آیت الله جوادی آملی صبح امروز 16 تیر بر پیکر رهبر شهید انقلاب نماز خواند. حكیم متأله، آیت الله العظمی جوادی آملی از دانشمندان برجسته معاصر و از مفسران ژرف اندیش قرآن كریم است. او كه بر اثر نبوغ و خلاقیت علمی و بهرهگیری از اساتید برجسته در معرفت و معنویت، به جامعیت در علوم عقلی و نقلی اسلامی رسیده، هزاران شاگرد مستعد را در مكتب فكری خود پرورانده و دهها اثر عمیق به جهان علم و معرفت عرضه كرده است. ژرفایی اندیشه، معالی و مكارم اخلاق و صلابت و اتقان رفتاری او نیز اُسوهٴ سالكان كوی علم و عمل است. اُنس و حشر طولانی او با قرآن كریم در تعلیمها و رهنمودهای انسان ساز و فرهنگْ گسترش آشكار است. او در سال 1312 شمسی مطابق 1933 میلادی در كشور جمهوری اسلامی ایران (استان مازندران، شهر آمل) در خانوادهای روحانی و مبلّغ احكام و معارف الهی چشم به جهان گشود و پس از گذراندن تحصیلات ابتدایی در زادگاه خود، و بر اثر علاقه خانوادگی به روحانیت و ایفای رسالت روحانی درباره دین و ترویج آن در سال 1325 شمسی مطابق 1946 میلادی به حوزه علمیه آن شهر وارد شد و از محضر پدر بزرگوارش، مرحوم حجت الاسلام میرزا ابوالحسن جوادی آملی و دیگر شخصیتهای علمی و برجسته آن روزگار بهره برد و مقدمات علوم حوزوی و مقداری از سطوح متوسط (ادبیات عرب، منطق، اصول فقه، فقه، تفسیر قرآن و حدیث) را به مدت پنج سال آموخت؛ همچنین پایههای سلوك معنوی و اخلاقی و تهذیب و تهجد او در مدرسه امام حسن عسكری(علیهالسلام) آن شهر محكم شد. در سال 1329 شمسی مطابق 1950 میلادی به تهران هجرت كرد و به مدت پنج سال در مدرسه مروی آن شهر به ادامه تحصیل علوم دینی در محضر شخصیتهای علمی بزرگ آن عصر، مانند شیخ محمدتقی آملی، علامه حاج شیخ ابوالحسن شعرانی، محی الدین الهی قمشهای و محمدحسین فاضل تونی پرداخت و در كنار دروس فقه و اصول به فراگیری علوم عقلی و عرفانی نیز اهتمام ورزید و همزمان، تدریس علوم اسلامی را نیز آغاز كرد. در سال 1334 شمسی مطابق 1955 میلادی به حوزه علمیه قم هجرت كرد و نهاییترین دروس تخصصی حوزوی را در محضر استادانی چون آیت الله سیدمحمد حسین بروجردی، آیت الله سیدمحمد محقق داماد، آیت الله میرزا هاشم آملی، حضرت امام خمینی و علامه طباطبایی فرا گرفت. او از همان دوران دانش اندوزی در تهران، در حالیکه نزد اساتید و اساطین فن دروس اسلامی را تلمّذ نمود، تدریس رشتههای گوناگون معقول و منقول اسلامی را آغاز كرد و هم اكنون حدود 60 سال از عمر پربركت تدریس او میگذرد. او ضمن تدریس سایر علوم اسلامی به تفسیر قرآن مجید اهتمام ویژه ای داشته و دارد، و تدریس تفسیر قرآن كریم را از سال 1355، مطابق 1976 میلادی آغاز كرده و همچنان ادامه دارد. مراد از سلوک علمی، اوصاف و ویژگیهای روحی و فكری علامه جوادی آملی در محور تعلّم، پژوهش، تدریس، تعلیم و تألیف است. اثر هر مؤلف آیینهٴ اخلاق علمی اوست و آثار آیت الله العظمی جوادی بهویژه تفسیر تسنیم نیز مظهر مكارم و معالی اخلاق