رویداد۲۴ | آتشبس شکننده میان ایران و آمریکا بار دیگر در تنگه هرمز فرو ریخت. اکسیوس در تازهترین گزارش خود نوشته است حملات متقابل روز سهشنبه، تهران و واشینگتن را در آستانه ورود به چرخه تازهای از انتقام قرار داده و تفاهم اولیهای را که کمتر از سه هفته پیش امضا شده بود، با خطر فروپاشی روبهرو کرده است. در فاصله کمتر از ۲۴ ساعت، سه کشتی تجاری در تنگه هرمز هدف قرار گرفتند؛ آمریکا ایران را مسئول این حملات معرفی کرد، معافیت موقت فروش نفت ایران را لغو کرد و سپس بیش از ۸۰ هدف نظامی را در سواحل جنوبی ایران مورد حمله قرار داد. ایران مسئولیت حمله به کشتیها را رسما نپذیرفته، هرچند صداوسیما به نقل از منابع آگاه گزارش داد نفتکشی که در تنگه هرمز هدف قرار گرفته، در حال استفاده از مسیر دریایی مورد حمایت آمریکا در نزدیکی سواحل عمان بود و پس از «بیتوجهی به هشدارهای مکرر» هدف حمله قرار گرفته است. با این حال ایران اقدام آمریکا را نقض تفاهم اسلامآباد دانست و سپاه نیز از آغاز پاسخ نظامی علیه مواضع آمریکا در منطقه خبر داد. آنچه در تنگه هرمز رخ داد، فقط یک درگیری محدود دریایی نبود. اختلافی که از زمان امضای تفاهم آتشبس درباره نحوه بازگشایی تنگه حل نشده بود، اکنون به رویارویی تازهای تبدیل شده است: آمریکا خواهان عبور آزاد کشتیها از آبراهی بینالمللی است؛ ایران میگوید عبور باید از مسیر تحت کنترل تهران انجام شود و کشتیهایی که از مسیر عمان و با حمایت آمریکا حرکت میکنند، مقررات مورد نظر ایران را نقض میکنند. جرقه درگیری تازه؛ حمله به سه کشتی تجاری بر اساس گزارش نیویورکتایمز، در فاصله ۲۴ ساعت سه کشتی تجاری هنگام عبور از تنگه هرمز هدف قرار گرفتند. در میان این شناورها، یک نفتکش سعودی و یک کشتی حامل گاز طبیعی مایع قطر قرار داشتند که در آبهای نزدیک ساحل عمان حرکت میکردند. سازمان تجارت دریایی بریتانیا اعلام کرد یک کشتی پس از برخورد با پرتابهای ناشناس آتش گرفت، کشتی دیگری با پرتابهای نامعلوم هدف قرار گرفت و دچار آسیب سازهای شد و شناور سوم نیز بر اثر اصابت پهپاد خسارت محدودی دید. در این حملات تلفات انسانی یا آلودگی زیستمحیطی گزارش نشد. قطر ایران را مسئول حمله به کشتی حامل گاز خود معرفی و آن را تعرضی غیرقابل قبول به امنیت کشتیرانی بینالمللی توصیف کرد. عربستان نیز حمله به نفتکش خود را محکوم کرد. تهران اما تا زمان انتشار گزارشها مسئولیت این سه حمله را نپذیرفته بود. اکسیوس نیز گزارش داد دولت آمریکا، این حملات را اقدام تازه ایران علیه کشتیرانی تجاری تلقی کرده و آن را نقض صریح آتشبس دانسته است. مقامهای آمریکایی میگویند سپاه در دو روز گذشته سه نفتکش را هدف قرار داده، اما در سوی مقابل ایران میگوید واشینگتن خود با نقض تعهداتش و حمایت از عبور کشتیها از مسیر مورد مناقشه، زمینه این بحران را فراهم کرده است. اختلاف اصلی بر سر مسیر عبور کشتیهاست هم جنگ، هم صلح؛ چرا آتشبس ایران و آمریکا کار نمیکند؟ ریشه درگیری تازه را باید در بندی جستوجو کرد که در تفاهم اولیه ایران و آمریکا مبهم باقی ماند. دو طرف توافق کردند دسترسی به تنگه هرمز از سر گرفته شود، اما درباره شیوه دقیق عبور کشتیها به توافق روشنی نرسیدند. ایران اصرار دارد کشتیهای تجاری از مسیر شمالی و نزدیک سواحل ایران عبور کنند؛ مسیری که تهران کنترل آن را در اختیار دارد. در مقابل، بسیاری از شرکتهای کشتیرانی ترجیح میدهند از مسیر جنوبی و نزدیک سواحل عمان عبور کنند؛ مسیری که نیروی دریایی آمریکا در آن خدمات راهنمایی و حمایت امنیتی ارائه میکند. مسیر قدیمی و مرکزی تنگه نیز همچنان به دلیل خطر مینهای دریایی ناامن تلقی میشود. در نتیجه، کشتیها میان دو گزینه سیاسی قرار گرفتهاند: مسیر مورد نظر ایران یا مسیر تحت حمایت آمریکا در نزدیکی عمان. بر اساس گزارش نیویورکتایمز، ایران میخواهد کشتیها را به مسیر تحت کنترل خود هدایت کند و زمینه دریافت هزینه برای عبور را فراهم سازد. آمریکا این سیاست را تلاش برای تبدیل تنگه هرمز به یک آبراه تحت حاکمیت یکجانبه ایران میداند. به همین دلیل، حمله به کشتیهایی که در مسیر عمان حرکت میکردند، در واشینگتن نه یک حادثه منفرد، بلکه تلاشی برای تحمیل قواعد ایران بر کشتیرانی بینالمللی تعبیر شد. آمریکا چگونه حملات را آغاز کرد؟ نیویورکتایمز گزارش داده است دونالد ترامپ، در جریان حضور در نشست ناتو در ترکیه، حملات تازه به ایران را تأیید و دستور اجرای آن را صادر کرد. ترامپ در آنکارا با مقامهای ارشد امنیتی و نظامی آمریکا، از جمله وزیر دفاع، وزیر خارجه و رئیس ستاد مشترک ارتش، جلسه داشت. ساعاتی بعد، فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا اعلام کرد مجموعهای از حملات گسترده را علیه اهداف ایرانی آغاز کرده است. سنتکام گفت این حملات در پاسخ به هدف قرار گرفتن سه کشتی تجاری در تنگه هرمز انجام شده است. بر اساس بیانیه ارتش آمریکا، بیش از ۸۰ هدف با مهمات هدایتشونده دقیق مورد حمله قرار گرفتند. این اهداف شامل سامانههای پدافند هوایی، شبکههای فرماندهی و کنترل، رادارهای ساحلی، توانمندیهای موشکی ضدکشتی و بیش از ۶۰ قایق کوچک سپاه در داخل و اطراف تنگه هرمز بودند. مقامهای آمریکایی گفتند هدف از این عملیات، کاهش توانایی ایران برای حمله به تجارت بینالمللی در تنگه هرمز بوده است. یک مقام نظامی آمریکا نیز اعلام کرد حملات برای مدتی ادامه خواهد یافت و مجموعهای از اهداف نظامی ایران را در بر خواهد گرفت. رسانههای رسمی از شنیده شدن صدای انفجار در بندرعباس، قشم و سیریک خبر دادند. صدا و سیما رسما اعلام کرد نقاطی که هدف قرار گرفتهاند، بخشی از همان مناطقی هستند که در مراحل پیشین جنگ نیز مورد حمله قرار گرفته بودند. در اسکله تجاری سیریک نیز چند نفر بر اثر ترکش مجروح و به بیمارستان میناب منتقل شدند. لغو مجوز فروش نفت؛ فشار اقتصادی همزمان با حمله نظامی حمله نظامی تنها اقدام آمریکا نبود. دولت ترامپ در همان روز، م
رویداد ۲۴
رویداد ۲۴رویداد ۲۴