مراسم وداع و تشییع آیتالله سیدعلی خامنهای، رهبر شهید انقلاب اسلامی، به یکی از مهمترین رویدادهای رسانهای جهان تبدیل شد؛ رویدادی که از نگاه رسانههای آمریکایی و اروپایی، تنها یک مراسم مذهبی نبود، بلکه نمایشی از انسجام داخلی، انتقال قدرت، پیام سیاسی تهران به غرب و آزمونی برای آینده جمهوری اسلامی به شمار میرفت. در مقابل، بسیاری از رسانهها نیز بر ابعاد احساسی مراسم، حضور گسترده مردم و شعارهای ضدآمریکایی و ضداسرائیلی تمرکز کردند. به گزارش خبرآنلاین، پوشش رسانهای مراسم تشییع آیتالله سیدعلی خامنهای، رهبر شهید انقلاب اسلامی، یکی از گستردهترین بازتابهای خبری سالهای اخیر درباره ایران بود. از خبرگزاریهای بزرگی مانند رویترز و آسوشیتدپرس گرفته تا شبکههایی مانند CNN و روزنامههای معتبر اروپایی، همگی تلاش کردند این مراسم را نه فقط به عنوان یک آیین سوگواری، بلکه به عنوان رویدادی تعیینکننده در آینده سیاسی ایران روایت کنند. وجه مشترک بیشتر این گزارشها، تأکید بر حضور گسترده مردم، فضای عزاداری، شعارهای ضدآمریکایی و ضداسرائیلی و تلاش جمهوری اسلامی برای نمایش انسجام پس از شهادت رهبر انقلاب بود. در کنار این روایتها، برخی رسانههای غربی نیز مراسم را از منظر رقابتهای ژئوپلیتیکی، جانشینی رهبری و پیامهای تهران به واشنگتن و تلآویو تحلیل کردند. --- از «اندوه بزرگ» تا «نمایش وفاداری»؛ روایت رویترز از تهران خبرگزاری رویترز، که از نخستین رسانههای غربی حاضر در تهران بود، مراسم وداع را در فضایی آمیخته از سوگواری، نمادهای مذهبی و پیامهای سیاسی توصیف کرد. این رسانه نوشت دهها هزار نفر از نخستین ساعات صبح برای شرکت در آیین وداع در مصلای امام خمینی(ره) گرد آمدند؛ مردمی که لباسهای مشکی بر تن داشتند، پرچمهای ایران را در دست گرفته بودند و تصاویر رهبر شهید و اعضای خانواده او را حمل میکردند. رویترز، این مراسم را بخشی از یک برنامه یکهفتهای جمهوری اسلامی برای بزرگداشت رهبر شهید دانست و آن را «نمایشی از وفاداری عمومی به نظام جمهوری اسلامی و شور انقلابی» توصیف کرد. گزارش این رسانه، صحنههایی از سینهزنی، گریه، حرکت پرچمهای ایران و حضور زنان با چادرهای مشکی در گرمای شدید تهران را به تصویر کشید. این خبرگزاری همچنین با گفتوگو با برخی شرکتکنندگان، بر فضای احساسی و شعارهای انتقامجویانه حاضران تمرکز کرد. یکی از عزاداران به رویترز گفت مردم برای «انتقام خون رهبرشان» گرد آمدهاند و روابط ایران و آمریکا را غیرقابل ترمیم دانست. با این حال، رویترز تنها به توصیف فضای مراسم اکتفا نکرد و آن را در چارچوب تحولات منطقهای تحلیل کرد. این رسانه نوشت مراسم در شرایطی برگزار میشود که ایران پس از جنگ اخیر با آمریکا و اسرائیل، خود را پیروز این رویارویی معرفی میکند و مقامات ایرانی از دستاوردهای سیاسی و اقتصادی آتشبس سخن میگویند. رویترز در بخش دیگری از گزارش خود اذعان کرد ایران در جریان جنگ توانست