جدیدترین نظرسنجی ایسپا نشان میدهد ۵۷.۶ درصد کاربران با قطع اینترنت در بحران مخالفاند. ۵۶ درصد جامعه هم با قطع اینترنت در شرایط جنگی مخالفت کردهاند. جدیدترین پیمایش مرکز افکارسنجی دانشجویان ایران (ایسپا) از ۴ هزار و ۵۶۵ نفر از افراد بالای ۱۵ سال ابعاد تازهای از میزان دسترسی مردم به اینترنت، الگوی مصرف شبکههای اجتماعی داخلی و خارجی، هزینه فیلترشکن و میزان آشنایی با ابزارهایی مانند استارلینک و هوش مصنوعی را روشن کرد. این نظرسنجی که در تاریخ ۲۵ تا ۳۱ خرداد انجام شده است نشان داده ۲۵ درصد از پاسخگویان موافق قطع اینترنت در زمان وقوع بحرانها و ۵۷.۶ درصد مخالف آن بودهاند. همچنین نسبت به قطع اینترنت بینالملل در شرایط جنگ، ۵۶ درصد مخالف و حدود ۱۹.۵ درصد موافق بودهاند. بر اساس آمار ارائه شده، رفع فیلتر شبکههای اجتماعی برای ۲۰ درصد از کاربران «اصلا» اهمیتی ندارد. در این بین حدود ۲۵ درصد از کاربران اعلام کردهاند که از فیلترشکن استفاده نمیکنند، اما استفاده اطرافیان افراد از فیلترشکنها تا حدود ۴۰ درصد گزارش شده است. همچنین حدود ۷۵ درصد کاربران گفتهاند که از فیلترشکن استفاده میکنند. در این بین حدود ۶۷ درصد کاربران از فیلترشکنهای رایگان و ۱۸ درصد آنها از فیلترشکنهای کمتر از ۵۰۰ هزار تومان استفاده میکنند. ضریب نفوذ و الگوی مصرف اینترنت بر اساس یافتههای این پیمایش، بیش از ۹۰ درصد از افراد ۱۵ سال به بالا در کشور از اینترنت استفاده میکنند. میزان میانگین استفاده روزانه کاربران از اینترنت ۴ ساعت است؛ این در حالی است که ۳۲.۴ درصد از کاربران بیش از ۵ ساعت در روز در فضای مجازی حضور دارند. درباره میزان استفاده از شبکههای اجتماعی نیز ۹۸٫۴ درصد از کاربران اعلام کردهاند که از پلتفرمهای خارجی استفاده میکنند و میانگین مصرف روزانه آنها بالغ بر ۳ ساعت است. حدود ۱۰ درصد از جامعه آماری اساسا از شبکههای اجتماعی خارجی استفاده نمیکنند. براساس دادههای ایسپا، ۱۵.۶ درصد کاربران فقط از شبکههای اجتماعی خارجی، ۲۴ درصد فقط از شبکههای داخلی و ۵۶ درصد بهصورت همزمان از هر دو بستر استفاده میکنند. یافتهها نشان میدهد که در میان شبکههای اجتماعی اینستاگرام بیشترین میزان استفاده را در میان کاربران دارد، به طوری که ۶۴.۴ درصد از کاربران اینترنت (برابر با ۵۴.۴ درصد کل جامعه ۱۵ سال به بالا) از اینستاگرام استفاده میکنند که همچنان محبوبترین شبکه اجتماعی محسوب میشود. مصرف روزانه اینستاگرام در میان کاربران فعال به حدود ۶۸.۸ درصد میرسد. در خصوص وضعیت پلتفرمهای داخلی نیز دادههای این نظرسنجی حاکی از آن است که روبیکا با ۶۰.