امیدهای آنکارا برای دستیابی به پیشرفتی سریع در پرونده جنگندههای F-۳۵ درحال از بین رفتن است؛ وعدههای رئیسجمهور آمریکا، با شروط جدید سیاسی و امنیتی همراه شده و بار دیگر مناقشات پیرامون سامانه موشکی S-۴۰۰ و حمایت از حماس را به کانون روابط دوجانبه بازگردانده است. به گزارش خبرآنلاین، به نظر نمیرسد دستاوردهایی که ترکیه روی کسب آنها از طریق میزبانی اجلاس ناتو با حضور دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا حساب باز کرده بود، در آیندهای نزدیک محقق شوند. مهمترین این دستاوردها، لغو ممنوعیت خرید اف۳۵ و رفع تحریمهای نظامی آمریکا (CAATSA) بود که مانع توسعه صنایع دفاعی ترکیه شدهاند. به روایت ایسنا؛ طبق گزارش الاخبار لبنان، پس از آنکه غرب از فروش موشکهای «پاتریوت» به ترکیه خودداری کرد، این کشور در سال ۲۰۱۹ یعنی اواخر نخستین دوره ریاستجمهوری ترامپ از برنامه جنگندههای اف-۳۵ کنار گذاشته شد. در پی این اقدام و بهویژه پس از کودتای نافرجام ۱۵ ژوئیه ۲۰۱۶ که آنکارا غرب را در آن مقصر میدانست، ترکیه برای خرید سامانه پیشرفته موشکی اس۴۰۰ به روسیه روی آورد. اگرچه ممنوعیت فروش اف۳۵ همچنان پابرجاست اما واشنگتن رفع این ممنوعیت را مشروط به عدم استفاده ترکیه از سامانههای اس۴۰۰ و خارج کردن این سامانه از ترکیه کرده است؛ چرا که معتقد است این سامانه با سیستمهای دفاعی ناتو سازگاری ندارد. ترکیه فقدان این جنگندههای آمریکایی در ناوگان هوایی خود را نوعی نقص در توانمندیهای هوایی خود میداند چراکه رقبای این کشور؛ یونان و رژیم صهیونیستی هماکنون به این مدل از جنگندههای مدرن مجهز هستند. در نتیجه، پس از ورود ترامپ به فرودگاه آنکارا و اعلام خبر لغو ممنوعیت فروش جنگندههای اف۳۵ به ترکیه از سوی او، خشم یونان و رژیم صهیونیستی را برانگیخت. این رژیم پیشتر اعلام کرده بود که برای جلوگیری از فروش این جنگندهها به ترکیه بر ایالات متحده فشار خواهد آورد. نگرانی آنکارا زمانی تشدید شد که ترامپ پس از سفر خود از وعدهاش عقبنشینی کرد و اظهار داشت که پس از بازگشت به کاخ سفید، این موضوع را بررسی خواهد کرد. روز گذشته انتشار گزارشی در روزنامه یونانی «کاتیمرینی» بازتاب گستردهای در رسانههای ترکیه داشت. روزنامه مخالف دولت ترکیه، «قرار» (Karar) این خبر را در صدر عناوین خود قرار داد و گزارش کرد که در تاریخ ۱۰ ژوئیه دو روز پس از پایان اجلاس سران ناتو، ۱۰ تن از قانونگذاران دموکرات آمریکایی نامهای برای ترامپ ارسال کردند. آنها در این نامه نسبت به فروش جنگندههای اف۳۵ به آنکارا، پیش از حلوفصل قطعی مسئله سامانه موشکی اس۴۰۰، هشدار دادند؛ این حل و فصل ممکن است شامل فروش این سامانه به طرفی ثالث، مثل قطر یا امارات باشد. این نامه همچنین روابط خانواده ترامپ و سفیر آمریکا در آنکارا و نیز تام باراک، فرستاده آمریکا به سوریه و لبنان با ترکیه و تأثیر این مناسبات شخصی و خانوادگی بر منافع ملی ایالات متحده را مورد پرسش قرار داد. وزارت امور خارجه آمریکا به نمایندگی از ترامپ نامهای برای قانونگذاران دموکرات ارسال کرد که در آن تصریح شده بود ترکیه هنوز اقدامات لازم برای خرید جنگندههای اف۳۵ را اتخاذ نکرده و در نتیجه، هیچیک از این جنگندهها به این کشور فروخته نخواهد شد. در این نامه همچنین بدون ارائه شواهد و مدارک ادعا شده که نهادهای دولتی و خصوصی ترکیه همچنان به جمعآوری وجوه «غیرقانونی» از مردم و انتقال آن به حماس ادامه میدهند؛ موضوعی که باعث شد روزنامه قرار با انتشار تیتری با عنوان «هشدار فلسطینی درباره اف۳۵»، این پرسش را مطرح کند که آیا این مسئله شرط جدیدی برای نهایی کردن این معامله محسوب میشود یا خیر. بر اساس سندی که وزارت امور خارجه آمریکا برای کنگره و وزارت خزانهداری ارسال کرده است، تداوم حمایت مالی از حماس مایه نگرانی واشنگتن است. سازمانهایی که در ترکیه فعالیت میکنند از جمله «انجمن حمایت غازی»، «طریق الحیاة» و «دستان سفید فلسطینی» از طریق شبکههای مالی و صرافیهای ثبتنشده و فاقد مجوز، برای این جنبش پول ارسال میکنند. این سند همچنین آنکارا را مسئول تداوم این وضعیت میداند و تأکید میکند که فروش جنگندههای اف۳۵ به ترکیه بدون برآورده شدن پیششرطهای لازم امکانپذیر نخواهد بود؛ بهویژه اینکه ترکیه باید تضمین دهد که در آینده سامانههای اس۴۰۰ یا تجهیزات مشابه را خریداری نخواهد کرد. همچنین این نامه به مواردی میپردازد که ترکیه در آنها نقشی مثبت ایفا کرده است؛ از جمله متقاعد کردن حماس برای پذیرش توافق آتشبس غزه و طرح صلح ترامپ برای منطقه و همچنین مشارکت آنکارا در «شورای صلح» که توسط رئیسجمهور آمریکا تشکیل شده است. در این نامه آمده است که نفوذ ترکیه در شاخه سیاسی حماس به نفع ایالات متحده است و نقش این کشور در میانجیگری میان روسیه و اوکراین و همچنین میان جمهوری آذربایجان و ارمنستان در کنار تلاشهایش برای مبارزه با داعش و تروریسم در منطقه در راستای منافع ملی ایالات متحده قرار دارد.
