مهمترین موضوعات راهبردی کشور تبدیل شده و تصمیمهای امروز، آینده ایران را در دهههای پیش رو رقم خواهد زد. وی با بیان اینکه سیاستهای کلی جمعیت از مهمترین اسناد بالادستی کشور در این حوزه است، افزود: این سیاستها تنها بر افزایش موالید متمرکز نیست، بلکه موضوعاتی همچون رفع موانع ازدواج، تحکیم بنیان خانواده، ارتقای نرخ باروری، تقویت امید به زندگی، توزیع متوازن جمعیت، توانمندسازی نیروی کار، حفظ جمعیت در مناطق مرزی و روستایی و مدیریت مهاجرت را نیز در بر میگیرد. دبیر ستاد ملی جمعیت با اشاره به تأکیدات رهبر معظم انقلاب درباره اهمیت مسئله جمعیت گفت: در سالهای گذشته بارها نسبت به پیامدهای کاهش جمعیت و حرکت کشور به سمت سالمندی هشدار داده شده و استمرار اقتدار و پیشرفت ایران در گرو اصلاح روندهای جمعیتی دانسته شده است. وی ادامه داد: اگر کاهش نرخ باروری ادامه پیدا کند، کشور در سالهای آینده با پیامدهای اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی گستردهای روبهرو خواهد شد و این موضوع دیگر یک دغدغه مربوط به آینده دور نیست، بلکه از هماکنون آثار آن در بخشهای مختلف نمایان شده است. امید به آینده، اشتغال و مسکن پیشنیاز فرزندآوری است وحیددستجردی با تأکید بر اینکه ازدواج، پایه اصلی سیاستهای جمعیتی است، اظهار کرد: تا زمانی که جوانان نسبت به آینده خود احساس امنیت و امید نداشته باشند، نمیتوان انتظار داشت روند ازدواج و فرزندآوری به شکل مطلوب افزایش یابد. وی سه مؤلفه امید به آینده، اشتغال پایدار و مسکن مناسب را مهمترین عوامل مؤثر بر تصمیم جوانان برای تشکیل خانواده دانست و افزود: رفع موانع ازدواج باید در اولویت سیاستگذاریها قرار گیرد، زیرا کاهش ازدواج به صورت مستقیم بر کاهش موالید اثرگذار است. دبیر ستاد ملی جمعیت با اشاره به قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت گفت: این قانون از جامعترین قوانین کشور در حوزه جمعیت است، اما همچنان در بخش حمایت از جوانان مجرد و تسهیل ازدواج با خلأهایی روبهرو است و لازم است این بخش بیش از گذشته مورد توجه قرار گیرد. وی افزود: اگرچه پرداخت وام ازدواج اقدام ارزشمندی است، اما برای تسهیل ازدواج کافی نیست و باید مجموعهای از حمایتهای اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی در کنار یکدیگر قرار گیرند. وحیددستجردی با اشاره به افزایش فاصله زمانی میان ازدواج و تولد نخستین فرزند اظهار کرد: امروز زوجهای جوان به طور متوسط چند سال پس از ازدواج صاحب نخستین فرزند میشوند و فاصله میان تولد فرزندان نیز افزایش یافته است که این روند بخشی از فرصت طلایی باروری خانوادهها را از بین میبرد. کاهش ازدواج، کاهش موالید را به دنبال دارد وی با بیان اینکه بیش از ۹۹ درصد موالید در ایران در چارچوب ازدواج رسمی اتفاق میافتد، گفت: هر میزان که آمار ازدواج کاهش یابد، به همان نسبت میزان تولد نیز کاهش پیدا خواهد کرد. دبیر ستاد ملی جمعیت افزود: آمارها نشان میدهد تعداد ازدواجهای ثبتشده در مقایسه با سالهای گذشته کاهش قابل توجهی داشته و همزمان میانگین سن ازدواج نیز افزایش یافته است، موضوعی که بر نرخ باروری کشور اثر مستقیم میگذارد. وی با اشاره به مفهوم نرخ جانشینی جمعیت اظهار کرد: برای حفظ پایداری جمعیت، میانگین باروری باید در سطح جانشینی باقی بماند، اما نرخ کنونی باروری کشور پایینتر از این میزان است و ادامه این روند، ساختار سنی جامعه را با چالش مواجه میکند. وحیددستجردی مهاجرت را از دیگر عوامل مؤثر بر وضعیت جمعیتی کشور دانست و گفت: مهاجرت جوانان از روستاها به شهرها و همچنین مهاجرت بخشی از نیروهای متخصص به خارج از کشور، بر روند تحولات جمعیتی تأثیرگذار است و باید در سیاستگذاریهای کلان مورد توجه قرار گیرد. وی افزود: کاهش جمعیت فعال، افزایش سالمندی و کاهش نیروی انسانی مولد، از مهمترین پیامدهای استمرار روند فعلی است و همه دستگاهها باید برای اصلاح این وضعیت مسئولانه عمل کنند. مشوقهای جمعیتی باید بازنگری شود دبیر ستاد ملی جمعیت با بیان اینکه بخش عمده موالید کشور مربوط به فرزند اول و دوم است، اظهار کرد: در مقابل، بخش زیادی از مشوقهای قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت برای فرزند سوم و بیشتر در نظر گرفته شده که این موضوع نیازمند بازنگری است. وی افزود: اگر هدف، افزایش تعداد موالید است، سیاستهای تشویقی باید متناسب با واقعیتهای جمعیتی کشور طراحی شود و خانوادهها برای تولد فرزند اول و دوم نیز از حمایتهای مؤثر برخوردار باشند. وحیددستجردی گفت: بررسی تجربه کشورهای مختلف نیز نشان میدهد زمانی که نرخ باروری کاهش مییابد، تمرکز بر حمایت از فرزند اول و دوم، اثربخشی بیشتری نسبت به سیاستهای محدود به فرزند سوم و بیشتر دارد. موانع اقتصادی مهمترین عامل کاهش فرزندآوری است دبیر ستاد ملی جمعیت با اشاره به نتایج پیمایشهای ملی درباره نگرش خانوادههای ایرانی نسبت به فرزندآوری اظهار کرد: بررسیها نشان میدهد میانگین تعداد فرزندان مطلوب از نگاه مردم همچنان بالاتر از سطح جانشینی جمعیت است و این مسئله بیانگر آن است که تمایل به داشتن فرزند در جامعه همچنان وجود دارد. وی افزود: مشکل اصلی تغییر نگرش خانوادهها نسبت به فرزندآوری نیست، بلکه موانع اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی، امکان تحقق این خواسته را محدود کرده است و اگر این موانع برطرف شود، ظرفیت مناسبی برای افزایش جمعیت در کشور وجود خواهد داشت. وحیددستجردی ادامه داد: نتایج مطالعات نشان میدهد زوجهای جوان، بهبود شرایط اقتصادی،