آیین بزرگداشت شیخ صفیالدین اردبیلی با سخنرانی جمعی از اندیشمندان برگزار شد. سخنرانان با تاکید بر ضرورت بهرهگیری از سیره معنوی اولیای الهی، به تبیین ایستادگی شیخ صفی در برابر صوفیان دروغین، جایگاه او در ایجاد هویت ملی و استقلال ایران و آموزههای اخلاقی مکتب وی برای انسان امروز پرداختند. صدوقی سها گفت: شیخ صفیالدین اردبیلی نهتنها یکی از بزرگترین مشایخ تصوف ایران، بلکه اندیشمندی دقیقالنظر بود که با دفاع از حقیقت، نقد انحرافها و تبیین مبانی اصیل سلوک، میراثی ماندگار در تاریخ عرفان اسلامی بر جای گذاشت. به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از ایبنا، همزمان با فرارسیدن روز بزرگداشت شیخ صفیالدین اردبیلی، به همت انجمن آثار و مفاخر فرهنگی آیین بزرگداشت این عارف و شخصیت برجسته تاریخ و فرهنگ ایران، عصر روز یکشنبه چهارم مرداد ۱۴۰۵ در فضای مجازی برگزار شد. محمود شالویی رئیس انجمن آثار و مفاخر فرهنگی در این مراسم اظهار کرد: اولیای الهی جهان را از منظری دیگر میبینند و دل آنان به نور الهی روشن شده است. از اینرو، شناخت حقیقت وجودی آنان برای کسانی که تنها به ظاهر زندگی آنان مینگرند، آسان نیست. وی با استناد به ابیاتی از مثنوی معنوی مولانا، افزود: اولیای الهی با تزکیه نفس و پشت سر گذاشتن همه امیال نفسانی، به مقام قرب الهی رسیدهاند و درون آنان جلوهگاه نور حق شده است؛ نوری که با روشناییهای ظاهری این جهان تفاوتی بنیادین دارد. رئیس انجمن آثار و مفاخر فرهنگی تصریح کرد: نور خورشید، تنها ظاهر را روشن میکند، اما آنچه درون انسان را نورانی میسازد، همان نور الهی است که در جان اولیای خدا تجلی یافته و آنان را به سرچشمه هدایت برای دیگران تبدیل کرده است. وی ادامه داد: کسانی که به چنین مقامی دست یافتهاند، نه با تلاش صرف، بلکه به لطف و عنایت الهی به این مرتبه نائل شدهاند و از همین رو در آموزههای دینی، مردم به بهرهگیری از وجود آنان و قرار گرفتن در سایه هدایتشان دعوت شدهاند. شالویی با اشاره به جایگاه عرفانی و معنوی اولیای الهی، خاطرنشان کرد: این بزرگان با عبور از مراتب مختلف معرفت، به حقیقتی دست یافتهاند که آنان را واسطهای میان عالم خاک و افلاک ساخته و از همین منظر، آثار و سخنان آنان همچنان الهامبخش نسلهای مختلف است. وی در بخش دیگری از سخنان خود، شیخ صفیالدین اردبیلی را از برجستهترین پیران طریقت و از نامدارترین چهرههای عرفانی ایران دانست و گفت: اردبیل از دیرباز خاستگاه عالمان، عارفان و اندیشمندانی بزرگ بوده و شخصیتهایی همچون شیخ صفیالدین، مقدس اردبیلی و محقق اردبیلی، هر یک بخشی از هویت علمی و معنوی این سرزمین را شکل دادهاند. رئیس انجمن آثار و مفاخر فرهنگی با یادکرد از مرحوم آیتالله علی مشکینی افزود: آن عالم ربانی با شیوه خاص خود در موعظه و دعوت مردم به تقوا، نمونهای از عالمانی بود که سخنانشان از دل برمیآمد و بر دل مینشست و مخاطبان را به تأمل در مسیر بندگی و معرفت