اگرچه سازمان سینمایی و موسسه سینماشهر دلیل «سهم صفر استان ایلام از اکران از آغاز ۱۴۰۵» را تعطیلی سالنهای دولتیِ نمایشِ فیلمِ «فرهنگ (شهر ایلام- ۱۳۹۴)»، «سراب (شهر آبدانان- ۱۳۹۸)» و «کلهر (شهر ایوان- ۱۳۹۸)» میدانند و در تلاش برای راهاندازی سالنهایی مشابه در شهرستانهای ملکشاهی و درهشهر هستند اما منتقدان و کارشناسانی چون امیرحسین علمالهدی علت را در جایی دیگر جستوجو و این پرسش را مطرح میکنند که: اگر عامل، نبود سالن سینماست چرا سالنهای آمفیتئاتری که موسسه سینماشهر آنها را به تجهیزات نمایش فیلم مجهز کرد (فرهنگ، سراب و کلهر) بعد از مدتی فعالیت تعطیل شدند؟ و آیا عدم اقبال عمومی یکی از دلایل تعطیلیشان نبود؟ نرگس کیانی: استان ایلام با ۵۸۰ هزار نفر جمعیت (طبق آخرین سرشماری عمومی نفوس و مسکن کشور در سال ۱۳۹۵)، در غیاب طولانیمدت سینمایی متعلق به بخش خصوصی، با سه سالنِ غیرفعالِ نمایشِ فیلم واقع در مجتمعهای فرهنگیهنری ادارات ارشاد، از ابتدای سال ۱۴۰۵، شاهد اکران هیچ فیلم سینمایی نبوده است. اگرچه سازمان سینمایی و موسسه سینماشهر دلیل این اتفاق را تعطیلی سالنهای دولتیِ نمایشِ فیلمِ «فرهنگ (شهر ایلام- ۱۳۹۴)»، «سراب (شهر آبدانان- ۱۳۹۸)» و «کلهر (شهر ایوان- ۱۳۹۸)» میدانند و در تلاش برای راهاندازی سالنهایی مشابه در شهرستانهای ملکشاهی و درهشهر هستند اما منتقدان و کارشناسانی چون امیرحسین علمالهدی علت را در جایی دیگری جستوجو و این پرسش را مطرح میکنند که اگر دلیل سهم صفر استان ایلام از اکران، نبود سالن سینماست چرا سالنهای آمفیتئاتری که موسسه سینماشهر آنها را به تجهیزات نمایش فیلم مجهز کرد (فرهنگ- سراب- کلهر) پس از مدتی فعالیت تعطیل شدند؟ و آیا عدم اقبال عمومی یکی از دلایل تعطیلیشان نبود؟ چنانچه دلیل عمدهی عدم تمایل بخش خصوصی به سرمایهگذاری برای احداث سالن سینما در این استان نیز هست. با این حساب، این کارشناس و منتقد سینما اندکبودن درآمد سرانه ملی این استان را به نسبت هزینهها، عامل اصلی میداند. او تجهیز سالنهای آمفیتئاتر مجتمعهای فرهنگی ادارات ارشاد در شهرهای بالای ۱۰۰ هزار نفریِ فاقد سینما را نه آنطور که گفته میشود؛ «در راستای توسعه عدالت فرهنگی» که «آدرس غلطدادن» برمیشمارد. رابطه سینما و تجارت رابطهای مستقیم است/ میزان اقبال هر جامعهای به سینما به درآمد سرانه ملی بستگی دارد «فکر کردن به تمهیدات لازم برای تشکیل جلسات شورای سینما به ریاست استانداران در هر استان و ارائه طرح احداث سینما در شهرهای بالای ۱۰۰ هزار نفر جمعیت و فاقد سینما» ازجمله اتفاقاتی بود که اولین جلسه شورای سینما (۶ بهمن ۱۴۰۳) با آن آغاز شد. طرحی که حبیب ایلبیگی، مدیرعامل موسسه سینماشهر در نخستین جلسه کارگروه تخصصی شورای سینما به ریاست رائد فریدزاده، رئیس سازمان سینمایی (۲۶ فروردین ۱۴۰۴) در موردش گفت: «مسئله ما ساخت سینما در شهرهایی با جمعیت بالای ۱۰۰ هزار نفر است. متاسفانه