بدن انسان برای انجام تقریباً تمام فعالیتهای حیاتی خود به آب نیاز دارد؛ از تنظیم دمای بدن گرفته تا عملکرد مغز، گوارش و گردش خون. اما جالب است بدانید که همیشه کمآبی با تشنگی شدید خودش را نشان نمیدهد! گاهی بدن با نشانههایی کوچک و عجیب هشدار میدهد که مخزن آبش در حال خالی شدن است؛ نشانههایی که بسیاری از ما آنها را به خستگی، استرس یا حتی کمخوابی نسبت میدهیم. کمآبی بدن (Dehydration) زمانی اتفاق میافتد که میزان آب از دسترفته بیشتر از مقدار آبی باشد که دریافت میکنیم. این وضعیت میتواند در روزهای گرم، هنگام ورزش، بیماری، تعریق زیاد یا حتی زمانی که در طول روز فراموش میکنیم آب بنوشیم، رخ دهد. خستگی و بیحالی؛ وقتی باتری بدن روی حالت ذخیره قرار میگیرد اگر بدون دلیل مشخص احساس خستگی میکنید، ممکن است مشکل فقط کمبود خواب نباشد. کاهش آب بدن میتواند باعث افت حجم خون شود و قلب را مجبور کند برای رساندن اکسیژن و مواد مغذی به سلولها بیشتر تلاش کند. نشانههای همراه ممکن است شامل موارد زیر باشد: احساس سنگینی بدن کاهش انرژی در طول روز بیحوصلگی و کاهش تمرکز احساس خوابآلودگی حتی بعد از استراحت کافی گاهی یک لیوان آب میتواند همان چیزی باشد که بدن برای برگشتن به حالت عادی نیاز دارد. سردردهای مکرر؛ شاید مغزتان آب میخواهد! یکی از نشانههای کمتر شناختهشده کمآبی، سردرد است. مغز به تغییرات میزان آب بدن حساس است و کاهش آب میتواند باعث تغییر فشار و عملکرد طبیعی آن شود. اگر سردردهای شما: در پایان روز بیشتر میشوند، همراه با احساس خشکی دهان هستند، بعد از فعالیت یا حضور طولانی در گرما ایجاد میشوند، بد نیست بررسی کنید که آیا به اندازه کافی آب نوشیدهاید یا نه. خشکی دهان و بوی بد دهان؛ هشدارهایی که نزدیکتر از چیزی هستند که فکر میکنید خشکی دهان فقط یک مشکل آزاردهنده نیست؛ میتواند یکی از اولین علامتهای کمآبی باشد. وقتی بدن آب کافی ندارد، تولید بزاق کاهش پیدا میکند و همین موضوع باعث افزایش رشد باکتریهای دهان و ایجاد بوی ناخوشایند میشود. نشانههای رایج: احساس چسبندگی در دهان لبهای خشک و ترکخورده تشنگی مداوم بوی بد دهان با وجود رعایت بهداشت تغییر رنگ ادرار؛ سادهترین آزمایش خانگی بدن یکی از روشهای آسان برای بررسی وضعیت آب بدن، توجه به رنگ ادرار است. به طور کلی: ادرار زرد بسیار روشن: معمولاً نشانه دریافت مناسب آب است. ادرار زرد تیره: ممکن است نشاندهنده نیاز بیشتر بدن به آب باشد. ادرار بسیار تیره یا کاهش واضح دفعات ادرار: میتواند نشانه کمآبی شدیدتر باشد و نیاز به توجه دارد. البته رنگ ادرار ممکن است تحت تأثیر برخی غذاها، مکملها و داروها هم تغییر کند. کاهش تمرکز و حواسپرتی؛ مغز هم تشنه میشود! آیا تا به حال وسط انجام کاری ناگهان احساس کردهاید مغزتان «خاموش شده»؟ شاید دلیلش فقط شلوغی ذهن نباشد. کمآبی حتی در حد خفیف میتواند روی عملکرد مغز تأثیر بگذارد و باعث شود: تمرکز سختتر شود، سرعت تصمیمگیری کاهش پیدا کند، احساس گیجی یا کلافگی ایجاد شود، حافظه کوتاهمدت کمی ضعیفتر عمل کند. پس قبل از اینکه تقصیر را گردن اینترنت، کار زیاد یا کمخوابی بیندازید، یک لیوان آب امتحان کنید! میل شدید به خوردن خوراکیها؛ گاهی بدن تشنه است نه گرسنه! یکی از اشتباهات رایج این است که تشنگی را با گرسنگی اشتباه میگیریم. گاهی بدن به جای درخواست آب، پیامهایی شبیه گرسنگی ارسال میکند. ممکن است متوجه شوید: ناگهان هوس شیرینی یا خوراکیهای خاص دارید، بدون دلیل سراغ تنقلات میروید، بعد از خوردن غذا همچنان احساس «نیاز به چیزی دیگر» دارید. قبل از خوردن میانوعده، یک لیوان آب بنوشید و چند دقیقه صبر کنید؛ شاید بدن فقط یک نوشیدنی ساده میخواسته است. گرفتگی عضلات؛ وقتی ماهیچهها اعتراض میکنند آب فقط برای رفع تشنگی نیست؛ تعادل مواد معدنی بدن مانند سدیم و پتاسیم نیز به میزان آب وابسته است. کمآبی میتواند در برخی افراد باعث گرفتگی یا درد عضلات شود. این مشکل بیشتر در شرایط زیر دیده میشود: ورزش طولانی، تعریق زیاد، هوای گرم، فعالیت بدنی شدید. خشکی پوست؛ کرم مرطوبکننده همیشه مقصر نیست! اگر پوست شما: خشکتر از معمول شده، حالت کدر پیدا کرده، پوستهپوسته میشود، ممکن است کمبود آب یکی از عوامل آن باشد. البته نوشیدن آب به تنهایی جای مراقبتهای پوستی را نمیگیرد، اما دریافت کافی مایعات نقش مهمی در سلامت عمومی پوست دارد. احساس سرگیجه یا سبکی سر؛ علامتی که نباید نادیده گرفت کاهش آب بدن میتواند روی فشار خون و گردش خون اثر بگذارد. به همین دلیل بعضی افراد هنگام کمآبی احساس میکنند: سرشان سبک شده، هنگام بلند شدن ناگهانی گیج میشوند، تعادلشان کمی به هم میریزد. اگر این علائم شدید یا مداوم باشند، بهتر است بررسی پزشکی انجام شود. چه کسانی بیشتر در معرض کمآبی بدن هستند؟ برخی افراد سریعتر از دیگران دچار کمآبی میشوند، از جمله: کودکان: چون بدن کوچکتری دارند و ممکن است کمتر متوجه تشنگی شوند. سالمندان: احساس تشنگی ممکن است با افزایش سن کاهش پیدا کند. ورزشکاران: به دلیل تعریق زیاد، آب بیشتری از دست میدهند. افرادی که در محیط گرم کار میکنند: مانند کارگران فضای باز. افراد مبتلا به تب، اسهال یا استفراغ: زیرا بدن مایعات زیادی از دست میدهد. روزانه چقدر آب بنوشیم؟ میزان دقیق نیاز به آب برای همه یکسان نیست و به عواملی مانند وزن، فعالیت، آبوهوا و شرایط جسمی بستگی دارد. اما به طور کلی: هنگام ورزش یا تعریق زیاد، نیاز بدن افزایش پیدا میکند. در روزهای گرم تابستان باید بیشتر مراقب مصرف مایعات باشید. فقط زمانی که تشنه هستید آب ننوشید؛ تشنگی گاهی یعنی بدن از قبل کمآب شده است. چند راه ساده برای جلوگیری از کمآبی اگر از آن دسته افرادی هستید که همیشه یادشان میرود آب بخورند، این ترفندها میتواند کمک کند: یک بطری آب همیشه کنار خود داشته باشید. برای نوشیدن آب یادآور روی گوشی تنظیم کنید
دانشیاری
دانشیاریدانشیاری