در آستانه تاسوعا و عاشورای حسینی، فیلم «سفیر» در سالن سیفالله داد سازمان سینمایی به نمایش درآمد و با حضور رائد فریدزاده از سازندگان فیلم تقدیر شد. به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، در ابتدا کامران ملکی که اجرای برنامه را بر عهده داشت، گفت: فیلم «سفیر» را پیش از آغاز این مراسم تماشا کردیم و باید گفت ساخت چنین اثری در شرایط امروز بسیار دشوار است. نمیدانم در آن زمان چه شرایطی فراهم شده بود که یک کارگردان توانست تا این اندازه آزادانه ایدههای خود را اجرا کند و اثری چنین ماندگار خلق کند. زندهیاد فریبرز صالح در بسیاری از گفتوگوها و جلساتی که با ایشان داشتیم، از جمله در خانه سینما، اشاره میکردند که آقای جلایر آنقدر به ایشان آزادی عمل داده بودند که هر آنچه در ذهن داشتند را توانستند به تصویر بکشند. ایشان میگفتند: «اگر نیاز به مشورت داری، با من صحبت کن اما برو و کار خودت را انجام بده.» ملکی تاکید کرد: این شیوه برخورد، یکی از ایدهآلترین شرایط برای یک کارگردان است و نتیجه آن، فیلمی همچون «سفیر» شد؛ اثری که هنوز هم هنگام تماشای آن احساس میکنیم زنده، پویا و متعلق به امروز است و وجوه هنری و فنی آن همچنان تحسین برانگیز است. در ادامه گفتوگویی از زندهیاد فریبرز صالح کارگردان «سفیر» درباره جزییاتی از ساخت این فیلم پخش شد. سفیر در کارنامه قریبیان جایگاه مهمی دارد در ادامه سام قریبیان فرزند فرامرز قریبیان بازیگر اصلی فیلم درغیاب پدرش که در خارج از کشور حضور دارد با بیان اینکه نمیتوانم مواردی را فراتر از خود فیلم بیان کنم گفت: اما به عنوان کسی که این افتخار را داشتم که تا حدی در کنار یک بازیگر و هنرمند درجه یک حضور داشته باشم و به سهم خودم پرسشهایی را مطرح کرده و پاسخهایی دریافت کنم تا کمی بیشتر با اتفاقات پشت صحنه سینمای ایران آشنا شوم، باید بگویم همکاری با آقای صالح تجربه ارزشمندی برای پدرم بوده است. وی با اشاره به تلاش سه سال گذشته اش برای نگارش زندگینامه پدرش بیان داشت: فیلم «سفیر» در کارنامه هنری و شخصی ایشان جایگاه بسیار مهمی دارد و از چند جهت اثری قابل توجه محسوب میشود. آقای قریبیان فعالیت سینمایی خود را پیش از انقلاب آغاز کرده بودند. در برخی کتابهای سینمایی گاهی به اشتباه فیلمهایی که ایشان پیش از انقلاب بازی کرده اما پس از انقلاب به نمایش درآمده را به عنوان آثار پس از انقلاب معرفی کرده اند؛ برای مثال گفته شده که ایشان در سال ۱۳۵۸ در فیلمی حضور داشتهاند در حالی که آن زمان اصلاً در ایران نبودند. قریبیان با اشاره به دوران فعالیت حرفهای پدر خود گفت: آخرین فیلمی که ایشان پیش از انقلاب در آن حضور داشتند، «سایههای بلند باد» بود که در اردیبهشت ۱۳۵۷ به سرانجام رسید و پس از آن از ایران خارج شدند. پس از بازگشت در سال ۱۳۵۹، نخستین پیشنهاد بازیگری ایشان فیلم «خط قرمز» به کارگردانی مسعود کیمیایی و بر اساس فیلمنامه «شب سمور» از بهرام بیضایی بود که