اونس طلا واحد اصلی بیان قیمت طلا در بازارهای جهانی است. وقتی در خبرها میشنویم قیمت طلا افزایش یا کاهش یافته، معمولاً منظور قیمت یک اونس تروا طلای خالص بر حسب دلار آمریکاست. شناخت این واحد برای مخاطب ایرانی اهمیت دارد، چون قیمت طلای داخلی فقط از نرخ ارز تأثیر نمیگیرد و تغییرات اونس جهانی […] اونس طلا واحد اصلی بیان قیمت طلا در بازارهای جهانی است. وقتی در خبرها میشنویم قیمت طلا افزایش یا کاهش یافته، معمولاً منظور قیمت یک اونس تروا طلای خالص بر حسب دلار آمریکاست. شناخت این واحد برای مخاطب ایرانی اهمیت دارد، چون قیمت طلای داخلی فقط از نرخ ارز تأثیر نمیگیرد و تغییرات اونس جهانی نیز یکی از پایههای محاسبه است. در این مقاله توضیح میدهیم اونس طلا چند گرم است، چرا از اونس تروا استفاده میشود، قیمت جهانی چگونه اعلام میشود و چه رابطهای با طلای ۱۸ و ۲۴ عیار دارد. همچنین روش برآورد قیمت به تومان، تبدیل اونس به گرم و عوامل مؤثر بر نرخ جهانی را بررسی میکنیم تا اعداد بازار با واحدهای متفاوت باعث سردرگمی نشوند. اونس طلا دقیقاً چیست؟ اونس یک واحد وزن است، اما در بازار فلزات گرانبها منظور «اونس تروا» (Troy ounce) است. هر اونس تروا تقریباً ۳۱٫۱۰۳۵ گرم وزن دارد. این واحد با اونس معمولی مورد استفاده برای برخی کالاها در کشورهای انگلیسیزبان متفاوت است؛ بنابراین استفاده از عدد نادرست میتواند محاسبه قیمت طلا را بهطور محسوس تغییر دهد. قیمت جهانی معمولاً برای یک اونس تروا طلای نزدیک به خلوص کامل اعلام میشود و واحد پول رایج آن دلار است. این نرخ یک قیمت جهانی مرجع است، نه قیمت نهایی یک گرم طلای ساختهشده در بازار ایران. برای رسیدن به نرخ داخلی باید وزن، عیار، ارز، هزینههای بازار و واحد ریال یا تومان در نظر گرفته شوند. ابتدا بررسی میکنیم که هر اونس طلا چند گرم است. هر اونس طلا چند گرم است؟ یک اونس تروا برابر با حدود ۳۱٫۱۰۳۵ گرم است. این عدد برای طلای خالص به کار میرود و نباید آن را با ۲۸٫۳۵ گرم، یعنی اونس رایج، اشتباه گرفت. در محاسبات روزمره ممکن است عدد ۳۱٫۱ گرد شود، اما برای تبدیل مالی دقیقتر بهتر است از مقدار کاملتر استفاده شود. اگر قیمت یک اونس بر ۳۱٫۱۰۳۵ تقسیم شود، قیمت جهانی یک گرم طلای خالص بر حسب دلار به دست میآید. سپس برای محاسبه عیارهای پایینتر، ضریب خلوص اعمال میشود. این روش پایه محاسبه است و هنوز هزینههای داخلی، نرخ تبدیل ارز و فاصله خریدوفروش را شامل نمیشود. واحد وزن تقریبی کاربرد اونس تروا ۳۱٫۱۰۳۵ گرم طلا، نقره و فلزات گرانبها اونس معمولی ۲۸٫۳۵ گرم برخی کالاهای عمومی یک گرم طلای خالص اونس تقسیم بر ۳۱٫۱۰۳۵ پایه تبدیل به گرم تفاوت اونس تروا با اونس معمولی اونس معمولی بخشی از سامانه وزن آوواردوپوآ (Avoirdupois) است و حدود ۲۸٫۳۵ گرم دارد. اونس تروا سنگینتر است و از گذشته برای فلزات گرانبها استفاده شده است. شباهت نام دو واحد یکی از خطاهای رایج در محاسبات آنلاین و گفتوگوهای عمومی است. اگر فردی قیمت اونس طلا را بر ۲۸٫۳۵ تقسیم کند، قیمت هر گرم را بیشتر از مقدار صحیح برآورد خواهد کرد. بنابراین هرجا سخن از اونس طلا، نقره، پلاتین یا پالادیوم است، باید فرض را بر اونس تروا گذاشت، مگر اینکه منبع بهصراحت واحد دیگری را اعلام کند. قیمت جهانی اونس طلا چگونه اعلام میشود؟ قیمت اونس در بازارهای بینالمللی بر اساس معاملات نقدی و قراردادهای مرتبط با طلا شکل میگیرد. نرخ لحظهای که با عنوان قیمت اسپات (Spot price) شناخته میشود، مرجع رایجی برای ارزش فعلی است. این نرخ در طول شبانهروز کاری بازارهای مختلف تغییر میکند و به عرضه و تقاضای جهانی واکنش نشان میدهد. قیمت اسپات با قیمت یک شمش یا سکه آماده تحویل دقیقاً یکسان نیست. تولیدکننده و فروشنده ممکن است هزینه ساخت، بیمه، حمل، اعتبار برند و حاشیه فروش را اضافه کنند. به همین دلیل مشاهده قیمت جهانی بهتنهایی مبلغ نهایی خرید فیزیکی را تعیین نمیکند. قراردادهای آتی نیز قیمت تحویل در زمان آینده را نشان میدهند و ممکن است با نرخ نقدی فاصله داشته باشند. هنگام خواندن نمودار باید مشخص باشد داده مربوط به بازار نقدی، قرارداد خاص یا محصول فیزیکی است. معاملات جهانی و تقاضای سرمایهگذاری بر نرخ اثر دارند. سیاست پولی و نرخ بهره انتظارات بازار را تغییر میدهد. قدرت دلار میتواند قیمت دلاری طلا را جابهجا کند. ریسکهای اقتصادی و سیاسی تقاضای دارایی امن را افزایش میدهند. چه عواملی قیمت اونس طلا را تغییر میدهند؟ نرخ بهره واقعی، سیاست بانکهای مرکزی، تورم مورد انتظار، وضعیت دلار و تقاضای سرمایهگذاری از عوامل مهماند. وقتی نگهداری داراییهای بدون سود مانند طلا در مقایسه با اوراق جذابتر شود، تقاضا میتواند افزایش یابد. برعکس، بازده بالاتر داراییهای کمریسک ممکن است فشار نزولی ایجاد کند. خرید بانکهای مرکزی، تقاضای جواهرات، تولید معادن و بازیافت نیز در تعادل بلندمدت نقش دارند. بحرانهای سیاسی و مالی میتوانند رفتار کوتاهمدت را تغییر دهند. هیچ عامل منفردی همیشه جهت قیمت را تعیین نمیکند و واکنش بازار به انتظارات قبلی نیز وابسته است. رابطه اونس طلا با قیمت طلا در ایران برای تبدیل قیمت جهانی به بازار ایران، ابتدا قیمت دلاری یک گرم طلای خالص محاسبه و سپس در نرخ ارز ضرب میشود. بعد ضریب عیار اعمال میگردد. برای طلای ۱۸ عیار ضریب خلوص نظری ۰٫۷۵ و برای طلای ۲۴ عیار تقریباً ۱ در نظر گرفته میشود. عدد حاصل یک برآورد نظری است. نرخ ارز مورد استفاده بازار طلا، هزینه معامله، عرضه و تقاضای داخلی و زمان بهروزرسانی میتواند اختلاف ایجاد کند. همچنین قیمت مصنوعات شامل اجرت ساخت، سود فروشنده و مالیات مربوط به اجرت و سود است و با ارزش خام طلا یکسان نیست. برای سنجش تغییرات، بهتر است اثر اونس و ارز جداگانه دیده شود: ممکن است اونس کاهش یابد ولی رشد ارز قیمت داخلی را بالا ببرد، یا افزایش اونس با افت ارز خنثی شو