فرا میخواند. وی تأکید کرد: یادآوری نام و سیره این بزرگان، نه از آن روست که آنان به یاد ما نیازمند باشند، بلکه جامعه امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند بهرهگیری از تجربههای معنوی و معرفتی آنان است تا راه عبور از دشواریهای زندگی را بهتر بشناسد. شالویی در ادامه با اشاره به جایگاه ممتاز شیخ صفیالدین اردبیلی در تاریخ ایران، اظهار کرد: این عارف بزرگ نه تنها در روزگار خود منشأ آثار و برکات فراوان بود، بلکه تأثیر معنوی و فرهنگی او در قرنهای بعد نیز استمرار یافت و سلسلهای از اندیشه و معنویت را در این سرزمین پایهگذاری کرد. وی افزود: سرزمین ایران در جایجای خود، از شرق تا غرب و از شمال تا جنوب، خاستگاه شخصیتهایی بوده است که نه تنها بر فرهنگ ایران، بلکه بر تمدن اسلامی و جهان تأثیر گذاشتهاند و شیخ صفیالدین اردبیلی یکی از برجستهترین این چهرههاست. وی در پایان تصریح کرد: معرفی هرچه بیشتر این بزرگان، بهویژه برای نسل جوان، زمینه آشنایی عمیقتر جامعه با میراث فرهنگی و معنوی ایران را فراهم میآورد و میتواند چراغ راه آینده باشد. امیدواریم خداوند توفیق بهرهگیری از سیره و اندیشه این بزرگان را بیش از پیش نصیب همگان فرماید. ایستادگی شیخ صفی الدین در برابر صوفیان دروغین منوچهر صدوقیسها مدرس و پژوهشگر حکمت و عرفان اسلامی در این مراسم طی سخنانی با تأکید بر ضرورت تفکیک میان دو مفهوم «عرفان» و «تصوف» اظهار کرد: این دو عنوان، اگرچه ارتباط و تعامل فراوانی با یکدیگر دارند، اما مترادف نیستند و هر یک موضوع، مبادی و مسائل خاص خود را دارند. از همین رو، شیخ صفیالدین را باید از بزرگترین مشایخ تصوف حقیقی ایران دانست. وی با بیان اینکه تصوف حقیقتی ریشهدار در فرهنگ اسلامی است، افزود: برخلاف دیدگاهی که منشأ تصوف اسلامی را بیرون از اسلام میداند، این حقیقت از صدر اسلام و همزمان با نزول قرآن کریم در فرهنگ اسلامی حضور داشته و یکی از ارکان مهم این فرهنگ به شمار میآید. صدوقیسها با استناد به کتاب «صفوه الصفا»گفت: شیخ صفیالدین در کنار تبیین مبانی تصوف، با صراحت در برابر صوفیان دروغین ایستادگی میکرد. او کسانی را که تنها ظاهر صوفیانه داشتند اما در باطن مردم را گمراه میکردند، به گرگی تشبیه میکند که در لباس میش وارد گله شده است تا به آن آسیب برساند. وی ادامه داد: از نگاه شیخ صفی، کسانی که دین و معنویت را وسیله معاش و کسب منفعت قرار میدهند، بزرگترین آسیب را به حقیقت تصوف وارد میکنند و به همین دلیل، او همواره بر پالایش این مسیر از مدعیان تأکید داشت. مولف کتاب«تاریخ حکماو عرفای متأخر بر ملاصدرا» با اشاره به بخش دیگری از سخنان شیخ صفی درباره «ذکر» گفت: شیخ صفی معتقد بود مخالفت با ذکر الهی، برخاسته از بیماری نفس انسان است؛ زیرا ذکر، نورانیتی ایجاد میکند که عیبهای نفس را آشکار میسازد و کسانی که خواهان پنهان ماندن این کاستیها هستند، با ذکر و اهل ذکر مخالفت میکنند. صدوقیسها در ادامه
