وقتی صحبت از سالمندی سالم و عمر طولانی میشود، معمولاً رژیم غذایی، ورزش و روابط اجتماعی بیشترین توجه را به خود جلب میکنند. اما پژوهشگران اکنون میگویند عامل مهم دیگری نیز وجود دارد که تاکنون کمتر به آن توجه شده است: ویژگیهای شخصیتی. بهگزارش انتخاب و به نقل از sciencealert ؛ مطالعهای روی ساکنان جزیره ساردینیا در ایتالیا، یکی از مناطق مشهور جهان موسوم به «مناطق آبی» (Blue Zones) که افراد زیادی در آن به بیش از ۱۰۰ سال عمر میکنند، نشان داده است شخصیت افراد میتواند نقش مهمی در سالم پیر شدن و حفظ کیفیت زندگی داشته باشد. شخصیت چگونه بر طول عمر تأثیر میگذارد؟ به گفته پژوهشگران به سرپرستی ماریا کیارا فاستامه، روانشناس دانشگاه کالیاری ایتالیا، شخصیت بر نحوه مواجهه ما با چالشها و تعامل با محیط اطراف تأثیر میگذارد و همین موضوع به شکلگیری عادتها و رفتارهایی کمک میکند که با افزایش سن، فرد را فعال و سالم نگه میدارند. آنها میگویند ترکیب ویژگیهای شخصیتی سازگار و توانایی مقابله با مشکلات، افراد را به داشتن سبک زندگی فعالتر سوق میدهد و میتواند یکی از عوامل سالمندی موفق باشد. چرا ساردینیا برای این تحقیق انتخاب شد؟ بررسی نقش شخصیت در طول عمر کار آسانی نیست، زیرا عوامل متعددی مانند ژنتیک، محیط زندگی و سبک زندگی بر روند سالمندی اثر میگذارند. به همین دلیل پژوهشگران به سراغ «مناطق آبی» رفتند؛ مناطقی که مردم آنها به طور میانگین عمر طولانیتری دارند و میزان ابتلا به بسیاری از بیماریها در آنها کمتر است. در این مطالعه، پژوهشگران وضعیت ۱۲۵ فرد ۷۱ تا ۱۰۱ ساله را بررسی کردند؛ ۵۵ نفر از ساکنان منطقه آبی ساردینیا و ۷۰ نفر از منطقهای نزدیک که از نظر شرایط اقتصادی، فرهنگی و دسترسی به خدمات درمانی تقریباً مشابه بودند. شرکتکنندگان از نظر سلامت جسمی و روانی، سبک زندگی، سرگرمیها و همچنین پنج ویژگی اصلی شخصیت شامل گشودگی به تجربه، وظیفهشناسی، برونگرایی، توافقپذیری و روانرنجوری ارزیابی شدند. یک ویژگی شخصیتی بیش از همه جلب توجه کرد نتایج نشان داد ساکنان منطقه آبی از نظر کیفیت کلی زندگی مرتبط با سلامت، تفاوت چشمگیری با سایر افراد نداشتند. اما آنچه آنها را متمایز میکرد، سطح بالاتر «گشودگی به تجربه» (Openness) بود؛ یکی از پنج ویژگی اصلی شخصیت. افرادی که در این ویژگی امتیاز بالاتری داشتند، کنجکاوتر بودند، علاقه بیشتری به یادگیری داشتند، از ایدههای جدید استقبال میکردند و تمایل بیشتری به امتحان کردن تجربههای تازه نشان میدادند. ساکنان این منطقه همچنین مهارت بیشتری در کنار آمدن با مشکلات، توانایی بالاتر در مدیریت احساسات و مشارکت بیشتر در فعالیتهای اوقات فراغتِ ذهنی یا جسمی داشتند. سایر ویژگیهای شخصیتی چه تأثیری داشتند؟ وقتی پژوهشگران همه شرکتکنندگان را به عنوان یک گروه بررسی کردند، الگوهای جالب دیگری نیز مشاهده شد: * افرادی که گشودگی به تجربه بیشتری داشتند، از سلامت روان بهتر و سرگرمیهای بیشتری برخوردار بودند. * افراد وظیفهشناستر، رضایت بیشتری از زندگی داشتند و بهتر با مشکلات کنار میآمدند. * در مقابل، افرادی که نمره بالاتری در روانرنجوری داشتند، کیفیت زندگی مرتبط با سلامت پایینتری را گزارش کردند. آیا شخصیت باعث عمر طولانی میشود؟ پژوهشگران تأکید میکنند که شخصیت به طور مستقیم باعث افزایش طول عمر نمیشود، بلکه بر سبک زندگی افراد اثر میگذارد. برای مثال، فردی که کنجکاو است و از نظر ذهنی فعال باقی میماند، احتمال بیشتری دارد که تجربههای جدید کسب کند، روابط اجتماعی خود را حفظ کند، سرگرمیهای مختلف داشته باشد، فعالیت بدنی انجام دهد و همواره به یادگیری ادامه دهد؛ رفتارهایی که همگی با سالمندی سالمتر ارتباط دارند. به بیان دیگر، شخصیت در کنار عواملی مانند تغذیه مناسب، ورزش و ارتباطات اجتماعی، به شکلگیری سبک زندگیای کمک میکند که احتمال سالم ماندن در سنین بالا را افزایش میدهد. هنوز به تحقیقات بیشتری نیاز است پژوهشگران یادآور میشوند که این مطالعه نسبتاً کوچک و از نوع مشاهدهای بوده است؛ بنابراین نمیتواند ثابت کند که ویژگیهای شخصیتی مستقیماً باعث سالمندی سالم یا افزایش طول عمر میشوند. با این حال، نتایج آن به شواهد رو به رشدی اضافه میکند که نشان میدهد ویژگیهای روانشناختی نیز در کنار رژیم غذایی، فعالیت بدنی و اجتماعی، میتوانند در داشتن عمر طولانیتر و سالمتر نقش مهمی داشته باشند.
انتخاب
انتخابانتخاب