پایگاه هوایی «شیخ عیسی» در جنوب بحرین، یکی از مهمترین مراکز پشتیبانی، لجستیک و استقرار چرخشی نیروهای هوایی آمریکا در منطقه به شمار میرود. باشگاه خبرنگاران جوان - هرچند نام مقر ناوگان پنجم آمریکا در بحرین و پایگاه هوایی العدید قطر بیش از سایر تأسیسات نظامی واشنگتن در منطقه شنیده میشود، اما یکی از مهمترین حلقههای زنجیره قدرت هوایی ایالات متحده در خلیج فارس، پایگاهی است که کمتر در کانون توجه رسانهها قرار دارد. «پایگاه هوایی شیخ عیسی» در جنوب بحرین، امروز به یکی از اصلیترین مراکز پشتیبانی، لجستیک و استقرار چرخشی جنگندههای آمریکایی تبدیل شده و نقشی تعیینکننده در حفظ آمادگی رزمی و تداوم عملیات هوایی فرماندهی مرکزی آمریکا (CENTCOM) در غرب آسیا ایفا میکند. اهمیت راهبردی این پایگاه تا آنجاست که در جریان جنگ ۴۰ روزه، در زمره مراکز مورد توجه در عملیاتهای نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران قرار گرفت و طی مقاطع مختلف، پیش و پس از تحولات منتهی به آتشبس، هدف حملات قرار گرفت. این موضوع، بیش از هر چیز، بیانگر جایگاه شیخ عیسی در شبکه پشتیبانی و تداوم قدرت هوایی آمریکا در منطقه است؛ چرا که این پایگاه صرفاً محل استقرار جنگندهها نیست، بلکه یکی از گرههای اصلی لجستیکی، سوخترسانی، انتقال نیرو و تجهیزات و پشتیبانی از عملیات هوایی آمریکا در خلیج فارس به شمار میرود. بر همین اساس، شناخت ظرفیتها، مأموریتها و ارزش راهبردی این پایگاه، تصویری دقیقتر از معماری قدرت هوایی آمریکا در منطقه و نقش آن در حفظ آمادگی رزمی نیروهای این کشور ارائه میدهد. موقعیت جغرافیایی؛ مزیتی که زمان واکنش را کاهش میدهد پایگاه هوایی شیخ عیسی در جنوب جزیره بحرین و در فاصله حدود ۳۰ تا ۳۵ کیلومتری شهر منامه واقع شده است. این موقعیت جغرافیایی باعث شده که پایگاه به آبراه راهبردی خلیج فارس، خطوط کشتیرانی منطقه و مسیرهای منتهی به دریای عمان و تنگه هرمز دسترسی مستقیم داشته باشد. از منظر نظامی، استقرار یک پایگاه هوایی در چنین موقعیتی چند مزیت اساسی ایجاد میکند؛ کاهش زمان پرواز تا مناطق عملیاتی، افزایش نرخ تولید سورتیهای پروازی، کاهش مصرف سوخت جنگندهها، امکان سوختگیری و بازآرایی سریع هواپیماها و همچنین پشتیبانی نزدیک از مأموریتهای دریایی. همین ویژگیها موجب شده است که شیخ عیسی در زنجیره عملیاتی سنتکام بهعنوان یکی از نزدیکترین مراکز پشتیبانی هوایی به شمال خلیج فارس شناخته شود. از یک پایگاه ملی تا یک هاب عملیاتی منطقهای اگرچه این پایگاه در مالکیت نیروی هوایی سلطنتی بحرین قرار دارد، اما طی سالهای گذشته با سرمایهگذاری گسترده آمریکا، زیرساختهای آن بهطور قابل توجهی توسعه یافته است. پروژههای توسعهای شامل احداث رمپهای جدید، تقویت باندهای پروازی، ساخت آشیانههای مقاوم، افزایش ظرفیت انبارهای مهمات، توسعه مخازن ذخیره سوخت و ایجاد مراکز پشتیبانی فنی، این پایگاه را به یکی از مجهزترین مراکز هوایی منطقه تبدیل کرده