ورود سهام باشگاههای استقلال و پرسپولیس به بازار سرمایه، یکی از متفاوتترین رویدادهای سالهای اخیر بازار سهام ایران بود. دو باشگاه بزرگ فوتبال کشور که پیشازاین بیشتر از منظر ورزشی، مدیریتی و هواداری شناخته میشدند، اکنون باید از نظر درآمد، هزینه، بدهی، ساختار مالکیت و ارزش سهام نیز بررسی شوند. البته ارزشگذاری این دو باشگاه با شرکتهای معمول بازار سرمایه تفاوت دارد. برند، تعداد هواداران، قراردادهای تجاری، نتایج ورزشی، هزینه قرارداد بازیکنان و میزان حمایت سهامداران عمده، همگی میتوانند بر ارزش اقتصادی آنها اثر بگذارند. استقلال و پرسپولیس؛ دو ساختار مالکیتی متفاوت واگذاری بلوک ۸۵درصدی سهام استقلال و پرسپولیس در سال ۱۴۰۳ و از طریق بازار پایه فرابورس انجام شد، اما ساختار مالکیت آنها متفاوت بود. استقلال به هلدینگ پتروشیمی خلیجفارس واگذار شد و پرسپولیس به ائتلافی از چند بانک رسید. ۸۵ درصد سهام استقلال به هلدینگ پتروشیمی خلیجفارس و شرکتهای زیرمجموعه آن واگذار شد. در طرف مقابل، بلوک ۸۵درصدی پرسپولیس به کنسرسیومی از چند بانک رسید. نمادهای بورسی استقلال و پرسپولیس در بازار سرمایه، مهمترین نماد مستقیم دو باشگاه، خود شرکتهای فرهنگی ورزشی استقلال و پرسپولیس هستند. موضوع استقلال پرسپولیس نماد مالک اصلی پس از واگذاری هلدینگ پتروشیمی خلیجفارس کنسرسیوم بانکی سهامدار کلیدی فارس وشهر ساختار مالکیت صنعتی بانکی چالش اصلی وابستگی درآمد به حمایت مالک زیان، بدهی و هزینه بالای تیم داری در کنار نماد مستقیم باشگاهها، برای پرسپولیس نمادهای وشهر، وبملت، وتجارت، وبصادر و ونوین نیز از منظر مالکیتی قابلرصد هستند؛ چراکه بانکهای مذکور در ساختار سهامداری باشگاه حضور دارند. در استقلال نیز فارس مهمترین نماد مرتبط با مالکیت باشگاه است. سهام استقلال؛ آیا هلدینگ خلیجفارس به دنبال خروج است؟ یکی از مهمترین اخبار اخیر درباره استقلال، اظهارات رئیس هیئتمدیره جدید هلدینگ پتروشیمی خلیجفارس درباره مذاکره با چند بنگاه اقتصادی برای تغییر ساختار مالکیت باشگاه است. موضوع مطرحشده، بیشتر بهاحتمال انتقال بخشی از سهام یکی از سهامداران عمده و ورود سرمایهگذار جدید مربوط میشود؛ آن هم مشروط به دریافت پیشنهاد مناسب و کسب موافقتهای لازم. این مسئله زمانی اهمیت پیدا میکند که بدانیم مالک باید هزینههای سنگین قرارداد بازیکنان، کادر فنی، بدهیهای گذشته، هزینههای بینالمللی و الزامات رقابتهای حرفهای را نیز تحمل کند. در چنین شرایطی، پرسش اصلی این است: آیا استقلال برای یک هلدینگ پتروشیمی، یک دارایی اقتصادی مولد است یا یک مسئولیت اجتماعی و برندینگ پرهزینه؟ پاسخ به این سؤال میتواند جهت تصمیمات مالک را توضیح دهد. استقلال؛ برند قدرتمند، درآمد مستقل محدود نقطه قوت استقلال، بدون تردید برند آن است؛ اما برند قوی بهتنهایی شرکت را سودده نمیکند. برای تبدیل هوادار به درآمد، باشگاه باید بتواند از ظرفیتهای زیر استفاده کند: فروش کالا و محصولات هواداری حق پخش و بلیتفروشی قراردادهای اسپانسری تجارت الکترونیک و درآمدهای بینالمللی اگر ارزش برند به جریان نقدی تبدیل نشود، فاصله میان ارزش احساسی و ارزش اقتصادی باشگاه افزایش خواهد یافت. پرسپولیس؛ افزایش نقش بانک شهر پرسپولیس نیز مانند استقلال با هزینههای سنگین تیم داری روبهرو است. بانک شهر با سهم مستقیم ۳۰درصدی، سهامدار کلیدی باشگاه محسوب میشود. علاوهبرآن، در مقطعی سهام ۵درصدی بانکهای اقتصاد نوین، رفاه و صادرات بهصورت امانی در اختیار بانک شهر قرار گرفت و همین مسئله قدرت رأی و نفوذ این بانک را افزایش داد. گزارشهای منتشرشده درباره تلاش بانک شهر برای خرید قطعی بخشی از این سهام، هنوز به معنای نهاییشدن معامله نیستند. بااینحال، افزایش نقش بانک شهر را میتوان از منظر کنترل مدیریتی تحلیل کرد. سهامدار بزرگتر، نفوذ بیشتری بر تصمیمهای باشگاه خواهد داشت؛ اما همزمان، مسئولیت بیشتری برای تأمین منابع و مدیریت زیان نیز پیدا میکند. صورتهای مالی چه میگویند؟ درباره پرسپولیس، رقم زیان خالص ۶۱۵ میلیارد تومان در گزارشهایی درباره سال مالی گذشته منتشر شده است. همچنین بدهی حدود ۲۵۰۰ میلیاردتومانی پرسپولیس مربوط به گزارشهای مالی سهماهه منتهی به شهریور ۱۴۰۴ عنوان شده است. در گزارشهای بعدی، برای دوره منتهی به آذر ۱۴۰۴ نیز حدود ۴۴۰ میلیارد تومان درآمد، ۵۰۷ میلیارد تومان هزینه و ۱۶۹ میلیارد تومان زیان خالص گزارش شده است. این ارقام نشان میدهند مسئله پرسپولیس فقط افزایش درآمد نیست. اگر هزینه بازیکنان، کادر فنی و تعهدات مالی با سرعت بیشتری از درآمد رشد کند، افزایش فروش یا قراردادهای تبلیغاتی الزاماً به سودآوری منجر نخواهد شد. در مورد استقلال نیز باید بین درآمد عملیاتی و حمایت مالک تفاوت قائل شد. پرداخت حدود یک هزار و ۵۸۷ میلیارد تومان از سوی شرکتهای زیرمجموعه هلدینگ خلیجفارس، بخش مهمی از منابع مالی باشگاه را تشکیل داده است؛ بنابراین، برای ارزیابی عملکرد استقلال باید مشخص شود چه میزان از درآمدها مستقل از مالک و قابلتکرار است. تحلیل تکنیکال سهام استقلال و پرسپولیس بررسی نمودار قیمتی روزانه (بدون تعدیل) هر دو نماد در بازار پایه فرابورس در بازه یکساله منتهی به پایان مرداد ۱۴۰۵، خروج هر دو سهم از فاز اصلاح فرسایشی و ورود به فاز بازیابی تقاضا را نشان میدهد: نماد استقلال: پس از افت قیمت از سقف ۱,۳۵۰ ریال و ثبت کف قیمتی در محدوده ۹۸۰ تا ۱,۰۰۰ ریال (تیر ۱۴۰۵)، سهم وارد فاز بازگشت پرشتاب شد. عبور معتبر از محدوده ۱,۰۵۰-۱,۰۸۰ ریال، روند کوتاهمدت را صعودی کرد و قیمت را تا حوالی ۱,۲۲۰ ریال بالا برد. در حال حاضر، محدوده ۱,۲۲۰ تا ۱,۲۴۰ ریال مقاومت استاتیک پیش روی سهم است. در صورت اصلاح، سطوح ۱,۱۶۰-۱,۱۸۰ ریال و ۱,۱۰۰-۱,۱۲۰ ریال حمایتهای معتبر سهم در کوتاهمدت به شمار میروند. نماد پرسپولیس: پرسپولیس پس از نزول از محدوده ۱,۷۰۰ ریال تا
