آیا واقعا بازیکن کلمبیا به‌خاطر گل به خودی کشته شد؟

برای سالها، روایت غالب درباره قتل آندرس اسکوبار این بوده است که او بهدلیل اشتباه سرنوشتسازش در جام جهانی ۱۹۹۴، یعنی گل به خودی مقابل تیم ملی آمریکا، جان خود را از دست داد. به گزارش خبرفوری، این حادثه که چند روز پس از حذف تیم ملی کلمبیا از رقابتها رخ داد، به یکی از مشهورترین و تلخترین داستانهای تاریخ فوتبال تبدیل شد. اما بررسی دقیقتر نشان میدهد که این ماجرا پیچیدهتر از یک واکنش ساده به یک اشتباه ورزشی است. اسکوبار در آن دوره یکی از محترمترین بازیکنان تیم ملی کلمبیا بود؛ بازیکنی آرام، منضبط و بهدور از خشونت که به «جنتلمن فوتبال» شهرت داشت. تیم ملی کلمبیا در حالی وارد جام جهانی شد که حتی از سوی برخی کارشناسان، یکی از مدعیان محسوب میشد، اما شکستها و بهویژه گل به خودی اسکوبار برابر آمریکا، موجی از ناامیدی و خشم را در کشور ایجاد کرد. پس از حذف کلمبیا، فشار روانی و تهدیدها علیه بازیکنان افزایش یافت. در آن زمان، فضای کشور بهشدت تحت تأثیر فعالیت کارتلهای مواد مخدر بود و فوتبال نیز از این شرایط جدا نبود. گزارشها نشان میدهد که برخی بازیکنان و حتی اعضای تیم تحت تهدید مستقیم قرار داشتند و فضای ترس بر اردو حاکم بود. اسکوبار پس از بازگشت به کشورش برخلاف توصیهها تصمیم گرفت پنهان نشود و به میان مردم برود. او در شب حادثه به همراه دوستانش به یک کلوب شبانه در مدلین رفت. در آنجا، طبق روایتهای متعدد، گروهی از افراد شروع به توهین و تمسخر او درباره گل به خودی کردند. تنش بالا گرفت و در نهایت او در پارکینگ همان محل هدف گلوله قرار گرفت. برخی شاهدان گفتهاند که مهاجم هنگام شلیکها فریاد «گل» سر میداد؛ موضوعی که بعدها به تقویت روایت سادهسازیشده «قتل بهخاطر اشتباه ورزشی» کمک کرد. با این حال، تحقیقات قضایی نشان داد که فرد ضارب، «اومبرتو مونیوث کاسترو»، تنها یک عامل اجرایی بوده و برای افراد مرتبط با شبکههای قدرتمندتر کار میکرده است. او در دادگاه اعتراف کرد و به زندان محکوم شد، اما ارتباط احتمالی این قتل با اختلافات گستردهتر، از جمله شرطبندیهای کلان و فعالیت کارتلها، هرگز بهطور کامل اثبات نشد. برخی روایتها همچنان بر این باورند که ماجرا فراتر از یک واکنش احساسی بوده و فضای خشونتزده و نفوذ شبکههای تبهکاری در فوتبال کلمبیا نقش مهمی در شکلگیری این حادثه داشته است. در مقابل، عدهای معتقدند که قتل در نتیجه یک درگیری تصادفی و توهینهای لحظهای رخ داده و نمیتوان آن را بهطور مستقیم به یک تصمیم سازمانیافته نسبت داد. در نهایت، مرگ اسکوبار به نمادی از تلاقی فوتبال، فشار اجتماعی و خشونت سازمانیافته در کلمبیای دهه ۱۹۹۰ تبدیل شد؛ روایتی که هنوز هم پس از گذشت سالها، پاسخ قطعی و واحدی برای آن وجود ندارد.