آمریکا با نقض مواد یادداشت تفاهم اسلامآباد پایبند نبودن خود به تعهداتش در قبال ایران را ثابت کرد. باشگاه خبرنگاران جوان؛ محمد امیرحسینی - تفاهنامه اسلامآباد که در ۲۸ خرداد با امضای مسعود پزشکیان رئیسجمهور کشورمان و دونالد ترامپ رئیسجمهور آمریکا وارد فاز اجرایی شد بهدلیل نقضهای مکرر بهویژه در مواد یک و پنج اعتبار خود را از دست داده است. در ماده یک آمده است: جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا و متحدین آنها در جنگ حاضر، با امضای این یادداشت تفاهم خاتمه فوری و دائمی عملیاتهای نظامی را در تمامی جبههها، از جمله در لبنان، اعلام کرده و تعهد میکنند از این پس هیچ جنگ یا هیچ عملیات نظامی علیه یکدیگر آغاز نکنند و از تهدید یا استفاده از زور علیه یکدیگر خودداری کنند و تمامیت ارضی و حاکمیت لبنان را تضمین کنند. توافق نهایی خاتمه دائمی جنگ در تمامی جبههها، از جمله در لبنان، و بقیه مفاد این بند را تایید خواهد کرد. طبق ماده یک حملات رژیم صهیونیستی به جنوب لبنان باید خاتمه مییافت، اما از فردای این یادداشت تفاهم شاهد حملات صهیونیستها به ضاحیه لبنان بودیم و این حملات تاکنون توسط اشغالگران قدس ادامه یافته است بدون اینکه آمریکا اقدامی برای پایان حملات انجام دهد. ماده یک یادداشت تفاهم اسلامآباد که از همه مواد این تفاهنامه زودتر نقض شد نشان از نبود ارادهای برای پایبندی به این یادداشت تفاهم در بین مقامات آمریکایی است چراکه هیچ اقدام موثری برای مهار حملات رژیم صهیونیستی انجام ندادند و تنها کاری که انجام دادند برگزاری مذاکره میان دولت لبنان با رژیم صهیونیستی در آمریکا برای خلع سلاح حزبالله لبنان بود که این امر مورد پذیرش ملت لبنان نیست. تنگه هرمز و نقض عهدهای مکرر پس از نقض ماده یک اینبار آمریکاییها به سراغ ماده ۵ یادداشت تفاهم اسلامآباد رفتند. در ماده پنج آمده است: با امضای این یادداشت تفاهم، جمهوری اسلامی ایران ترتیباتی را با حداکثر تلاش خود برای عبور ایمن کشتیهای تجاری، بدون هزینه فقط برای ۶۰ روز، از خلیج فارس به دریای عمان و بالعکس، اتخاذ خواهد کرد. تردد کشتیهای تجاری بلافاصله آغاز، و با توجه به ضرورت رفع موانع فنی و نظامی و مینزدایی توسط جمهوری اسلامی ایران، ظرف ۳۰ روز برقرار خواهد شد. جمهوری اسلامی ایران با سلطنت عمان برای تعیین اداره آینده و خدمات دریایی در تنگه هرمز، مطابق با حقوق بین الملل قابل اجرا و حقوق حاکمیتی کشورهای ساحلی تنگه هرمز، گفتگو خواهند کرد و با دیگر کشورهای ساحلی خلیج فارس نیز تبادل نظر میکنند. طبق ماده ۵ تنگه هرمز باید با ترتیبات ایرانی مدیریت شود. به همین دلیل ایران یک خط امن کشتیرانی برای عبور و مرور کشتیها در شمال تنگه هرمز ایجاد کرد تا کشتیهای تجاری بتوانند از آن عبور کنند، اما آمریکا در دومین نقض عهدی که نسبت به یادداشت تفاهم اسلامآباد انجام داد به دولت عمان فشار آورد تا یک مسیر جایگزین در آبهای این کشور ایجاد شود. مسیر پرخطری که کشتیها هم احتمال برخورد با صخرهها