۳ درصد محبوبیت در کل جامعه در صدر قرار دارد و پس از آن ایتا و بله در رتبههای بعدی هستند. مصرف روزانه پلتفرمهای داخلی نزد کاربرانشان حدود ۷۰ درصد گزارش شده است. نکته مهم دیگر در این گزارش همپوشانی مصرف پلتفرمهاست؛ حدود ۵۶ درصد از کاربران بهصورت همزمان از پلتفرمهای داخلی و خارجی استفاده میکنند. همچنین ۱۵٫۶ درصد منحصرا کاربر پلتفرمهای خارجی و ۲۴ درصد منحصراً کاربر پلتفرمهای داخلی هستند. بخش دیگری از این نظرسنجی به اولویت رفع فیلترینگ در نظر مردم مربوط میشود. نتایج این نظرسنجی نشان میدهد ۴۷.۸ درصد از کاربران درخواست کردهاند اولویت رفع فیلترینگ اینستاگرام و ۲۰.۹ درصد گفتهاند تلگرام باشد. روند استفاده کاربران از شبکههای اجتماعی در سالهای بین ۱۳۹۴ تا ۱۴۰۳ نشان میدهد که میزان استفاده از اینستاگرام ۵۱ درصد و واتساپ ۳۳ درصد بوده است. شبکه اجتماعی روبیکا نیز در مقطعی کوتاه سهمی معادل ۳۰ درصد به دست آورد که با واتساپ برابری میکرد. منابع پیگیری اخبار ۳۹ درصد از مردم برای پیگیری اخبار به سازمان صداوسیما، ۲۱ درصد به شبکههای اجتماعی داخلی، ۱۵ درصد به شبکههای ماهوارهای و ۶ درصد به شبکههای اجتماعی خارجی رجوع میکنند. میزان اعتماد کاربران به اخبار منتشرشده در شبکههای اجتماعی داخلی نیز ۳۰ درصد و در شبکههای اجتماعی خارجی ۲۰ درصد اعلام شده است. آسیبهای قطعی و محدودیت اینترنت پاسخدهندگان به نظرسنجی ایسپا اعلام کردهاند که با اعمال محدودیتهای اینترنت بیشتر برای برقراری ارتباط دچار مشکل میشوند. در واقع، قطعی اینترنت برای ۳۹ درصد از افراد در زمینه ارتباط با دوستان و آشنایان، برای ۳۴ درصد در حوزه تفریح و سرگرمی و برای ۳۰ درصد در زمینه شغل و کسب درآمد، ایجاد اختلال و مشکل کرده است. آنها در پاسخ به این پرسش که برنامههایی پلتفرمهایی مثل اسنپ، تپسی، دیجیکالا و فیلیمو تا چه اندازه نیازهای روزمره را برطرف میکنند، حدود ۲۷ الی ۲۸ درصد از کاربران اعلام کردند که این پلتفرمها تا حد بسیار زیادی نیازهایشان را مرتفع میسازند. کاربران میانگین ۲۶۲ هزار تومان برای فیلترشکن هزینه میکنند نتیجه نظرسنجی ایسپا نشان میدهد میانگین هزینه ماهانه پرداختی کاربران برای خرید فیلترشکن ۲۶۲ هزار تومان برآورد شده است؛ این در حالی است که ۶۷ درصد از کاربران ترجیح میدهند از فیلترشکنهای رایگان استفاده کنند. همچنین ۱۸ درصد از کاربران ماهانه کمتر از ۵۰۰ هزار تومان هزینه میکنند. ۶۶ درصد هم کاربر فیلترشکنهای رایگان هستند. در خصوص اینترنت ماهوارهای «استارلینک)، ۴۳ درصد از پاسخگویان نام فناوری دسترسی آزاد به اینترنت (مانند استارلینک) را شنیدهاند و تمایل به استفاده از آن در میان کاربران ۲۱ درصد ثبت شده است. همچنین، ۳۸ درصد از افراد جامعه آماری اساسا نام هوش مصنوعی را نشنیدهاند. ۲۵ درصد نام آن را شنیده اما از آن استفاده نمیکنند و تنها ۸ درصد بهصورت تخصصی از آن بهره میبرند. در میان کاربران هوش مصنوعی، سرویس «چتجیپیتی» (ChatGPT) با ۹۰ درصد بیشترین میزان استفاده را دارد. عمدهترین کاربردهای هوش مصنوعی نیز شامل جمعآوری اطلاعات (۵۱ درصد)، یادگیری مهارتها (۴۴ درصد) و ویرایش عکس و فیلم (۳۹ درصد) بوده است.
انتخاب