در حالی که اروپا با بحران بیسابقه تغییرات اقلیمی و خشکسالیهای مکرر دستوپنجه نرم میکند، رودخانه دانوب، بزرگترین شریان آبی قاره، اکنون در حال فاش کردن رازهایی است که بیش از هشت دهه در تاریکی اعماق خود پنهان مانده بودند. به گزارش خبرفوری، در یکی از شگفتانگیزترین و در عین حال تکاندهنده ترین وقایع اخیر، با کاهش شدید سطح آب بر اثر موج گرمای شدید، بقایای یک کشتی جنگی عظیم متعلق به دوران آلمان نازی از بستر رودخانه سر برآورده است. این کشتی که اکنون در نزدیکی شهر پراهوو در شرق صربستان خودنمایی میکند، تنها یک شیء زنگزده نیست؛ بلکه شاهدی زنده بر استراتژیهای نظامی ناامیدانه در سال ۱۹۴۴ است. در آن سال، همزمان با پیشروی بیامان ارتش سرخ شوروی، نیروهای آلمان نازی برای ایجاد سد و مانع در مسیر پیشروی متفقین، جان میدادند و شناورهای خود را بهصورت عمدی در رود دانوب غرق میکردند. هدف ساده اما مرگبار بود: تبدیل مسیر آبی دانوب به یک میدان مین و مانع فیزیکی برای دشمن. اکنون، با پایین رفتن سطح آب، بخشهایی از بدنه فولادی، عرشه و پل فرماندهی این کشتی که سالها در گل و لای مدفون بود، دوباره در معرض دید جهانی قرار گرفته است. اما این کشتی تنها یکی از صدها بقایای جنگی است. کارشناسان برآورد میکنند که حدود ۲۰۰ شناور مختلف، از جمله کشتیهای جنگی، یدککشها و بارجهای باری، همچنان در اعماق دانوب خفتهاند. این «میراث جنگی» پتانسیل تبدیل شدن به یک فاجعه را دارد؛ چرا که بسیاری از این شناورها هنوز حامل مهمات منفجرنشده و مواد شیمیایی خطرناک هستند. علاوه بر خطرات امنیتی، این لاشهها هزینههای اقتصادی سنگینی نیز به همراه دارند. مقامات صربستانی اعلام کردهاند که وجود این موانع زیر آب، سالانه میلیونها یورو به صنعت حملونقل آبی کشور خسارت میزند. کشتیهای تجاری مجبورند یا با محدودیتهای شدید و کندی در حرکت مواجه شوند و یا مسیرهای طولانیتر و پرهزینهتری را انتخاب کنند. در پاسخ به این بحران، اتحادیه اروپا و بانک سرمایهگذاری اروپا با اختصاص بودجهای ۱۶ میلیون یورویی، پروژهای را برای پاکسازی بخشهایی از بستر دانوب آغاز کردهاند. این عملیات که قرار است تا سال ۲۰۲۸ ادامه یابد، بر خارج کردن خطرناکترین لاشهها تمرکز دارد. با این حال، واقعیت تلخ این است که برخی از این غولهای آهنی به دلیل ابعاد عظیم یا خطر انفجار، هرگز از رودخانه خارج نخواهند شد و تنها با روشهای مهندسی، در اعماق بیشتری دفن میشوند تا امنیت مسیر حفظ شود. نمایان شدن این کشتیها، تصویری سورئال از تلاقی تاریخ و طبیعت خلق کرده است؛ صحنهای که در آن گردشگران و مردم محلی در کنار بقایای جنگی که زمانی مرگبار بود، به شنا میپردازند. اما فراتر از جنبههای تاریخی، این رویداد زنگ خطری برای آینده است. همانگونه که در بلغارستان، خشکسالی منجر به کشف بقایای ماموتهای باستانی شده، در دانوب نیز خشکسالی، تاریخ جنگ را از زیر خاک بیرون میکشد. این پدیده، نمادی از پیامدهای بیرحمانه تغییرات اقلیمی است که نه تنها مسیرهای تجاری و اقتصاد را مختل میکند، بلکه لایههای مدفون گذشته را نیز به شکلی غیرقابل کنترل با دنیای امروز روبرو میسازد.
