وزیر امور خارجه گفت که ایران اکنون نیز مانند جنگ ۴۰ روزه در دفاع مشروع از خود علیه اهداف آمریکا اقدام میکند. جوان آنلاین: سیدعباس عراقچی در مصاحبه با روزنامه ایران درباره انتقاد منتقدین از ابهامات بند پنجم از تفاهم اسلامآباد درباره تنگه هرمز، گفت: از نظر ما این بند هیچ ابهامی ندارد و همهچیز در آن بهروشنی بیان شده است. در این بند آمده که ایران ترتیباتی اتخاذ میکند تا تنگه هرمز ظرف یک ماه بازگشایی شود. علت در نظر گرفتن این بازه زمانی یکماهه نیز این است که عملیات مینزدایی و اقدامات مشابه باید انجام شود. همچنین در ادامه تأکید شده که خدمات به مدت ۶۰ روز بهصورت رایگان ارائه خواهد شد. پس از آن نیز ایران و عمان درباره نحوه اداره آینده تنگه هرمز و خدماتی که قرار است ارائه شود، با یکدیگر گفتوگو خواهند کرد. بنابراین، این بند از نظر ما هیچ ابهامی ندارد و کاملاً روشن است. وی در پاسخ به این سوال که چه عاملی باعث شد که مشکلات کنونی درباره تنگه پیش بیاید، گفت: وقتی در بند ۵ گفته میشود «ایران ترتیباتی اتخاذ میکند»، یعنی این ایران است که مسیر و سازوکار لازم را تعیین میکند؛ به عبارت دیگر، کریدور را مشخص میکند تا ظرف یک ماه، میزان تردد به سطح پیش از جنگ بازگردد؛ بنابراین متن کاملاً روشن است. وی تاکید کرد: اینکه آمریکاییها مسیر جداگانهای را باز کردند، با مفاد این بند همخوانی ندارد. آنها میتوانستند با ایران مشورت کنند تا اگر قرار بود کریدوری اضافه یا حذف شود، این تصمیم در چارچوب مشورت با ایران و مطابق ماده ۵ اتخاذ شود. بر اساس این بند، این ایران است که ترتیبات لازم را تعیین میکند و تضمین میدهد که پس از یک ماه، تردد به وضعیت پیش از جنگ بازگردد، اگر یک ماه سپری میشد و تردد به سطح قبل از جنگ بازنمیگشت، آن زمان انتقادها میتوانست وارد باشد. اما استدلال ما دقیقاً این بود که هنوز فقط دو هفته از آغاز اجرای توافق گذشته بود و دو هفته دیگر تا پایان مهلت باقی مانده بود. وی با طرح این سوال که در چنین شرایطی، چرا باید مسیرهای جدید باز میشد؟ و این که چرا کشتیها تشویق میشدند از مسیرهایی غیر از مسیری که ایران تعیین کرده بود عبور کنند؟، گفت: مسیری که ایران مشخص کرده بود نیز بر مبنای ملاحظات امنیتی و ایمنی تعیین شده بود، زیرا منطقه مینگذاری شده بود و عملیات مینزدایی باید انجام میشد. اتفاقاً در بند ۵ نیز تصریح شده که مسئولیت مینزدایی بر عهده ایران است. بنابراین، واقعاً نمیتوان هیچ نقطه ابهامی در بند ۵ پیدا کرد. وی ادامه داد: اتفاقاً این اقدام، یعنی استفاده از مسیر جنوبی، حدود ۱۰ روز پس از بازگشایی تنگه آغاز شد. از نظر ما این اقدام واقعاً مغرضانه بود. آنها میتوانستند اجازه دهند مفاد بند ۵ روند طبیعی خود را طی کند و سپس در پایان مهلت تعیینشده، ارزیابی کنند که آیا شرایط بهصورت منظم و مطابق توافق پیش رفته است یا خیر. اتفاقاً پس از آنکه بهدنبال همین مداخلات، دو یا سه