است. امروز شیخ عیسی نهتنها توانایی پذیرش یگانهای هوایی بحرین را دارد، بلکه برای استقرار چرخشی یگانهای اعزامی نیروی هوایی آمریکا، نیروی دریایی آمریکا و برخی متحدان غربی نیز مورد استفاده قرار میگیرد. همین ویژگی باعث شده است که این پایگاه در زمان بحران، ظرفیت افزایش سریع حجم عملیات هوایی را داشته باشد. زیرساختهای فنی؛ طراحیشده برای تداوم عملیات یکی از مهمترین ویژگیهای شیخ عیسی، زیرساخت مهندسی آن است. این پایگاه دارای دو باند پروازی بلند با طول تقریبی ۳۸۰۰ تا ۴۰۰۰ متر است که امکان نشست و برخاست انواع جنگندهها، هواپیماهای ترابری سنگین و سوخترسان را فراهم میکند. در اطراف باندها، رمپهای گسترده نظامی برای استقرار همزمان تعداد قابل توجهی از هواگردها ایجاد شده و شلترهای بتنی مستحکم، امکان حفاظت نسبی از جنگندهها در برابر تهدیدات متعارف را فراهم میکنند. علاوه بر این، انبارهای بزرگ مهمات، مخازن ذخیره سوخت جت، مراکز نگهداری و تعمیرات، سامانههای ناوبری و کنترل پرواز نظامی و ساختمانهای فرماندهی عملیات، این پایگاه را به یک مجموعه کامل عملیاتی تبدیل کردهاند. این زیرساختها به گونهای طراحی شدهاند که در صورت افزایش حجم عملیات، امکان تداوم پروازها، سوختگیری، بارگذاری مهمات، تعمیرات میدانی و بازگشت سریع هواپیماها به چرخه مأموریت را فراهم کنند؛ موضوعی که در دکترین هوایی آمریکا از آن با عنوان «تولید پایدار توان رزمی» یاد میشود. پایگاهی برای هواگردهای راهبردی بررسی مأموریتهای انجامشده از شیخ عیسی نشان میدهد که این پایگاه میزبان طیف متنوعی از هواگردهای رزمی و پشتیبانی بوده است. جنگندههای F-۱۵E Strike Eagle، F-۱۶ Fighting Falcon و F/A-۱۸ Super Hornet از جمله هواپیماهایی هستند که در استقرارهای چرخشی از این پایگاه استفاده کردهاند. علاوه بر جنگندهها، هواپیماهای سوخترسان KC-۱۳۵ Stratotanker و KC-۴۶ Pegasus، هواپیماهای ترابری C-۱۷ Globemaster III و C-۱۳۰ Hercules، هواپیماهای عملیات ویژه MC-۱۳۰ و برخی هواپیماهای اطلاعاتی و شناسایی نیز در دورههای مختلف در این پایگاه حضور داشتهاند. تنوع این هواگردها نشان میدهد که مأموریت اصلی شیخ عیسی، نه صرفاً اجرای عملیات رزمی، بلکه ایجاد یک زنجیره کامل پشتیبانی برای استمرار عملیات هوایی در منطقه است؛ زنجیرهای که از انتقال نیرو و تجهیزات تا سوخترسانی هوایی، تعمیرات، نگهداری و پشتیبانی فنی را در بر میگیرد. ستون پشتیبانی عملیات هوایی آمریکا در خلیج فارس در دکترین عملیاتی ایالات متحده، موفقیت یک عملیات هوایی تنها به تعداد جنگندههای مستقر در منطقه وابسته نیست، بلکه استمرار عملیات به زنجیرهای از پشتیبانی لجستیکی، انتقال مهمات، سوخترسانی، تعمیر و نگهداری، مدیریت اطلاعات و جابهجایی نیرو وابسته است. از همین منظر، پایگاه هوایی شیخ عیسی جایگاهی فراتر از یک پایگاه تاکتیکی پیدا میکند و در عمل بهعن
باشگاه خبرنگاران جوان
باشگاه خبرنگاران جوانباشگاه خبرنگاران جوان