را دارند و هم امکان برخورد با مینهای دریایی را دارند و از طرفی این کشتیها با خاموش کردن رادار و سیستم ناوبری خود برای شناسایی نشدن توسط ایران بیش از پیش در خطر برخورد با مینها و صخرهها قرار میگیرند. این درحالی است که ایران طبق ماده ۵ تعهد داده است که ظرف ۳۰ روز رفتوآمد به حالت عادی بازگردد و تا ۶۰ روز عبور و مرور رایگان باشد. نکته مهم در این ماده ذکر نام کشور عمان است تا بهعنوان دولت ساحلی در تنگه هرمز برای مدیریت آن نقش ایفا کند. همچنین در ماده ۵ آمده است که ایران با دیگر کشورهای ساحلی خلیج فارس نیز تبادل نظر میکند که این امر به معنای نگاهی جامع به مدیریت تنگه هرمز توسط ایران با رعایت حسن همجواری با کشورهای حاشیه جنوبی خلیج فارس است و اگر ایران برای مدیریت تنگه هرمز رویکرد سازندهای نداشت هیچگاه اسم عمان و سایر کشورهای ساحلی خلیج فارس را در این یادداشت تفاهم نمیآورد. عبور کریدور IMEC از تنگه هرمز که رژیم صهیونیستی یکی از اعضای این کریدور است شاید دلیل اصلی فشار آمریکاییها به عمان برای ایجاد یک مسیر جایگزین در تنگه هرمز است، اما برای آمریکا عبور و مرور از تنگه هرمز اهمیت ندارد چون با مسیری که ایران طبق تفاهمنامه باز کرده میتواند کشتیهای تجاری خود را از تنگه عبور دهد، اما سیاست آمریکا این نیست که به یادداشت تفاهم متعهد بماند و با استفاده از مسیر عمانی تنگه هرمز میخواهد حاکمیت ایران بر تنگه هرمز را به چالش بکشد که این امر نقض ماده ۲ تفاهمنامه است. در ماده ۲ تفاهمنامه آمده است که جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا متعهد میشوند که به حاکمیت و تمامیت ارضی یکدیگر احترام بگذارند و از مداخله در امور داخلی یکدیگر خودداری کنند. متلاشی شدن تفاهنامه آینده تفاهمنامه ایران و آمریکا در هالهای از ابهام قرار دارد و بهزودی تکلیف آن مشخص میشود. کاظم غریبآبادی معاون حقوقی و بینالملل وزارت امور خارجه در در گفتوگو با باشگاه خبرنگاران جوان اظهار کرد: آمریکا با آغاز دوباره اقدامات نظامی و تجاوزکارانه علیه جمهوری اسلامی ایران، یادداشت تفاهم را بهطور اساسی نقض کرده است. دیپلمات ارشد کشورمان گفت: حتی اگر آمریکا همه تعهدات دیگر خود را تحت این تفاهم اجرا میکرد، اما تنها عملیاتهای نظامی را از سر میگرفت، همین اقدام بهتنهایی یک نقض اساسی محسوب میشد و زیرساخت و چارچوب و زیرساخت اصلی یادداشت تفاهم را متلاشی میکرد. معاون حقوقی و امور بینالملل وزارت امور خارجه بیان کرد: اکنون آمریکا همه تعهدات خود را کنار گذاشته، اقدامات نظامی و تجاوزکارانه علیه جمهوری اسلامی ایران را ازسر گرفته و البته با پاسخ قاطع نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران نیز مواجه شده است. وی تاکید کرد: در چنین شرایطی، جمهوری اسلامی ایران هیچ تعهدی را احساس نمیکند، زیرا اساسا تفاهمی وجود ندارد که بتوان درباره اجرای تعهدات آن سخن گفت. غریبآبادی تصر
باشگاه خبرنگاران جوان
باشگاه خبرنگاران جوانباشگاه خبرنگاران جوان