رئیس جمهور آمریکا میگوید که تنگه هرمز باز است، اما نهاد اداره گذرگاه خلیج فارس و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی خبر از انسداد تنگه هرمز بر روی کشتیرانی بینالمللی دادهاند. کدام طرف حقیقت را میگوید؟ خبرآنلاین، به دنبال تشدید تنشهای نظامی میان ایران و ایالات متحده در خلیج فارس، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در آخرین موضعگیری جنجالی خود در شبکه اجتماعی «تروت سوشیال»، مجددا مدعی شدهاست که تنگه هرمز باز است و باز خواهد ماند آمریکا را به عنوان «نگهبان تنگه هرمز» معرفی کردهاست. ترامپ مدعی است که محاصره ایران باز خواهد گشت و این محاصره فقط شامل کشتیهای ایران است و سایر کشورها آزادی کامل دارند. اما ارزیابی این ادعا با دادههای سختافزاری و راداری ۴۸ ساعت گذشته که توسط معتبرترین مؤسسات بینالمللی ردیابی کشتیها نظیر Kpler، MarineTraffic و دادههای اطلاعاتی LSEG منتشر شده، نشان میدهد که ادعای ترامپ کاملاً با واقعیت روی آب بیارتباط است و واشنگتن عملاً هیچ کنترل عملیاتی بر ترافیک تنگه ندارد. ۱. ادعای جدید دونالد ترامپ دونالد ترامپ، عصر روز یکشنبه ۲۲ تیرماه در شبکه اجتماعی تروت سوشیال نوشت: «تنگه هرمز باز است و با ایران یا بدون ایران، باز خواهد ماند. ما در حال بازگرداندن "محاصره دریایی ایران" (THE IRANIAN BLOCKADE) هستیم؛ اسمی که روی آن گذاشته شده چون این اقدام فقط مانع از ورود یا خروج کشتیها یا مشتریان ایران میشود. تمام کشورهای دیگر از استفاده منصفانه و آزاد از تنگه برخوردار خواهند بود. ایالات متحده آمریکا از این لحظه به بعد به عنوان "نگهبان تنگه هرمز" شناخته خواهد شد، اما بر اساس اصل انصاف، نرخ ۲۰ درصدی از تمام محمولههای کشتیها بابت هزینههای لازم جهت تأمین ایمنی، به آمریکا پرداخت خواهد شد...» ترامپ طی روزهای گذشته هم ادعای باز بودن تنگه هرمز را تکرار کردهبود و سنتکام، فرماندهی منطقه مرکزی ارتش آمریکا نیز مدعی شدهبود که ایران هیچ کنترلی بر تنگه هرمز ندارد. ۲. فکتچک؛ دادههای آماری سه روز گذشته چه میگویند؟ برای سنجش این ادعای ترامپ که میگوید «دیگر کشورها استفاده آزادانه دارند و آمریکا نگهبان امنیت آنهاست»، کافی است به آمار رفتار خطوط کشتیرانی تجاری بینالمللی در بازه زمانی ۱۹ تا ۲۱ تیر نگاه کنیم: سقوط ۵۲ درصدی ترافیک بینالمللی: مؤسسه MarineTraffic گزارش داده که ترافیک آبراه در همین چند روز ۵۲ درصد افت کرده است. این یعنی خطوط کشتیرانی جهانی به بیانیههای امنیتِ آمریکا هیچ اعتمادی ندارند و فرار کردهاند. ناپدید شدن کریدورهای تحت حمایت آمریکا: مؤسسه کپلر (Kpler) رسماً اعلام کرد که ترافیک در کریدور ادعایی سازمان بینالمللی دریانوردی (IMO) عمان تقریباً به طور کامل ناپدید شده است. پناه بردن کشتیهای جهان به کریدور ایران: طبق گزارش کپلر و آمارهای ورتکسا، در این مدت تمامی کشتیهایی که از تنگه هرمز عبور کردهاند صرفا از کریدور شمالی (تحت نظارت و حاکمیت ایران) استفاده کردهاند. به طوری که از میان کشتیهای بینالمللی تعیینتکلیفشده (با پرچمهای هند، گویان، سانمارینو و...)، بیش از ۹۰ درصد آنها مسیر خود را کج کرده و تحت مجوز و نظارت ترافیکی ایران عبور کردهاند. ۳. تحلیل استدلال؛ چرا ادعای ترامپ کاملاً بیربط و توخالی است؟ کالبدشکافی توییت ترامپ در کنار واقعیتهای بالا، یک فرار رو به جلوی آشکار و بیربط بودن ادعای او را اثبات میکند: ۱. آمریکا کسی را محاصره نکرده، خودش منزوی شده است: ترامپ مدعی است که آمریکا «محاصره دریایی علیه ایران» وضع کرده و بقیه جهان آزادند. اما آمار کپلر نشان میدهد اتفاقاً کشتیهای سایر کشورهای جهان هستند که کریدورهای تحت چتر آمریکا (کریدور جنوبی و عمان) را کاملاً خالی و رها کردهاند؛ چرا که واشنگتن عملاً هیچ کنترلی بر امنیت تنگه ندارد. ۲. سایر کشورها تحت کنترل ایران تردد میکنند، نه آمریکا: گزاره ترامپ مبنی بر اینکه «بقیه کشورها استفاده آزادانه دارند» یک مغالطه است. این کشتیها بابت امنیت خود، داوطلبانه یا اجباراً وارد کریدور شمالی ایران شدهاند. این یعنی دیسپلین و حاکمیت ترافیکی آبراه کاملاً در دست تهران است و اگر ایران اراده کند، ترافیک غیریران را هم متوقف میسازد. ۳. «نگهبان خراجبگیر»؛ اعتراف به ناتوانی عملیاتی: ادعای ترامپ برای وضع مالیات یا خراج ۲۰ درصدی بر محموله کشتیهای جهان به بهانه تامین امنیت، بیش از آنکه نشانه اقتدار باشد، اعتراف به ناتوانی ناوگان آمریکا در مدیریت بحران است. ترامپ تلاش میکند شکست سنتکام در هدایت ترافیک به کریدور جنوبی را با یک ایده تجاری-مالی لاپوشانی کند. ۴. نتیجهگیری نهایی ادعای دونالد ترامپ؛ «کاملاً بیربط و خلاف واقع»: ادعای ترامپ مبنی بر اینکه آمریکا کنترل آبراه را در دست دارد و صرفاً ایران را محاصره کرده و امنیت دیگران را تامین میکند، کاملاً رد میشود. واقعیتهای سختافزاری نشان میدهند آمریکا هیچ کنترلی بر تنگه هرمز ندارد. ناپدید شدن ترافیک در کریدورهای غیریران و پناه بردن خطوط کشتیرانی جهان به کریدور حاکمیتی ایران (کریدور شمالی) اثبات میکند که ترامپ عملاً یک پیروزی خیالی را در شبکه اجتماعی خود جشن گرفته است. بیانیه ایران؛ «اشراف ۱۰۰ درصدی بر ترافیک بینالملل»: دادههای آماری پیش از بیانیهها پیشاپیش پیروز این جنگ روایتها را مشخص کردهاند: زیرساخت، ابزار و اشراف عملیاتی ایران برای مدیریت تنگه بر تمامی کشتیهای بینالمللی حاکم است. بیانیه دیروز تهران مبنی بر انسداد تنگه ، نشاندهنده یک قدرت واقعی است که هر زمان اراده کند، میتواند جریان عبور و مرور را قفل کند و ادعاهای «نگهبانی» ترامپ کمترین اثری بر روی آب نخواهد داشت.