اکونومیست با بررسی شاخصهای اقتصادی، نظامی، فناوری و علمی آمریکا اعلام کرد اگرچه این کشور همچنان از قدرتمندترین بازیگران جهان است، اما کاهش سهم دلار، رشد چین، افت جایگاه علمی و محدود شدن مهاجرت، نشاندهنده فرسایش سلطه جهانی واشنگتن است. به گزارش تجارت نیوز، این نشریه در گزارشی به مناسبت دویستوپنجاهمین سالگرد تأسیس آمریکا نوشت: برتری نسبی این کشور از نظر اقتصادی، نظامی و فناوری نسبت به سایر قدرتها بهویژه چین در حال کاهش است. بر اساس این گزارش، آمریکا از یک کشور کوچک با حدود ۱۰ میلیون نفر جمعیت در اوایل قرن نوزدهم، به بزرگترین اقتصاد جهان تبدیل شد و پس از جنگ جهانی دوم، در حالی که بسیاری از قدرتهای بزرگ آسیب دیده بودند، به اوج نفوذ جهانی خود رسید؛ به گونهای که با تنها حدود ۶ درصد جمعیت جهان، نزدیک به یکسوم تولید اقتصادی جهان را در اختیار داشت. اکونومیست مینویسد رشد صنعتی، سرمایهگذاری دولتی، نوآوریهای فناورانه، منابع انرژی، مهاجرت و نظام حقوقی باثبات، از مهمترین عوامل تبدیل آمریکا به قدرت برتر جهان بودهاند. این کشور در توسعه فناوریهایی مانند ریزپردازنده، رایانه شخصی و اینترنت نقش محوری داشته و اکنون نیز در توسعه هوش مصنوعی مولد پیشتاز است. این گزارش میافزاید اقتصاد آمریکا با تولید ناخالص داخلی ۳۲.۴ تریلیون دلاری بر اساس نرخ ارز سال ۲۰۲۵، همچنان بزرگترین اقتصاد جهان است و حدود ۵۵ درصد از اقتصاد چین بزرگتر محسوب میشود. همچنین آمریکا بزرگترین تولیدکننده نفت خام و گاز طبیعی جهان است و برخلاف بسیاری از اقتصادهای بزرگ، همچنان با رشد جمعیت روبهرو است. با این حال، اکونومیست تأکید میکند میان «قدرت» و «سلطه» تفاوت وجود دارد. آمریکا همچنان قدرتمند است، اما سلطه آن بر نظام بینالملل نسبت به گذشته کاهش یافته است. بر اساس این گزارش، سهم دلار از ذخایر ارزی جهان طی دهههای گذشته بهتدریج کاهش یافته و به ۵۷ درصد رسیده است. همچنین رشد اقتصاد جهانی و بهویژه صعود چین باعث شده سهم آمریکا از تولید صنعتی جهان از حدود ۵۰ درصد در سال ۱۹۴۵ به حدود ۱۵ درصد در سال ۲۰۲۴ کاهش یابد، در حالی که سهم چین اکنون بیش از دو برابر آمریکا است. اکونومیست مینویسد بسیاری از آمریکاییها نیز نسبت به نتایج نظم جهانی پس از جنگ جهانی دوم تردید دارند. بر اساس یک نظرسنجی در سال ۲۰۲۴، نزدیک به ۶۰ درصد آمریکاییها معتقد بودند کشورشان از تجارت با سایر کشورها بیش از آنکه سود برده باشد، زیان دیده است. این گزارش همچنین به جنگهای آمریکا اشاره کرده و نوشت تجربه عراق، افغانستان و در سالهای اخیر ایران نشان داده است که برتری نظامی بهتنهایی تضمینکننده موفقیت نیست. به نوشته این نشریه، حتی ناوهای هواپیمابر آمریکا نیز نتوانستهاند از بسته شدن تنگه هرمز یا محدودیت دسترسی به عناصر نادر جلوگیری کنند. اکونومیست در ادامه مینویسد با وجود نگرانیهای داخلی، نظم بینالمللی پس از جنگ جهانی دوم به رشد اقتصادی آمریکا نیز کمک کرده است. از سال ۱۹۶۰ تاکنون، درآمد واقعی شهروندان آمریکا از نظر مطلق بیش از هر اقتصاد بزرگ دیگری افزایش یافته و درآمد خانوارهای آمریکایی نیز بیش از دو برابر شده است. این نشریه سپس به سیاستهای دولت ترامپ پرداخته و نوشته است رئیسجمهور آمریکا به دنبال تقویت برخی ابعاد قدرت، بهویژه توان نظامی است. کاخ سفید بودجه دفاعی ۱.۵ تریلیون دلاری برای سال مالی ۲۰۲۷ پیشنهاد کرده که نسبت به سال قبل ۴۴ درصد افزایش نشان میدهد. در مقابل، اکونومیست معتقد است دولت ترامپ در برخی حوزههای دیگر، از جمله کمکهای خارجی، پژوهش علمی، نوآوری و مهاجرت، سیاستهایی اتخاذ کرده که میتواند جایگاه بلندمدت آمریکا را تضعیف کند. بر اساس این گزارش، بودجه آژانس توسعه بینالمللی آمریکا تقریباً به نصف کاهش یافته و اکنون میزان کمکهای خارجی آمریکا تقریباً با آلمان برابری میکند؛ در حالی که اقتصاد آمریکا حدود پنج برابر بزرگتر است. این نشریه همچنین نوشت هزینههای تحقیق و توسعه چین در سال ۲۰۲۴ از آمریکا پیشی گرفته و پژوهشگران چینی اکنون بیش از یکسوم مقالات علمی برتر جهان را منتشر میکنند؛ رقمی که برابر مجموع تولیدات علمی پژوهشگران آمریکا، انگلیس، آلمان و ژاپن است. اکونومیست همچنین گزارش داد طی نخستین سال از دوره دوم ریاستجمهوری ترامپ، بیش از ۷۸۰۰ طرح پژوهشی متوقف یا لغو شده و حدود ۲۵ هزار پژوهشگر و کارمند نهادهای علمی فدرال این مراکز را ترک کردهاند. این گزارش در بخش دیگری به موضوع مهاجرت پرداخت و نوشت آمریکا که طی ۲۵۰ سال گذشته بخش مهمی از قدرت خود را از مهاجران به دست آورده بود، اکنون با کاهش شدید مهاجرت روبهرو است و خالص مهاجرت این کشور در سالهای ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ ممکن است نزدیک به صفر باشد. اکونومیست همچنین با استناد به نظرسنجیها نوشت سهم افرادی که آمریکا را مقصد نخست مهاجرت خود میدانند، از ۲۴ درصد در سالهای ۲۰۰۷ تا ۲۰۰۹ به ۱۵ درصد کاهش یافته است. همچنین در نظرسنجی دیگری از شهروندان ۸۵ کشور، آمریکا پنجمین کشور منفور جهان معرفی شده و رتبهای پایینتر از روسیه و چین کسب کرده است. منبع: ایسنا
تجارت نیوز
تجارت نیوزتجارت نیوز