مورد درگیری رخ داد، در نشستی که در سوئیس برگزار شد، تصمیم گرفته شد یک خط تماس مستقیم برقرار شود که از آن با عنوان «Communication Line» یاد میکردند. هدف از ایجاد این خط تماس، جلوگیری از بروز همین سوءتفاهمها بود؛ یعنی اگر واقعاً مسأله، سوءتفاهم بود، میشد از طریق این کانال ارتباطی آن را برطرف کرد. وی ادامه داد:، اما آنچه برای ما روشن شد، این بود که موضوع فراتر از یک سوءتفاهم است. به نظر میرسید آنها اصرار داشتند که در کنار مسیری که ایران برای تأمین عبور و مرور ایمن و آزاد تعیین کرده بود، مسیرهای دیگری نیز ایجاد کنند. آمریکاییها کشتیها را از مسیر تعیینشده از سوی ایران دور میکردند و در عمل آنها را به استفاده از مسیر دیگری هدایت میکردند. عراقچی در پاسخ به این سوال که به نظر شما چه اهدافی در پشت این اقدام دنبال میشد و چه ملاحظاتی باعث شد چنین مسیری انتخاب شود؟، گفت: ما هیچ حسن نیتی در رفتار آمریکا ندیدیم. باز کردن یک مسیر جدید و اصرار بر اینکه کشتیها از آن مسیر استفاده کنند، برای ما قابل تأمل بود. حتی مستنداتی از تماسهای دریایی وجود دارد که با کشتیهایی که قصد داشتند از مسیر تعیینشده توسط ایران عبور کنند، برقرار میشد و آنها را ترغیب میکردند که از مسیر جنوبی استفاده کنند. این در حالی بود که خودشان نیز میدانستند مسیری که ایجاد کرده بودند، هم کندتر بود و هم نسبت به مسیری که ایران تعیین کرده بود، مخاطرات بیشتری داشت. به همین دلیل، واقعاً نسبت به نیت آنها دچار تردید شدیم. ما چندین بار از طریق همان کانال ارتباطی یا «خط تماس» به آنها اخطار دادیم و توضیح دادیم. خود من نیز بارها، چه بهصورت مستقیم و چه از طریق واسطههای قطری و پاکستانی با آنها گفتوگو کردم و تأکید کردم که اگر هرگونه نگرانی یا مشکلی وجود دارد، کافی است ۱۵ روز دیگر صبر کنند و ببینند آیا ایران بهطور کامل به تعهدات خود عمل میکند یا خیر. وزیر امور خارجه ایران گفت: با این حال، ما در رفتار آمریکا هیچ نشانهای از حسن نیت مشاهده نکردیم. به نظر میرسید بنای آنها بر این بود که شرایط را به سمت تنش سوق دهند، یا شاید تصور میکردند میتوانند حاکمیت و مدیریت ایران بر تنگه هرمز را کمرنگ کنند. به هر نیتی که عمل میکردند، در نهایت این آنها بودند که توافق را نقض کردند و روند تحولات را به مسیری کشاندند که امروز شاهد آن هستیم. وی در پاسخ به این سوال که فضای روابط ایران با کشورهای عربی امروز چه تفاوتی با دوران جنگ ۴۰ روزه دارد؟؛ گفت: تردیدی نیست که اکنون تنشهایی در روابط وجود دارد و این موضوع نیز با توجه به درگیریهای رخداده کاملاً طبیعی و روشن است. عراقچی تصریح کرد: ما در جریان جنگ ۴۰ روزه، پایگاههای آمریکایی در منطقه و حتی فراتر از آن، همچنین تأسیسات نظامی آمریکا و محل تجمع نیروهای آمریکایی را که از پایگاههای خود به نقاط دیگر منتقل شده بودند، هدف قرار دادیم و معتقدیم این اقدام کاملاً در چارچوب حق دف
