در سالهای اخیر مفهومی در دنیای سلامت و سبک زندگی رواج پیدا کرده که به آن «بیوهکینگ» یا هک کردن بدن یا هک زیستی گفته میشود؛ رویکردی که تلاش میکند با تغییرات هدفمند در تغذیه، خواب، فعالیت بدنی و حتی استفاده از فناوریهای پزشکی، عملکرد بدن انسان را بهبود دهد و روند پیری را کندتر کند. همشهری آنلاین- خدیجه نوروزی: در این نگاه یعنی هک کردن بدن، بدن مانند یک سیستم قابل بهینهسازی در نظر گرفته میشود؛ سیستمی که میتوان با دادهها، آزمایشها و تغییرات رفتاری آن را «تنظیم» کرد تا انرژی، تمرکز و سلامت کلی افزایش پیدا کند. بیوهکینگ امروز تنها یک ترند اینترنتی نیست. در بسیاری از شهرهای جهان، از سیلیکونولی تا مراکز درمانی آسیایی از جمله بانکوک، کلینیکها و مراکز تخصصی شکل گرفتهاند که با ترکیب علم پزشکی، تغذیه، فناوری و روشهای آرامشبخش، برنامههایی برای افزایش طول عمر و بهبود کیفیت زندگی ارائه میدهند. در این مراکز گاهی آزمایشهای ژنتیکی انجام میشود، سن بیولوژیکی بدن اندازهگیری میشود و سپس برنامهای شخصیسازیشده برای سبک زندگی فرد طراحی میشود. اما بیوهکینگ فقط به فناوریهای پیشرفته و کلینیکهای لوکس محدود نیست. بخش مهمی از آن به تغییرات ساده اما مؤثر در عادات روزمره مربوط میشود؛ تغییراتی که میتوانند سوختوساز بدن، کیفیت خواب، تمرکز ذهنی و حتی خلقوخو را تحت تأثیر قرار دهند. در ادامه به ۸ نمونه از روشهای رایج بیوهکینگ که در سالهای اخیر مورد توجه قرار گرفتهاند اشاره میکنیم که شما هم بدون نیاز به رفتن به مراکز خاص می توانید انجام دهید: ۱. حذف یا جایگزینی برخی مواد غذایی یکی از پایههای اصلی بیوهکینگ، تغییر در رژیم غذایی است. بسیاری از متخصصان این حوزه معتقدند بدن انسان نسبت به برخی مواد غذایی واکنشهای متفاوتی نشان میدهد و با حذف یا جایگزین کردن آنها میتوان عملکرد بدن را بهبود داد. برای مثال حذف غذاهای فوقفرآوریشده، کاهش مصرف کربوهیدراتهای ساده یا جایگزین کردن آنها با پروتئین و سبزیجات از جمله تغییراتی است که میتواند سطح انرژی بدن را ثابتتر نگه دارد. برخی افراد نیز با آزمایشهای ژنتیکی یا آزمایشهای خون تلاش میکنند بفهمند بدنشان به چه نوع غذایی بهتر پاسخ میدهد و رژیم غذایی خود را بر همان اساس تنظیم میکنند. از امروز شروع به این کار کنید و ببینید بدن تان به چه غذاهایی واکنش نشان می دهد. به عنوان برای ۳ الی ۴ هفته هر ماده غذایی که حس می کنید به آن آلرژی دارید را حذف کنید مانند سویا، بادام زمینی، گوجه فرنگی یا لبنیات و ... تا بدنتان فرصتی برای کاهش التهاب پیدا کند و برای مدتی پاکسازی انجام دهد. و در مقابل خوراکی هایی که قبلا برایتان ممنوعه بود را به رژیم غذایی تان اضافه کنید و به احساسی که هنگام خوردن آنها دارید دقت کنید. در این مدت به واکنش های بدنتان دقت کنید و آنها را یادداشت کنید. و در آخر با آزمون و خطا رژیم غذایی خود را از مواد آلرژی زا پاک