علمی مفسر بزرگوار آن است كه به برخی از آنها اشاره میشود: 1. آزاد اندیشی علمی: آزاد اندیشی علمی آیت الله العظمی جوادی را در نقد و ارزیابی اندیشههای عقلی صاحبان مكاتب گوناگون فلسفی و عرفانی و نیز اندیشههای تفسیری استوانههای بزرگ دانش تفسیر مانند طبری، شیخ طوسی، صدرالمتألهین شیرازی، محی الدین عربی، محمد عبده، سید محمود آلوسی، قرطبی، زمخشری، فخر رازی، علامه بلاغی و علامه طباطبایی، میتوان مشاهده كرد. 2. جامع نگری علمی: جامعیت علمی و بهره مندی فراوان ایشان از علوم گوناگون اسلامی به ویژه علوم ادبی و بلاغی، منطق و فلسفه و كلام و عرفان، اصول و فقه و تفسیر و حدیث موجب شده تا در بررسی هر مسئله و مبحث از مسائل و مباحث علمی از یكسونگری پرهیز شده، با نگاهی جامع به نقد و ارزیابی و تحلیل علمی دربارهٴ آن بپردازد. 3. سعهٴ صدر علمی: این ویژگی استاد، در برخورد با اندیشه ها، مكاتب و پرسشهای دیگران موجب شده تا هم مجلس درس او پذیرای جمع فراوانی از دانش پژوهان گردد و هم آثار او و از جمله تفسیر تسنیم جایگاه مناسبی برای طرح اشكالات و شبهات مطرح شده دربارهٴ معارف و احكام قرآنی باشد. طرح آرای مخالفان برون دینی و درون دینی از جلوههای این خُلق ستوده است. 4. خضوع علمی: خضوع علمی استاد، در ساحت معارف قرآنی و روایی، در جای جای آثار گوناگون و از جمله تسنیم آشكار است. 5. روشمندی در استنباط علمی: از بزرگترین شاخصههای پژوهشی و آموزشی علامه جوادی «روشمندی» است كه از جلوههای سلوک علمی ایشان به شمار میآید، چنان كه در تسنیم بدون دخالت دادن ذوق و سلیقه خود یا دیگران و پرداختن به استحسانات عقلی و عرفی، بلكه با پایبندی به منهجی قویم و محكم و براساس اصول پایهايِ شناخت قرآن به آن میپردازد و هیچ گاه از مرز اصولگرایی و ضابطه مندی گامی فراتر نمینهد. 6. مخاطبْ محوری در تعلیم: مراد از این ویژگی، توجه به نیازهای علمی و همچنین سطح فهم و اندیشه مخاطب و میدان دادن به پرسشها و نقدهای اوست. این خصیصه یكی از علل حجیم شدن برخی آثار مانند رحیق مختوم و تسنیم است، چنان كه المیزان در آغاز در دو جلد تدوین شد و پس از حضور شاگردانی فهیم و سختكوش چون شهید آیت الله مطهری و آیت الله جوادی در محضر علمی علامه طباطبایی به بیست جلد گسترش یافت. 7. قدرشناسی از استادان و پیشگامان: آیت الله العظمی جوادی در جای جای آثار خود از پیشگامان دانشهای گوناگون اسلامی از جمله تفسیر و علوم قرآن و میراث گرانقدر آنان قدردانی كرده است. از جمله، استاد خود علامه طباطبایی(قدسسرّه) را بارها به عظمت ستوده است. 8. رعایت ادب و انصاف در نقد: آیت الله العظمی جوادی در آثار گوناگون علمی خود هم به طرح و نقد آرای دانشمندان پیشین پرداخته و هم دیدگاههای معاصران را در میزان نقد و ارزیابی سنجیده است؛ امّا همواره عفت قلم و نزاهت نوشتار را از هر گونه نقد تند و طعن زننده و گزنده و پرخاش ویرانگر رعایت كرده و نقدهایش همراه با ادب، انصاف و لط
هفت صبح
هفت صبحهفت صبح