از «یولیسس ۳۱» تا «پیشتازان فضا»، با بهترین اقتباسهای علمی-تخیلی از حماسه «ادیسه» آشنا شوید؛ آثاری که پیش از فیلم نولان ارزش تماشا دارند. حماسه «ادیسه» اثر هومر، شاعر بزرگ یونان باستان، یکی از ماندگارترین آثار ادبی تاریخ به شمار میرود؛ اثری که طی نزدیک به سه هزار سال، نهتنها جایگاه خود را به عنوان یکی از ستونهای ادبیات جهان حفظ کرده، بلکه الهامبخش بیشمار نویسنده، فیلمساز و هنرمند در ژانرهای مختلف بوده است. این داستان سرشار از خدایان، هیولاها، سفرهای پرخطر و ماجراجوییهای نفسگیر است و در قلب خود، روایت جنگجویی زیرک را دنبال میکند که پس از پایان جنگ تروآ، برای بازگشت به خانه و دیدار خانوادهاش، سفری طولانی و پرحادثه را آغاز میکند؛ سفری که در هر قدم با مانعی تازه روبهرو میشود. اکنون که کریستوفر نولان تصمیم گرفته این شعر حماسی را به سینما بیاورد، بار دیگر توجهها به دنیای شگفتانگیز ادیسه جلب شده است. نخستین تصاویر منتشرشده از این فیلم نیز بهخوبی نشان میدهد که نولان تا چه اندازه به جنبههای فانتزی، اسطورهای و حتی ترسناک این داستان علاقهمند بوده است؛ از لستریگونهای غولآسا با زرههای نقرهای و هراسانگیز گرفته تا سایکلاپس تکچشم که در تاریکی غار خود در انتظار قربانیانش نشسته است نولان پیشتر اعلام کرده که برای نگارش فیلمنامه، از ترجمه انگلیسی امیلی ویلسون که در سال ۲۰۱۷ منتشر شد، الهام گرفته است؛ ترجمهای که با زبانی امروزی و نگاهی متفاوت، بسیاری از برداشتهای سنتی از این شاهکار ادبی را بازخوانی کرد و باعث شد نسل تازهای از مخاطبان دوباره به سراغ آن بروند. هرچند ترجمه ویلسون اثری علمی-تخیلی یا فانتزی به معنای رایج کلمه نیست، اما با سادهتر کردن زبان متن و نزدیک کردن آن به ذهن مخاطب امروز، نقش مهمی در زنده نگه داشتن این افسانه کهن داشته است. در ادامه این مقاله نیز نقلقولها و اشارهها بر اساس همین ترجمه خواهد بود. اما پیش از آنکه برای تماشای نسخه سینمایی نولان آماده شوید و سراغ سطل پاپکورنی بروید که به شکل اسب تروآ طراحی شده است، بد نیست نگاهی به برخی از جذابترین اقتباسهای علمی-تخیلی و فانتزی از «ادیسه» بیندازیم؛ آثاری که هر کدام به شیوهای متفاوت، این سفر افسانهای را از دل اسطورههای یونان به آینده، فضا یا دنیاهای کاملا تازه بردهاند. ۱. «یولیسس ۳۱» (Ulysses 31) سال اکران: ۱۹۸۱ تا ۱۹۸۲ کارگردان: تادائو ناگاهاما صداپیشگان نسخه انگلیسی: مت بیرمن، آدریان نایت، آنیک فاریس امتیاز کاربران IMDb به سریال: ۸ از ۱۰ امتیاز راتن تومیتوز به سریال: – اگر از علاقهمندان انیمههای کلاسیک باشید، احتمال زیادی وجود دارد که نام یولیسس ۳۱ برایتان آشنا باشد؛ اثری مشترک از فرانسه، ژاپن و لوکزامبورگ که به نویسندگی نینا وولمارک و جین چالوپین ساخته شد و هنوز هم بسیاری آن را با یکی از بهیادماندنیترین تیتراژهای تاریخ انیمیشن به خاطر میآورند. این مجموعه، داستان ادیسه را از