ساخت سینما در این شهرها برای بخش خصوصی جذاب نیست و به این بخش ورود نکرده است. بنابراین ما به دنبال این هستیم که با حمایتهایی که میکنیم برای این شهرها یک یا دو سالن ایجاد کنیم تا عدالت فرهنگی در حوزه ساخت سینما در همه شهرها صورت گیرد.» امیرحسین علمالهدی، منتقد و کارشناس سینما در گفتوگو با خبرآنلاین این طرح را «آدرس غلط دادن» میخواند و ادامه میدهد: «من اساسا ایده ساخت سینما در شهرهای فاقد سینما در راستای توسعه عدالت فرهنگی را درک نمیکنم. آنچه تجربه جهانی میگوید این است که میزان اقبال هر جامعهای به سینما از رابطهای مستقیم با درآمد سرانه ملی برخوردار است. به حاصل معادله مورد اشاره این تجربه جهانی در کشور خودمان نگاه کنید و به این سوال پاسخ دهید که درآمد سرانه ملی در کلانشهرها با درآمد سرانه ملی در ایلام به چه میزان متفاوت است؟ چرا باید در مناطق محرومتر و کمبرخوردارتر، نقاطی که درآمد سرانه ملی آنها زیر دو هزار دلار است و گاهی به هزاروپانصد دلار هم میرسد، سینما ساخت؟ سینما، آن هم توسط بخش خصوصی و نه توسط دولت، در جایی ساخته میشود که درآمد سرانه ملی تکافوی خرید بلیت سینما را کند. ضمن این که، دولت وظایف دیگری دارد و کارش سینماساختن نیست. دولت هرچهقدر هم سالنهای آمفیتئاتر مجتمعهای فرهنگیهنری ادارات ارشاد استانها و شهرستانها را برای نمایش فیلم مجهز و به خیال خود تصور کند سینما ساخته است، این سالنها هیچگاه واقعا تبدیل به سینما نخواهند شد. دلیل اصلیاش هم این است که دولتها هیچگاه تاجران خوبی نبودهاند در صورتی که رابطه سینما و تجارت رابطهای مستقیم است. شما نمیتوانید سویهی تجاری سینما را نادیده بگیرید و بگویید ما میخواهیم مجتمعهای دولتی را در راستای عدالت فرهنگی تجهیز و تبدیل به سینما کنیم.» نام استان درآمد ماهانه در سال ۱۴۰۳ (به تومان) هزینه ماهانه در سال ۱۴۰۳ (به تومان) درصد خرجشده از درآمد درصد پسانداز شده از درآمد تهران ۴۱ میلیون ۳۳ میلیون ٪۸۰ ٪۲۰ ایلام ۱۷٫۹ میلیون ۱۴ میلیون ٪۷۸ ٪۲۲ توسعه سینما باید توسط بخش خصوصی اتفاق بیفتد ما در حالی چندین دهه است که در حال تلاش برای توسعه سینما از طریق دولتیکردن آن هستیم که تجربه ثابت کرده این اتفاق، ناممکن است و رسیدن به آن امکانپذیر نیست. علمالهدی با اشاره به این نکته ادامه میدهد: «توسعه سینما باید توسط بخش خصوصی اتفاق بیفتد و اولویت نخست بخش خصوصی همواره، اگرچه نه در شرایط کنونی که در شرایطی باثباتتر، توسعه سینما در کلانشهرهاست. در همه جای دنیا، وظیفه دولتها و شهرداریها بهبود زیرساختها، تغییر قوانین، تامین امنیت سرمایهگذاری و... برای توسعه فعالیت بخش خصوصی است. بخش خصوصی هرچه فعالتر باشد یعنی کارکرد دولت درستتر است. دولتها در همه جای دنیا، برای حمایت از سینما، نه اقدام به ساخت سالن که اقدام به اعطای معافیتهای مالیاتی، وامهای بلندمدت کمبهره و تسهیلاتی از این دست میکنند. در