به پایگاههای آمریکا در منطقه ضربه بزند و همچنین با برجسته کردن نقش تنگه هرمز، بازار جهانی انرژی را تحت تأثیر قرار دهد؛ موضوعی که به نوشته این رسانه، بر تصمیم واشنگتن برای حرکت سریعتر به سمت آتشبس اثر گذاشت. این خبرگزاری در پایان، با اشاره به جایگاه مذهبی آیتالله خامنهای در جهان تشیع، شهادت او را در امتداد سنت تاریخی فرهنگ شهادت در مذهب شیعه و واقعه عاشورا ارزیابی کرد. آسوشیتدپرس؛ تأکید بر حضور صدها هزار عزادار و شعارهای ضدآمریکایی خبرگزاری آمریکایی آسوشیتدپرس نیز تصویری مشابه اما با تمرکز بیشتر بر ابعاد سیاسی مراسم ارائه داد. این رسانه نوشت صدها هزار ایرانی در مقابل تابوت پوشیده شده با پرچم جمهوری اسلامی گرد آمدند و با سینهزنی و شعارهای مختلف، یاد رهبر شهید را گرامی داشتند. به روایت آسوشیتدپرس، بسیاری از شرکتکنندگان شعارهایی علیه آمریکا و اسرائیل سر میدادند و خواستار انتقام بودند. این خبرگزاری همچنین به تصاویر گسترده نصبشده از رهبر شهید در سطح شهر تهران و حضور پررنگ پرچمهای ایران اشاره کرد و فضای مراسم را آمیختهای از سوگواری مذهبی و پیامهای سیاسی دانست. این رسانه آمریکایی، همزمانی آغاز مراسم با دویستوپنجاهمین سالگرد استقلال آمریکا را نیز مورد توجه قرار داد و نوشت در حالی که واشنگتن جشن ملی خود را برگزار میکرد، در تهران شعارهای «مرگ بر آمریکا» طنینانداز بود؛ شعاری که آسوشیتدپرس ریشه آن را به سالهای پس از انقلاب ۱۹۷۹ و بحران سفارت آمریکا نسبت داد. آسوشیتدپرس همچنین با نقل روایت چند تن از عزاداران، تلاش کرد عمق احساسات حاضران را بازتاب دهد. یکی از شرکتکنندگان گفت آیتالله خامنهای برای او «پدر» بوده و باور شهادتش همچنان دشوار است. در گزارش روز دوم نیز این خبرگزاری از افزایش محسوس جمعیت نسبت به روز نخست خبر داد و نوشت مسیرهای منتهی به مصلی از ساعات اولیه صبح مملو از عزادارانی بود که با در دست داشتن تصاویر رهبر شهید و پرچمهای ایران به سمت محل مراسم حرکت میکردند. به نوشته آسوشیتدپرس، در مراسم نماز میت علاوه بر خانواده رهبر شهید، مقامات ارشد جمهوری اسلامی از جمله رئیسجمهور، رئیس مجلس، فرماندهان نظامی و شخصیتهای مذهبی نیز حضور داشتند؛ حضوری که از نگاه این رسانه، نمادی از تداوم ساختار سیاسی جمهوری اسلامی پس از شهادت رهبر انقلاب بود. از «نمایش قدرت» تا «آزمون جانشینی»؛ روایت سیانان از دومین روز مراسم در میان رسانههای آمریکایی، سیانان بیش از دیگران تلاش کرد مراسم تشییع آیتالله خامنهای را فراتر از یک آیین سوگواری و به عنوان رویدادی با پیامدهای سیاسی داخلی و منطقهای تحلیل کند. این شبکه آمریکایی گزارش خود را با تصویری از حضور صدها هزار عزادار در گرمای طاقتفرسای تهران آغاز کرد و نوشت که با وجود دمای بالای هوا، خیابانهای اطراف مصلای امام خمینی(ره) مملو از جمعیتی بود که برای وداع با رهبر شهید گرد آمده بودند. سیانان نوشت شهرداری تهران بر