جام جهانی فوتبال ۲۰۳۰ به مناسبت صدمین سالگرد نخستین جام جهانی با تمام دورههای گذشته متفاوت خواهد بود. به گزارش تسنیم، جام جهانی فوتبال 2030 قرار است متفاوتترین دوره تاریخ این رقابتها باشد. این تورنمنت که همزمان با صدمین سالگرد نخستین جام جهانی برگزار میشود، با میزبانی شش کشور و احتمال تغییرات گسترده در ساختار مسابقات، فصل تازهای در فوتبال جهان رقم خواهد زد. جام جهانی 2026 نخستین دورهای بود که با حضور 48 تیم برگزار شد اما انتظار میرود رقابتهای 2030 نیز رکوردهای جدیدی را به ثبت برساند. تاکنون حضور شش تیم در مرحله نهایی قطعی شده است؛ تیمهایی که به عنوان میزبان بدون نیاز به حضور در مسابقات مقدماتی راهی جام جهانی خواهند شد. جام جهانی 2030 چه زمانی و کجا برگزار میشود؟ جام جهانی 2030 در تابستان همان سال برگزار خواهد شد و میزبانی اصلی آن بر عهده مراکش، اسپانیا و پرتغال است. با این حال، به مناسبت صدمین سالگرد نخستین جام جهانی، سه دیدار افتتاحیه در آمریکای جنوبی برگزار میشود. بر این اساس، اروگوئه، آرژانتین و پاراگوئه هر کدام میزبان یک مسابقه افتتاحیه خواهند بود و در مجموع هر شش کشور میزبان سهمیه مستقیم حضور در مرحله نهایی را دریافت میکنند. انتخاب این سه کشور آمریکای جنوبی نیز به دلایل تاریخی انجام شده است؛ اروگوئه به عنوان میزبان و قهرمان نخستین جام جهانی در سال 1930، آرژانتین به عنوان نایبقهرمان آن رقابتها و پاراگوئه به دلیل میزبانی مقر کنفدراسیون فوتبال آمریکای جنوبی (کونمبول). بر اساس برنامهریزی اولیه، مسابقات افتتاحیه در آمریکای جنوبی طی روزهای 8 و 9 ژوئن 2030 برگزار خواهد شد. مراسم رسمی افتتاحیه و آغاز رقابتهای اصلی در مراکش، اسپانیا و پرتغال برای 13 و 14 ژوئن برنامهریزی شده و فینال نیز قرار است 21 ژوئیه برگزار شود. همچنین برای تیمهایی که دیدارهای افتتاحیه را در آمریکای جنوبی برگزار میکنند، حدود 11 تا 12 روز فرصت برای سفر، تطبیق با شرایط جدید و آمادهسازی در نظر گرفته شده است. آیا تعداد تیمهای جام جهانی به 64 افزایش مییابد؟ در حالی که جام جهانی 2026 با حضور 48 تیم برگزار شد، گمانهزنیهایی درباره افزایش تعداد تیمهای جام جهانی 2030 به 64 تیم مطرح شده است. رومن مولینا، روزنامهنگار فرانسوی مدعی شده جانی اینفانتینو، رئیس ایتالیایی-سوئیسی فیفا قصد دارد این پیشنهاد را به عنوان یکی از محورهای اصلی برنامه خود پیش از انتخابات کنگره فیفا در سال 2027 مطرح کند. اینفانتینو نیز اعلام کرده است که موضوع افزایش تعداد تیمهای حاضر پس از پایان جام جهانی 2026 مورد بررسی قرار خواهد گرفت. او تأکید کرده که توسعه فوتبال در سراسر جهان به ویژه خارج از اروپا و آمریکای جنوبی یکی از اولویتهای فیفا است و افزایش تعداد تیمها میتواند فرصت بیشتری برای کشورهای کوچکتر فراهم کند. تغییرات احتمالی در مسابقات مقدماتی اروپا یکی از مهمترین تغییرات احتمالی مربوط به مسابقات مقدماتی منطقه اروپا خواهد بود. یوفا در حال بررسی فرمتی جدید برای رقابتهای انتخابی است؛ سیستمی که با هدف افزایش جذابیت مسابقات و کاهش تعداد دیدارهای یکطرفه میان قدرتهای فوتبال و تیمهای ضعیفتر طراحی شده و از ساختاری الهام گرفته که در لیگ قهرمانان اروپا مورد استفاده قرار گرفته است. بر اساس این طرح، مسابقات در دو سطح برگزار خواهد شد. لیگ نخست شامل 36 تیم از لیگهای A و B لیگ ملتهای اروپا خواهد بود و لیگ دوم 18 یا 19 تیم باقیمانده را در بر میگیرد. در لیگ نخست، 36 تیم در سه گروه 12 تیمی قرار میگیرند و هر تیم شش مسابقه برابر شش حریف متفاوت برگزار خواهد کرد. لیگ دوم نیز شامل سه گروه شش تیمی یا یک گروه هفت تیمی خواهد بود. کشورهای میزبان نیز برای تعیین جایگاه خود در دوره بعدی لیگ ملتها در این مسابقات حضور خواهند داشت. تیمهای صدرنشین هر گروه لیگ نخست مستقیماً به جام جهانی 2030 صعود میکنند و سایر سهمیهها از طریق مرحله پلیآف تعیین خواهد شد. انتظار میرود کمیته اجرایی یوفا در ماه سپتامبر فرمت نهایی این رقابتها را تصویب کند و این سیستم پس از پایان یورو 2028 به اجرا درآید. الکساندر چفرین، رئیس یوفا درباره این طرح گفت: فرمت جدید تعادل رقابتی را بهبود میبخشد، تعداد مسابقات کماهمیت را کاهش میدهد و رقابتهایی جذابتر برای هواداران ایجاد میکند، بدون آنکه تاریخ جدیدی به تقویم بینالمللی فوتبال اضافه شود. وضعیت نامشخص حضور روسیه با وجود گمانهزنیهای اخیر، هنوز تصمیم نهایی درباره حضور تیم ملی فوتبال روسیه در مسابقات مقدماتی جام جهانی 2030 اتخاذ نشده است. الکساندر دیوکوف، رئیس فدراسیون فوتبال روسیه اوایل ماه ژوئیه اعلام کرد که شانس بازگشت روسیه به رقابتهای مقدماتی بسیار بالاست. این در حالی است که کمیته بینالمللی المپیک پیشتر به فدراسیونهای جهانی توصیه کرده بود امکان بازگشت ورزشکاران روسی را فراهم کنند. با این حال، رویکرد فدراسیونهای مختلف یکسان نیست و هنوز مشخص نیست فیفا و یوفا چه تصمیمی درباره حضور تیم ملی فوتبال روسیه در مسیر انتخابی جام جهانی 2030 اتخاذ خواهند کرد.
