به گزارش سلامت نیوز به نقل از اعتماد، گزارش جدید سازمان ملل از وضعیت مصرف انواع مواد اعتیادآور در سراسر جهان نشان میدهد که در سال 2024، تعداد مصرفکنندگان مواد نسبت به سال 2023 حدود 15 میلیون نفر افزایش داشته ولی در این سال حدود یک میلیون نفر از تعداد معتادان جهان کاسته شده است. این گزارش، روز جمعه و در سالروز جهانی مبارزه با مواد، توسط دفتر مبارزه با مواد و جرم ملل متحد UNODC در وین رونمایی شد. گزارشهای سالانه سازمان ملل، وضعیت دو سال قبلتر مصرف، اعتیاد، قاچاق، درآمدزایی و مقابله با تجارت غیرقانونی انواع مواد اعتیادآور و پیشساز تولید این مواد را، براساس آمار و یافتههای دفاتر منطقهای UNODC ارائه میدهد. بازار عرضه و تقاضای مواد در سال 2024 چگونه بود؟ طبق گزارشی که روز جمعه در وین منتشر شد، در سال 2024، میزان مصرف گروه کانابیس (مشتقات شاهدانه شامل حشیش، ماری جوانا و گل) اپیوییدها (مشتقات خشخاش شامل تریاک، مرفین و هرویین) و مت آمفتامین (شیشه) نسبت به سال 2023 افزایش داشته اما شمار مصرفکنندگان کوکایین و اکستاسی، مثل سال 2023 بوده است. در سال 2024، بیش از 331 میلیون نفر از جمعیت 15 تا 64 ساله جهان (معادل 6.2درصد جمعیت این گروه سنی) مواد اعتیادآور مصرف کردهاند و 63 میلیون نفر، معتاد به مصرف انواع مواد بودهاند در حالی که سال 2023 تعداد مصرفکنندگان مواد 316 میلیون نفر و تعداد معتادان 64 میلیون نفر بوده است. گزارش سازمان ملل نشان میدهد که گروه کانابیس، همچنان بیشترین طرفدار را در سراسر جهان دارد و سال 2024، بیش از 256 میلیون نفر (افزایش 40درصدی نسبت به 10 سال قبل) کانابیس مصرف کردهاند و گروه اپیوییدها با 63 میلیون نفر مصرفکننده، در گروه دوم و مت آمفتامین با 32 میلیون نفر مصرفکننده در گروه سوم قرار گرفتهاند که تعداد مصرفکنندگان هر سه گروه، نسبت به سال 2023 افزایش یافته است (سال 2023، تعداد مصرفکنندگان کانابیس 244 میلیون نفر، اپیوییدها 61 میلیون نفر و مت آمفتامین 31 میلیون نفر بوده است) در سالهای 2023 و 2024، تعداد مصرفکنندگان کوکایین (25 میلیون نفر) و اکستاسی (21 میلیون نفر) ثابت بوده در حالی که سال 2024 بیش از 4 هزار تن کوکایین خالص تولید شده که نسبت به تولید سال 2014 رشد 4 برابری دارد و افزایش تولید، تابعی مستقیم از میزان تقاضاست ولی دفاتر منطقهای سازمان ملل، این نکته را مورد توجه قرار دادهاند که ثابت ماندن تعداد مصرفکنندگان کوکایین در دو سال متوالی، ممکن است به دلیل تلاش شبکه قاچاق برای ایجاد بازارهای جدید باشد. تحلیلگران سازمان ملل معتقدند که ایجاد تقاضای جدید در اروپای غربی و مرکزی، امریکای شمالی و اقیانوسیه و همچنین، در آفریقا و آسیا زمانبر است، چراکه تنوع انواع موادمخدر، صنعتی، گیاهی و ترکیبی در بازارهای اروپا، امریکا و اقیانوسیه در حدی هست که مصرفکنندگان که اغلب از قشر متوسط هستند، اقبال زیادی به کوکایین که از گرانترینها در بازار عرضه است نداشته