دریای مدیترانه به اعماق فضا و آیندهای دور منتقل میکند. شاید امروز با یک انیمیشن بیش از چهار دهه پیش روبهرو باشیم، اما جهانسازی خلاقانه، طراحی بصری چشمگیر و ایدههای جاهطلبانه آن همچنان جذاب و دیدنی به نظر میرسند. نام یولیسس در واقع شکل لاتین نام اودیسئوس است؛ همان نامی که بعدها جیمز جویس نیز برای شاهکار ادبی خود، یعنی رمان اولیس، انتخاب کرد. قهرمان این انیمه، برخلاف نسخه زیرک و گاه خاکستری هومر، شخصیتی آرمانگرا و اخلاقمدار دارد که بیشتر به قهرمانان کارتونهای کلاسیک شباهت پیدا کرده است؛ ویژگیای که خدایان کینهتوز داستان بارها از آن سوءاستفاده میکنند. او با شمشیر لیزری، سپر انرژی و کمربند ضدجاذبه، فرماندهی سفینه عظیم ادیسه را در قرن سیویکم بر عهده دارد؛ سفینهای با طراحی حلقهای و عمودی که پیرامون یک موتور کروی عظیم ساخته شده و هنوز هم یکی از جذابترین طراحیهای سفینههای فضایی در انیمیشنهای کلاسیک محسوب میشود. قسمت نخست، درست مانند شعر هومر، با ترک تروآ آغاز میشود؛ البته این بار تروآ دیگر یک شهر باستانی نیست، بلکه پایگاهی فضایی است که حتی ورودی آن نیز به شکل کلاهخود جنگجویان یونانی طراحی شده است. یولیسس در مسیر بازگشت به زمین و دیدار دوباره همسرش، پنلوپه، مجبور میشود ابتدا پسرش، تلمادوس، را از چنگ پیروان سایکلاپس نجات دهد. در این نسخه، سایکلاپس دیگر غولی گوشتوخوندار نیست، بلکه موجودی مکانیکی و عظیمالجثه است که انرژی حیاتی کودکان را میرباید تا کریستالهای پیروانش را تغذیه کند. پس از شکست این هیولا و نجات تلمادوس و دختری جوان به نام یومی که توانایی ذهنخوانی دارد، خدایان المپ یولیسس را مجازات میکنند. سفینه او به قلمرویی به نام جهان المپ منتقل میشود؛ جهانی چندبعدی که نسخههایی آیندهنگر از خدایان یونان بر آن حکومت میکنند. در حالی که تمام خدمه سفینه به مجسمههایی سنگی تبدیل شدهاند، یولیسس و همراهانش محکوم میشوند تا در جهانهای ناشناخته سرگردان بمانند؛ سفری که تنها با یافتن قلمرو هادس به پایان خواهد رسید. یولیسس ۳۱ برای بسیاری از مخاطبان، یادآور دوران کودکی و سالهایی است که هنوز خبری از دیویدی، سرویسهای استریم یا آرشیوهای آنلاین نبود و نسخههای آن میان طرفداران دستبهدست میشد. یکی از بزرگترین نقاط قوت این انیمه، ایجاد تعادل میان جهانسازی علمی-تخیلی و وفاداری به مهمترین بخشهای حماسه هومر است. سازندگان، تقریبا تمام رویدادهای مشهور ادیسه را با ظاهری کاملا آیندهنگر و موسیقی سافتراک دهه هشتادی بازآفرینی کردهاند. برای مثال،سیلا و کاریبد، دو هیولای مشهور ادیسه، در این نسخه به دو سیاره دوقلو از آتش و یخ تبدیل شدهاند. سیرسه دیگر فقط یک جادوگر نیست، بلکه دانشمندی است که در پی کشف اسرار تمام موجودات جهان است. حتی نیلوفرخوران نیز این بار به موجوداتی بالدار تبدیل شدهاند که به بذرهای فضایی فراموشی اعتیاد دارند. شاید جذابتری
دیجیکالا مگ
دیجیکالا مگدیجیکالا مگ