تریبون مذهبی و منبر روضه، در تاریخ تشیع همواره کانون بیداری، اخلاق و پیوند میان امت و امامت بوده است؛ جایگاهی که هر کلام بر فراز آن، نه تنها بر باورهای دینی که بر قوام اخلاقی جامعه اثر میگذارد. با این حال، انتشار ویدئویی از تهدید صریح رئیسجمهور روی منبر، نشان از انحرافی نگرانکننده دارد؛ جایی که جایگاه تبیین فضائل اخلاقی و معارف الهی به تریبونی برای تسویهحسابهای سیاسی و فراتر از آن، تهدید به قتل منتخب ملت تبدیل شده است. این اتفاق در حالی رخ میدهد که کشور در آستانه تحولات مهم بینالمللی و تفاهمنامههای راهبردی قرار دارد و بیش از هر زمان دیگری به وحدت کلمه نیاز است. برای واکاوی این بداخلاقیها و بررسی نسبت میان سیاست و دیانت بر فراز منبر، به سراغ یکی از پیرغلامان و پیشکسوتان این عرصه رفتیم. کسی که سالها در محافل مذهبی چراغ روضه را روشن نگه داشته و معتقد است مداح پیش از آنکه صدایی خوش داشته باشد، باید صاحب خلقی حسینی باشد. در ادامه، گفتوگوی ما را با حاج حمید جبلی، عضو هیئت امنای خانه مداحان شمیرانات میخوانید. منبر جایگاه معارف است نه جولانگاه بددهنی استاد جبلی در ابتدای این گفتوگو با انتقاد از رویه برخی مداحان نوظهور میگوید: متأسفانه برخی افراد از همان ابتدا با بددهنی و ادبیات تند، پلههای شهرت را طی کردند، چون در زمان مناسب کسی جلو آنها را نگرفت. وقتی کسی به خود اجازه میدهد هر راهبردی را از روی منبر صادر کند و هر سخن ناروایی را بر زبان بیاورد، درواقع به جایگاه مقدس روضه جفا کرده است. ما در کشوری زندگی میکنیم که ساختار قانونی مشخصی دارد. وجود رهبری واحد، ریاست جمهوری، مجلس و شورای نگهبان نشاندهنده یک نظم حکومتی است. اگر قرار باشد هر کسی روی منبر برود و برای خوشایند گروهی خاص، حرفهای ساختارشکنانه بزند، دیگر سنگ روی سنگ بند نمیشود. وی در ادامه به تبیین وظیفه اصلی مداح اهل بیت(ع) پرداخته و خاطرنشان میکند: ما باید چارچوب و مقررات را بشناسیم. من به عنوان یک روضهخوان و مداح، شاید لازم باشد به امور سیاسی ورود کنم، اما سیاستبازی و توهین جایش روی منبر نیست. منبر جایگاه بیان معارف اهلبیت(ع) و تبیین خصوصیات اخلاقی ائمه اطهار(ع) است. خارج از این مسیر، هر چه گفته شود بر مبنای هوای نفس است نه رضای خدا. چقدر خوب است که انسان مصداق این شعر حکیمانه نظامی گنجوی باشد که میفرماید: کمگوی و گزیده گوی چون در/ تا ز اندک تو جهان شود پر. یا در جای دیگری آمده خداوند به انسان دو گوش داد و یک دهان، یعنی دو برابر آنچه میگویی، بشنو و نسنجیده سخن نگو. ضرورت صیانت از جایگاه حقوقی ارکان نظام این پیرغلام اهلبیت(ع) با اشاره به لزوم احترام به قانون اساسی بیان میکند: قانون اساسی ما برای رئیسجمهور و وزرا مصونیت قائل شده است. اینها خدمتگزاران نظام هستند و حتی اگر نقدی به عملکردشان وارد باشد، قانون اجازه نمیدهد هر حرفی یا توهینی علیه آنها مطرح شود. اگر کسی به دومین مقام رسمی کشور