کنید. ۲. خواب بیشتر و بهبود کیفیت خواب در بسیاری از برنامههای بیوهکینگ، خواب یکی از مهمترین ابزارهای بهبود عملکرد بدن محسوب میشود. پژوهشها نشان میدهد که خواب کافی نه تنها برای بازسازی سلولها ضروری است، بلکه نقش مهمی در تقویت سیستم ایمنی، تنظیم هورمونها و حفظ سلامت مغز دارد. بیوهکرها اغلب تلاش میکنند کیفیت خواب خود را با روشهایی مانند تنظیم ساعت خواب، کاهش نور آبی در شب، خنک نگه داشتن اتاق و استفاده از تکنیکهای آرامسازی قبل از خواب بهبود دهند. ۳. حذف یا کاهش شدید مصرف شکر یکی از توصیههای رایج در بیوهکینگ، کاهش تدریجی یا حذف شکر از رژیم غذایی است که بسیار هم دشوار است. اما باید بدانید که مصرف زیاد قند میتواند باعث نوسانات شدید قند خون، افزایش وزن، التهاب و خستگی مزمن شود. بسیاری از افرادی که وارد مسیر بیوهکینگ میشوند، ابتدا مصرف نوشیدنیهای شیرین، شیرینیها و غذاهای فرآوریشده را کاهش میدهند. در مقابل، از منابع طبیعی قند مانند میوهها یا جایگزینهایی با شاخص گلیسمی پایین استفاده میکنند. هدف این کار حفظ ثبات انرژی در طول روز و جلوگیری از افت ناگهانی قند خون است. دقت کنید هدف ما حذف شکر مصنوعی یا همان کربوهیدرات های مصنوعی مانند نوشابه های گاز دار و انرژی زا ، محصولات فراوری شده و شیرین کننده های مصنوعی و ماست مزه دار و سس هاست نه حذف کربوهیدرات های میوه ها و لبنیات. ۴. تغییر زمان غذا خوردن یکی دیگر از روشهای پرطرفدار بیوهکینگ، تغییر زمان غذا خوردن است؛ روشی که اغلب با عنوان «روزهداری متناوب» شناخته میشود. در این روش فرد برای چند ساعت در روز غذا نمیخورد و زمان مشخصی را برای مصرف وعدههای غذایی تعیین میکند. طرفداران این روش معتقدند که محدود کردن زمان غذا خوردن میتواند به تنظیم سوختوساز بدن، کاهش التهاب و بهبود عملکرد مغز کمک کند. برای مثال برخی افراد تنها در بازهای هشت ساعته در طول روز غذا میخورند و باقی ساعات را روزه میگیرند که به اصلاح به آن فستینگ می گویند. ۵. افزایش مصرف چربیهای سالم در برخی رویکردهای بیوهکینگ، به جای افزایش کربوهیدراتها، مصرف چربیهای سالم بیشتر توصیه میشود. رژیمهایی مانند «کتوژنیک» بر همین اساس شکل گرفتهاند و تلاش میکنند بدن را به سمت استفاده از چربی به عنوان منبع اصلی انرژی هدایت کنند. چربیهای سالمی مانند روغن زیتون، آووکادو، مغزها و ماهیهای چرب میتوانند در چنین رژیمهایی نقش مهمی داشته باشند. البته این نوع رژیمها باید با دقت و زیر نظر متخصص انجام شوند، زیرا تغییر ناگهانی الگوی غذایی میتواند برای برخی افراد مشکلساز باشد. جاب است بدانید رژیم غذایی پر چرب برای کسانی که به دنبال کاهش وزن هستند، واقعا جواب می دهد. این رژیم کلسترول بد را کاهش می دهد و با اختلالات ذهنی هم مقابله می کند. به هر حال در خصوص گرفتن این رژیم حتما با پزشک خود مشورت کنید تا خیالتان راحت باشد. در این رژیم شکر و کربوهیدرات را حذف می