در سالهای اخیر، نوشیدن آب با نمک به یکی از ترندهای محبوب شبکههای اجتماعی و دنیای سلامت تبدیل شده است. برخی آن را معجزهای برای آبرسانی، افزایش انرژی و حتی کاهش وزن میدانند، در حالی که عدهای دیگر نسبت به عوارض آن هشدار میدهند. اما واقعیت چیست؟ آیا اضافه کردن کمی نمک به آب واقعاً برای بدن مفید است یا فقط یک مد زودگذر اینترنتی است؟ آب با نمک چیست؟ منظور از آب با نمک معمولاً ترکیب آب با مقدار کمی نمک طبیعی مانند نمک دریایی یا نمک صورتی هیمالیا است. طرفداران این نوشیدنی معتقدند که این ترکیب میتواند الکترولیتهای بدن را تأمین کرده و عملکرد بدن را بهبود ببخشد. اما نکته مهم اینجاست که بدن بیشتر افراد سالم، بدون نیاز به این نوشیدنی هم تعادل الکترولیتها را حفظ میکند. چرا آب با نمک اینقدر محبوب شده است؟ محبوبیت این نوشیدنی چند دلیل دارد: انتشار ویدئوهای وایرال در اینستاگرام و تیکتاک تبلیغات اینفلوئنسرهای حوزه سلامتی افزایش توجه مردم به سلامت روده و هیدراته ماندن بدن استفاده ورزشکاران از نوشیدنیهای الکترولیتی که باعث شده بسیاری تصور کنند آب نمک همان کار را انجام میدهد. البته باید توجه داشت که هر چیزی که ترند میشود، الزاماً پشتوانه علمی قوی ندارد. آیا نوشیدن آب با نمک فوایدی دارد؟ در شرایط خاص، بله. ۱. کمک به جبران الکترولیتها وقتی بدن مقدار زیادی آب و نمک از دست میدهد، مثلاً در اثر: ورزش شدید تعریق زیاد اسهال استفراغ ممکن است نیاز به جایگزینی سدیم و سایر الکترولیتها داشته باشد. در چنین شرایطی نوشیدنیهای حاوی الکترولیت یا محلولهای مخصوص، بسیار مؤثرتر و ایمنتر از آب نمک خانگی هستند. ۲. کمک به حفظ تعادل مایعات سدیم یکی از مهمترین مواد معدنی بدن است و در تنظیم تعادل آب نقش دارد. کمبود شدید سدیم (هیپوناترمی) میتواند خطرناک باشد، اما این وضعیت در افراد سالم که رژیم غذایی معمولی دارند، بسیار نادر است. ۳. احتمال بهبود عملکرد ورزشی برخی ورزشکاران استقامتی در مسابقات طولانی از نوشیدنیهای حاوی سدیم استفاده میکنند تا از گرفتگی عضلات و کاهش عملکرد جلوگیری شود. اما این موضوع به معنی مفید بودن آب نمک برای همه افراد نیست. باورهای رایجی که هنوز ثابت نشدهاند در فضای مجازی ادعاهای زیادی درباره آب با نمک مطرح میشود، اما بسیاری از آنها شواهد علمی محکمی ندارند. از جمله: سمزدایی بدن درمان یبوست کاهش وزن سریع چربیسوزی افزایش متابولیسم درمان مشکلات گوارشی پاکسازی کبد افزایش انرژی به شکل معجزهآسا بدن انسان دارای سیستم طبیعی بسیار قدرتمندی برای دفع سموم است و کبد و کلیهها این وظیفه را انجام میدهند. آیا آب با نمک برای کاهش وزن مفید است؟ اگر انتظار دارید با نوشیدن آب نمک چربیها آب شوند، باید گفت پاسخ منفی است. هیچ مطالعه معتبری نشان نداده که نوشیدن آب با نمک باعث چربیسوزی یا کاهش وزن قابل توجه شود. برخی افراد ممکن است در روزهای اول کاهش وزن موقتی را تجربه کنند که معمولاً ناشی از تغییرات آب بدن است، نه کاهش چربی. خطرات نوشیدن آب با نمک اینجاست که ماجرا کمی جدیتر میشود. مصرف بیش از حد سدیم میتواند مشکلات مختلفی ایجاد کند. افزایش فشار خون تشدید بیماریهای قلبی افزایش فشار بر کلیهها احتباس آب در بدن ورم دست و پا احساس تشنگی بیشتر اگر کسی به طور مرتب آب نمک بنوشد، ممکن است مقدار سدیم دریافتی او از حد مجاز روزانه فراتر برود. چه کسانی نباید آب با نمک بنوشند؟ افراد زیر بهتر است بدون مشورت پزشک از این نوشیدنی استفاده نکنند: مبتلایان به فشار خون بالا بیماران قلبی افراد دارای بیماری کلیوی زنان باردار سالمندان کسانی که رژیم کمسدیم دارند آیا نمک صورتی هیمالیا از نمک معمولی بهتر است؟ این هم یکی از محبوبترین بحثهای اینترنتی است. نمک صورتی هیمالیا مقدار اندکی مواد معدنی مانند: پتاسیم منیزیم کلسیم آهن را در خود دارد. اما مقدار این مواد آنقدر کم است که نمیتواند منبع قابل توجهی برای تأمین نیاز روزانه بدن باشد. بنابراین از نظر تأمین سدیم، تفاوت چشمگیری با نمک خوراکی معمولی ندارد. بهترین راه آبرسانی به بدن چیست؟ برای بیشتر افراد، سادهترین و بهترین انتخاب همچنان همان آب معمولی است. اگر فعالیت بدنی سنگین دارید یا مدت زیادی در گرما بودهاید، این موارد میتوانند کمککننده باشند: آب دوغ کمنمک محلولهای استاندارد الکترولیتی میوههای آبدار سبزیجات تازه چقدر سدیم در روز مجاز است؟ سازمانهای سلامت توصیه میکنند بیشتر بزرگسالان روزانه کمتر از حدود ۲۳۰۰ میلیگرم سدیم (تقریباً معادل یک قاشق چایخوری نمک) مصرف کنند و برای بسیاری از افراد، بهویژه مبتلایان به فشار خون بالا، مقدار کمتر مناسبتر است. نکته جالب اینجاست که بخش زیادی از این سدیم از غذاهای فرآوریشده، فستفودها، سوسیس، کالباس، انواع سسها و تنقلات شور دریافت میشود؛ بنابراین اضافه کردن آب نمک ممکن است بدون آنکه متوجه شوید، مصرف روزانه سدیم را از حد توصیهشده فراتر ببرد. جمعبندی آب با نمک برخلاف تبلیغات گسترده فضای مجازی، نوشیدنی معجزهآسا نیست. در شرایط خاص مانند تعریق شدید، ورزشهای استقامتی یا از دست دادن آب و الکترولیتها، دریافت سدیم میتواند مفید باشد، اما برای اغلب افراد سالم، نوشیدن روزانه آب با نمک نهتنها ضرورتی ندارد، بلکه در صورت مصرف بیش از حد ممکن است به افزایش فشار خون و مشکلات کلیوی منجر شود. پس اگر دفعه بعد ویدئویی دیدید که ادعا میکرد «راز سلامتی در یک لیوان آب و نمک است»، بهتر است قبل از امتحان کردن، کمی با دیده تردید به آن نگاه کنید؛ چون گاهی سادهترین نوشیدنی دنیا، یعنی آب معمولی، همچنان بهترین انتخاب است.