باشند، علاوه بر اینکه ورود به بازار آفریقا و آسیا، دشوارتر از بقیه بازارهاست، چون الگوی سنتی این بازارها، مصرف مخدر و روانگردان بوده و حتی موادی مثل کپتاگون (ماده روانگردان از گروه آمفتامین) و خاط (ماده مخدر) هم از رایجترینها و محبوبترینها در بازارهای آفریقا و کشورهای عربی هستند و ورود کوکایین به این بازارها و ایجاد تقاضای پایدار، نیازمند صبر برای تغییر ذائقه مصرف است که به این زودیها ممکن نخواهد بود. این گزارش این هشدار را مطرح میکند که روانگردانهای نسل جدید NPS که گیاهان تراریخته یا فرآوری شده در فرآیند آزمایشگاهی و با خاصیت توهمزایی هستند، همچنان با اقبال خوبی در سراسر جهان مواجهند؛ دستاندرکاران تجارت غیرقانونی این گروه مواد اعتیادآور، در دو دهه اخیر و نسبت به سال 2000 با بهرهجویی از ناآگاهی گروههای مقابله نسبت به ماهیت این مواد، موفق شدهاند با تغییرات جزیی در فرمولاسیون فرآوری گیاه، تنوع بازار را برای مصرفکنندگان کنجکاو چنان افزایش دهند که حالا، بسیاری از گیاه داروها هم در معرض خطر سوءاستفاده و تبدیل به روانگردانهای نسل جدید هستند. در گزارش سازمان ملل تاکید شده که سال 2024، در بازار غیرقانونی مواد جهان 755 نوع روانگردان نسل جدید شناسایی شده در حالی که 118 نوع از این تعداد، برای اولینبار عرضه شده است. بخش دیگری از این گزارش، به وضعیت تولید گروه اپیوییدها اختصاص دارد. مشتقات خشخاش و بهطور مشخص، تریاک، مرفین و هرویین، هم در بازارهای عرضه و تقاضا و هم در گروهبندی جرمهای سازمان یافته، سنگینترین موادمخدر محسوب میشوند و از زمان تصویب اولین کنوانسیونهای ملل متحد درباره ممنوعیت قاچاق و تجارت مواد اعتیادآور و از سال 1961، با تعهد و توافق تمام کشورهای عضو، در لیست قرمز قرار گرفتهاند. شمار جرمهای سازمان یافته مرتبط با تجارت غیرقانونی تریاک، مرفین و هرویین، به اندازهای است که اغلب خلافکاران تحت تعقیب پلیس بینالملل در سراسر جهان، با قاچاق این مواد مرتبط هستند. تجارت تریاک، مرفین و هرویین، به واسطه سود سرشار، عاملی بوده که مجرمانی از سایر باندهای تبهکاری را هم به قاچاق مواد جذب کرده است. باندهای قاچاق اسلحه، پولشویی، قتلهای سفارشی، آدمربایی، خرید و فروش انسان و کارگران جنسی، یا در تجارت غیرقانونی تریاک و مرفین و هرویین، شریک و صاحب سهمند یا زیر شاخه باندهای تجارت غیرقانونی تریاک، مرفین و هرویین هستند. اوایل دهه 1370 شمسی، زمانی که اولین کاروانهای قاچاق تریاک و هرویین افغانستان، از جادههای ایران به سمت ترکیه و به مقصد اروپا میرفتند، توسط باندهای قاچاق اسلحه اسکورت میشدند. در نیمه دهه 1390، حاکمانی که در مرز غرب و جنوب غرب افغانستان مستقر بودند، با شبکههای قاچاق اسلحه، مراودات مالی مشروط به تامین امنیت کاروان قاچاق مواد داشتند. کانون تولید مخدرها همچنان فعال است کشت خشخاش، سه کانون اصلی در جهان دارد که با تمام اقدامات و تلا
سلامت نیوز
سلامت نیوزسلامت نیوز