امارات در سکوت روابط اقتصادی و دیپلماتیک خود با تهران را بازسازی کرده و همزمان همکاریهای دفاعیاش با اسرائیل و آمریکا را گسترش داده است رویداد۲۴ | پنج ماه پس از آنکه تهدید پهپادهای ایرانی منطقه مالی دبی را خالی از سکنه کرد، دفاتر مرتفعی که محل کار هزاران بانکدار بینالمللی و مدیر دارایی هستند، بار دیگر پر شدهاند. لنجهای سنتی نیز دوباره در آبهای فیروزهای خلیج فارس حرکت میکنند تا کالاها را از بنادر دبی به ایران منتقل کنند. در فرودگاه دبی، نخستین پروازهای ایرانی پس از جنگ آمریکا و اسرائیل علیه تهران، بیسروصدا از سر گرفته شدهاند. مقامهای اماراتی همچنین بهتدریج اجازه بازگشت حدود ۲۰ هزار ایرانی دارای اقامت امارات را صادر کردهاند؛ افرادی که هنگام آغاز جنگ خارج از این کشور بودند. فایننشال تایمز گزارشی نوشته و در آن میگوید همه این تحولات نشانههایی از تلاش امارات و ایران برای کاهش تنشهاست؛ آن هم در شرایطی که درگیریها در اطراف آنها همچنان ادامه دارد و امارات میکوشد پس از بزرگترین بحران خود از زمان استقلال در سال ۱۹۷۱، تا حدی به وضعیت عادی بازگردد. با این حال این رسانه به یک قمار جسورانه از سوی امارات پرداخته است. فایننشال تایمز نوشته امارات همزمان با فروپاشی آتشبس شکننده میان آمریکا و ایران از یک سو، با احتیاط کانالهای دیپلماتیک و اقتصادی خود با ایران را دوباره فعال کرده و از سوی دیگر، همکاریهای نظامی خود با اسرائیل و ایالات متحده را با شدت بیشتری گسترش میدهد. در ماههای نخست جنگ، این کشور حاشیه خلیج فارس بیش از دیگر متحدان عرب آمریکا هدف حملات تهران قرار گرفت و نزدیک به سه هزار حمله موشکی و پهپادی را تجربه کرد. امارات نیز با دهها حمله متقابل پاسخ داد و در مقایسه با دیگر همسایگان عرب خود در خلیج فارس، تندروانهترین موضع را در برابر ایران اتخاذ کرد. اما از زمانی که آمریکا و ایران در ماه آوریل بر سر آتشبسی شکننده به توافق رسیدند، امارات تلاش کرده است از خصومت آشکار به سمت نوعی تنشزدایی با تهران حرکت کند. این تغییر رویکرد، ترکیبی از عملگرایی و سیاست واقعبینانه است؛ سیاستی از سوی کشوری کوچک، اما بسیار جاهطلب که مدتهاست میکوشد با استفاده از ثروت عظیم نفتی خود، نفوذی بسیار فراتر از اندازه جغرافیاییاش در منطقه و جهان به دست آورد. امارات، مانند دیگر کشورهای خلیج فارس، بار دیگر به این واقعیت پی برده است که گروگان جغرافیاست. اکنون نیز مصمم است جایگاه خود را بهعنوان مهمترین قطب گردشگری، تجارت و امور مالی منطقه حفظ کند. به گزارش فایننشال تایمز، تفاهمنامهای که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، ماه گذشته با تهران برای تمدید آتشبس و بازگشایی تنگه هرمز امضا کرد، تلاشهای اقتصادی امارات را شتاب بخشید. ابوظبی موافقت کرد بخشی از تجارت با جمهوری اسلامی از سر گرفته شود و پروازهای ایرانی نیز دوباره به امارات بازگردند. از امارت تا امپراتوری فایننشال تایمز میگوید تهران در جریان تبادل حملات اخیر مستقیماً خاک امارات را هدف قرار نداده است؛ در حالی که پهپادها و موشکهای خود را به سوی بحرین، کویت، اردن، قطر، عمان و عربستان سعودی شلیک کرده است. این رسانه بریتانیایی به نقل از منابع آگاه میگوید، شیخ محمد بن زاید آل نهیان، رئیس امارات، مأموریت کاهش تنش با ایران را به سه نفر از برادرانش واگذار کرده است. او این مأموریت حساس را به شیخ منصور، یکی از معاونان رئیس امارات؛ شیخ عبدالله، وزیر امور خارجه؛ و شیخ طحنون، مشاور امنیت ملی سپرده است. شیخ طحنون از جمله رهبران عملگراتر ابوظبی به شمار میرود. به ادعای فایننشال تایمز، نخستین نشانههای نزدیکی دوباره، یک هفته پس از آتشبس آمریکا و ایران و با تماس تلفنی میان شیخ منصور و محمدباقر قالیباف آغاز شد. ماه گذشته نیز شیخ عبدالله، برای نخستین بار از زمان آغاز جنگ، با عباس عراقچی، همتای ایرانی خود، تلفنی گفتوگو کرد. عبدالله، استاد دانشگاه اماراتی، میگوید آغاز گفتوگوها از سوی ایران بوده است: «ایران آمد و گفت بیایید گفتوگو کنیم. وقتی دشمن شما برای مذاکره میآید، رد کردن آن احمقانه خواهد بود. دلیل دوم کاهش تنش این بود که پس از تمام این اتفاقات، این درک به وجود آمد که جنگ مسئله را حل نمیکند؛ نه حکومت را سرنگون خواهد کرد و نه سپاه پاسداران ایران را شکست میدهد.» امارات از زمان انقلاب اسلامی سال ۱۹۷۹، ایران را یک تهدید تلقی کرده است. روابط این کشور با تهران از آن زمان تاکنون همواره میان رویکرد تندروانه ابوظبی و جایگاه دیرینه و تجارتمحور دبی بهعنوان یکی از مهمترین مراکز تجارت ایران در نوسان بوده است. شیخ محمد بن زاید، طی دو دهه گذشته بارها درباره تهدید ناشی از زرادخانه عظیم پهپادی و موشکی ایران هشدار داده و برای مقابله با آن آماده شده بود. با این حال، شدت حملات ایران همچنان امارات را غافلگیر کرد. فایننشال تایمز افشا کرده که به گفته دیپلماتها و تحلیلگران، محمد بن زاید در محافل خصوصی امیدوار بود جنگ، حکومت ایران و توان نظامی آن را به میزان قابل توجهی تضعیف کند. اما او و دیگر رهبران کشورهای خلیج فارس میدانستند اگر ترامپ جنگ را در شرایطی پایان دهد که حکومت ایران تضعیف شده، اما شکست نخورده باشد، آنها باید پیامدهای آن را مدیریت کنند. نگرانی اصلی این بود که کشورهای عرب خلیج فارس مجبور شوند با دشمنی زخمی، خشمگینتر و جنگطلبتر در همسایگی خود کنار بیایند. تجارت، عملگرایی و تلاش برای مدیریت همسایگی با ایران روابط تجاری با ایران برای اقتصاد دبی اهمیت حیاتی دارد؛ شهری که میزبان چند صد هزار ایرانی است و سالها بهعنوان یکی از مهمترین مراکز تجارت و صادرات مجدد کالا به ایران شناخته شده است. رهبران امارات همچنین امیدوارند وابستگی خود ایران به این کشور برای بخش مهمی از واردات و صادراتش، تهران را به حفظ روابطی مبتنی بر منافع مشترک ترغیب کند. امارات هرگونه انتقال مالی به ایران