قرارداد آن نیز بسته شد. ایشان قرار بود این فیلم را همراه با زندهیاد نعمت حقیقی کار کنند. همزمان، پروژه «سفیر» نیز به ایشان پیشنهاد شد و به دلیل تداخل این دو پروژه، آقای حقیقی و آقای قریبیان تصمیم گرفتند در فیلم «خط قرمز» حضور پیدا نکنند. در نهایت، آقایان زریندست و سعید راد جایگزین آنها در «خط قرمز» شدند و این دو هنرمند به پروژه «سفیر» پیوستند. این کارگردان خاطرنشان کرد: یکی از دغدغههای مهم آنها این بود که پس از انقلاب با توجه به تغییر شرایط سینما و نبود تعریف مشخص از وضعیت فعالیت بازیگران، باید مسیر بازیگری را دوباره از نقطه آغاز شروع کنند. در سال ۱۳۵۹ سیاستهای سینمایی هنوز به شکل مشخص تثبیت نشده بود و بسیاری از فیلمها نیز با مشکلات مختلفی از جمله توقیف مواجه میشدند. به همین دلیل برای یک بازیگر اهمیت زیادی داشت که نخستین حضورش پس از انقلاب، اثری قدرتمند و قابل دفاع باشد. این بازیگر با اشاره به اهمیت فیلم «سفیر»، یادآور شد: این اثر فیلمی بود که هم از نظر فروش موفق بود و هم نقشی که آقای قریبیان در آن ایفا کردند و یکی از نقاط درخشان کارنامه ایشان به شمار میآید. نکته دیگری که شاید برای بسیاری جالب باشد، این است که پدرم تا آن زمان تجربه سوارکاری نداشتند و تصمیم گرفتند این مهارت را بیاموزند. آقای قریبیان در یکی از همین تمرینها دچار آسیبدیدگی و شکستگی از ناحیه دنده شدند اما با وجود این شرایط، کار را ادامه دادند و توانستند یکی از درخشانترین سکانسهای فیلم را رقم بزنند. ای کاش مسیر سینمای ایران با نگاه انقلابی پیش میرفت در ادامه این برنامه، علی روئینتن کارگردان سینما نیر گفت: در تاریخ سینمای ایران، دو فیلم درباره عاشورا و امام حسین (ع) ساخته شده که مردم برای دیدن آنها صف میکشیدند و استقبال گستردهای از آنها داشتند؛ یکی از آنها «سفیر» بود که خود من پنج بار به تماشای آن نشستم. وی افزود: از مسئولین سینمایی که امروز این اتفاق را رقم زدند، از جمله آقای فریدزاده، مسعود نجفی و همه کسانی که پس از سالها از «سفیر» تقدیر میکنند، سپاسگزارم. ای کاش پیش از آنکه فریبرز صالح از میان ما برود، میدانستیم که این فیلم و این هنرمند چه جایگاه ارزشمندی دارند و با قدردانی از ایشان، این بزرگی را در زمان حیات آنها ارج مینهادیم. کارگردان «دلشکسته» در خصوص فیلم «سفیر» گفت: با وجود اینکه فیلم با ساختاری کلاسیک ساخته شده و فریبرز صالح تلاش کرده بود قواعد سینمای کلاسیک را رعایت کند، این فیلم اثری با یک نگاه آوانگارد و روایت متفاوت نیز به شمار میآید. زمانی که مسلم بن عقیل به کوفه میرود و پس از رخدادهایی که برای او اتفاق میافتد، امام حسین (ع) قیس بن مُسَهَّر را مأمور میکند تا پیگیر سرنوشت مسلم شود. تلفیق این دو روایت و تبدیل آن به یک نگاه تازه نسبت به واقعه کربلا، یکی از ویژگیهای مهم فیلم است؛ روایتی که هم از نظر هنری قابل توجه است و هم توانسته با مخاطب ارتباط برقرار کند. روئی
ایبنا
ایبناایبنا