توهین کند، باید بداند این رفتار قابلیت پیگرد قضایی دارد. ما نمیتوانیم به بهانه نقد سیاسی، اخلاق را ذبح کنیم. حتی در مورد مسئولان سابق هم قانون اجازه حمله و توهین بیمحابا را نمیدهد، چه برسد به رئیسجمهوری که اکنون سکان اجرایی کشور را در دست دارد. استاد جبلی درباره حواشی اخیر درمورد تفاهمنامه بینالمللی و پیامهای صادر شده اظهار میکند: در زمینه مسائل مربوط به توافقنامه، باید با دقت و تأمل سخن گفت. وقتی رهبری معظم یا مراجع عالیقدر نکتهای را میفرمایند، باید عین همان را منتقل کرد نه اینکه آن را تحریف کنیم. اگر رئیسجمهور درخواستی داشته و با موافقت سطوح عالی نظام همراه شده، وظیفه ما مطالبهگری در چارچوب ادب است. همانطور که در پیامها هم تأکید شده، ما باید ملت مطالبهگری باشیم و بایستیم تا نتیجه نهایی کار مشخص شود. نباید با قضاوتهای عجولانه و توهینآمیز، فضای جامعه را ملتهب کنیم. تیغ دو لبه تریبون و مسئولیت سنگین مداح عضو هیئت امنای خانه مداحان شمیرانات با تأکید بر اینکه تریبون نباید ابزار تخلیه هیجانات شخصی شود، خاطرنشان میکند: به هیچ عنوان این جایگاه را قبول ندارم که مداح چون میکروفن در دست دارد، مجاز به گفتن هر حرفی باشد. بنده خودم فرزند شهید هستم و با تمام وجود مشکلات جامعه را لمس میکنم. من هم مثل بقیه مردم همان مرغ و برنجی را میخرم که گران شده است. فرزند دانشجو و دانشآموخته بیکار دارم و دردهای معیشتی مردم را میبینم. ما هم شاید به بسیاری از گفتارهای مسئولان نقد داشته باشیم، اما آیا راهش این است که بالای منبر برویم و توهین کنیم؟ خیر، این کار نه شرعی است و نه اخلاقی. وی در ادامه به ضرورت آموزش اخلاق حرفهای اشاره کرده و میگوید: کسی که میخواهد کارت مداحی دریافت کند یا در جامعه مداحان جایگاهی داشته باشد، حتماً باید دورههای اخلاق حرفهای را بگذراند. در این دورهها باید یاد بگیریم در چارچوب مقررات دین و سیره اهلبیت(ع) حرکت کنیم. سیره پیامبر اکرم(ص) و امیرالمؤمنین(ع) بهترین الگو برای ماست. روایت است که شخصی بر سر پیامبر(ص) خاکستر میریخت و به ایشان جسارت میکرد، اما وقتی آن فرد بیمار شد، پیامبر(ص) به عیادتش رفت. این یک فلسفه بزرگ و درس اخلاق برای همه ماست. اگر کسی به ما احترام نگذاشت، ما نباید با بیاحترامی پاسخ دهیم. تمایز میان حق و باطل در غبار شایعات استاد جبلی با یادآوری کلام امیرالمؤمنین(ع) درباره فاصله حق و باطل بیان میکند: حضرت علی(ع) میفرمایند میان حق و باطل چهار انگشت فاصله است؛ یعنی آنچه میبینی حق است و آنچه میشنوی میتواند باطل باشد. ما نباید هر شنیدهای را باور کنیم و از آن بدتر، نباید هر دیدهای را جار بزنیم. این رفتارها در هیچ کجای دین ما جایگاهی ندارد. تجسسها و قضاوتهای بیجا، ریشه اخلاق را در جامعه مداحی میخشکاند. وی در بخش دیگری از سخنان خود به فلسفه قیام عاشورا پرداخته و عنوان میکند: اصل قیام امام حسین(ع) ب
قدس آنلاین
قدس آنلاینقدس آنلاین