کتاب «مباحث منطقی» آخرین اثر آیتالله شهید مرتضی مطهری راهی بازار کتاب شده است. در معرفی این اثر عنوان شده است: بیان روشن کتاب، آن را برای خوانندگان مبتدی و آشنا با منطق، کاربردی کرده است. پیام کلیدی اثر این است: شناخت مغالطات برای تفکر صحیح، به اندازه شناخت سموم برای حفظ سلامتی ضروری است. این کتاب مشتمل بر سه بخش است؛ بخش اول شامل مقالهای از استاد مطهری در نقد مقاله «تعارضات منطقی» دکتر هشترودی و نیز حواشی استاد بر این مقاله است. در بخش دوم که جزوه درس منطق استاد شهید برای دانشجویان است، کتاب «تهذیبالمنطق» تفتازانی توضیح داده شده است. بخش سوم و پایانی کتاب را یادداشتهای منطقی استاد مطهری تشکیل میدهد و شامل چهار فصل است، از جمله با دو عنوان «تصور و تصدیق» و «معمای صدق و کذب». در مجموع، این کتاب برای خواننده آشنا با علم منطق و نیز خواننده مبتدی مفید و قابل استفاده خواهد بود؛ چرا که استاد شهید با بیانی روشن مطالب تخصصی علم منطق را شرح و بسط دادهاند. در بخشی از این کتاب آمده است: مقدمتاً میگوییم که هر علمی از علوم عبارت است از یک سلسله قواعد و قوانین کلی راجع به یک شیء بالخصوص. مثلاً روانشناسی عبارت است از یک سلسله قواعد و قوانین کلی راجع به حالات روان آدمی و یا طب عبارت است از یک سلسله قواعد و قوانین کلی راجع به بدن آدمی و گیاهشناسی مجموعهای است از قواعد و قوانین مربوط به گیاهان و همچنین حیوانشناسی و فیزیک و ریاضیات و فلسفه. منطق هم به نوبه خود یک سلسله قواعد و قوانین است، ولی راجع به فکر آدمی؛ یعنی منطق از قوانین مربوط به عالمِ بیرون از وجود انسان بحث نمیکند، بلکه از حالات درونی انسان بحث میکند، آن هم نه از جمیع حالات درونی و روحی، بلکه از خصوص آنچه مربوط به قوّه عاقله و مفکّره انسان است. منطق، علم درست فکر کردن است؛ یعنی به وسیله این علم میتوانیم بفهمیم که آیا درباره یک موضوع بالخصوص که فکر میکنیم، درست فکر میکنیم یا نادرست. شناختن راههای مغلطه و انحراف ذهن برای تفکر صحیح و منطقی، عیناً مانند شناختن اغذیه و ادویه سمّی برای حفظالصحه و مانند شناختن ملکات ناپسند روحی برای اخلاق است که انسان برای آنکه از انحرافات مزاجی یا خُلقی یا فکری مصون بماند ناچار است که به این امور معرفت پیدا کند. لهذا بشر تا وقتی که در «سراچه ترکیب تختهبند تن» است به معرفت اغذیه و ادویه سمّی و تا وقتی که اسیر غرایز و تمایلات خویش است به شناسایی رذایل اخلاقی و تا وقتی که فکر و اندیشه و استدلال دارد به دانستن انواع و اقسام مغالطات محتاج است. این کتاب در قطع رقعی و به قیمت ۲۰۹ هزارتومان توسط انتشارات «صدرا» به بازار نشر عرضه شده است.
