ملاقات اخیر نخستوزیر جدید عراق با رئیسجمهور آمریکا حاوی نشانههایی پیرامون رویکرد آینده این کشور در سیاست خارجه خود در قبال تحولات خاورمیانه و جهان غرب است. در همین ارتباط، رضا غبیشاوی در عصرایران یادداشتی منتشر کرده که در ادامه آن را میخوانید: ۱- علی الزیدی نخست وزیر جوان (۴۰ سال) و تازه کار عراق اولین سفر خارجی را به آمریکا و دیدار ترامپ در کاخ سفید اختصاص داد. در گذشته، تهران، مقصد اولین سفر خارجی نخست وزیران عراق بود. با وجود سفر رئیس جمهوری و رئیس پارلمان عراق به تهران برای مراسم رهبر شهید اما علی الزیدی غایب بود گرچه در استقبال از پیکر رهبر شهید در نجف شرکت کرد. الزیدی درباره دلیل انتخاب آمریکا برای نخستین سفر خارجی اش گفت عراق به در جستجوی شریک اقتصادی راهبردی است و آمریکا بزرگترین شریک راهبردی اقتصادی و قلب فناوری جهان است. ترامپ هم به گرمی از الزیدی استقبال کرد به ویژه اگر بدانیم معمولا رهبران و سران کشورها را در دیدار کاخ سفید، دست خالی رد نمی کند و هر کدام را با طعنه و توهینی بدرقه می کند اما برای الزیدی اینگونه نبود. هم تمجید زیاد که به تعریف از تیپ و قیافه و هیکل الزیدی رسید هم به لحاظ پروتکلی و تشریفات. در کل الزیدی از امتحان دیدار با ترامپ، به شکلی مرموز با نمره قبولی بیرون آمد. ۲- نخست وزیری الزیدی نتیجه مخالفت ترامپ با گزینه قبلی (نوری مالکی) است آن هم به دلیل نزدیکی مواضعش به تهران. با تهدید ترامپ به تحریم عراق، ائتلاف شیعیان نزدیک به ایران (چارچوب هماهنگی)، نوری مالکی (نخست وزیر پیشین) را کنار گذاشت و چهره جدید و مورد تایید ترامپ یعنی الزیدی را مطرح کرد. چهره اقتصادی بدون هیچ پیشینه سیاسی. ترامپ هم در دیدار الزیدی، به نقش مستقیم و پررنگ خود در انتخاب الزیدی اشاره کرد بدون هیچ رودربایستی. حتی پیروزی الزیدی را در انتخابات تبریک گفت و آن را نتیجه حمایت خود دانست در حالی که او اصلا در انتخابات پارلمانی شرکت نکرده بود. ترامپ همچنین الزیدی را به خودش تشبیه کرد هر دو از اقتصاد و تجارت به سیاست آمده اند. در عراق بعد از صدام، نوعی اجماع میان همه گروه های سیاسی با همه اختلافات، وجود دارد که هر اقدامی که منجر به تحریم شود انجام نمی شود و با اولین تهدید به تحریم، عقب نشینی می کنند چون قبل از این طعم تلخ تحریم ها را چشیده اند. علاوه بر این، ساختار سیاسی و حکمرانی عراق به گونهای است که از هر تنگنا و بن بستی براساس منافع کشور، عبور میکند. ۳- الزیدی در دیدار ترامپ درباره ایران سکوت کامل داشت. نه منفی و نه مثبت موضع گیری نکرد تا به این وسیله نه باعث ناراحتی ترامپ شود و نه مقامات تهران و نه احزاب شیعه عراق، آزرده خاطر شوند. در دیدار ترامپ بارها علیه ایران و نقش آن در منطقه و عراق صحبت کرد اما الزیدی، یا سکوت کرد یا به بهانه طرح موضوعات دیگر، عبور می کرد. ترامپ با افتخار درباره حمله و به شهادت رساندن سردار سلیمانی و ابومهدی المهندس در فرودگاه بغداد صحبت و آنها را با کلمات منفی توصیف کرد. سپس از الزیدی سوال کرد آیا این عملیات به عراق خدمت کرد؟ او با زیرکی گفت که در آن زمان، فعال سیاسی نبوده اما اکنون دولتش نگاه روبه آینده دارد و به دنبال همکاری های آتی با آمریکاست. این سخنان با واکنش های مثبت و منفی در میان گروه ها و احزاب شیعه عراقی روبه رو شد. "جنبش مقاومت اسلامی نجبا" (گروه سیاسی - نظامی شیعه عراقی نزدیک به ایران) و خانواده ابومهدی مهندس به شدت از الزیدی انتقاد کردند و در مقابل، ائتلاف سودانی (نخست وزیر سابق و شیعه) از این واکنش، دفاع کرد و گفت نیازی نبود الزیدی با ترامپ وارد بحث و جدل می شد. یک روحانی جوان شیعه و بلاگر اینستاگرامی هم با انتقاد شدید از الزیدی خطاب به او گفت: یک سیلی به گوش ترامپ می زدی چه اتفاقی رخ می داد؟ اعدامت که نمی کردند؟ یکی از برنامه های نخست وزیر و دولت جدید عراق به مانند گذشته، برقراری موازنه میان دو قدرت مهم و تاثیرگذار در این کشور یعنی ایران و آمریکا و همزمان موزانه میان ایران و کشورهای منطقه است. ۴- الزیدی در دیدار ترامپ بر خلع سلاح گروه های نظامی شیعه عراقی نزدیک به ایران تاکید کرد و وعده داد بعد از ۳۰ سپتامبر / ۸ مهر دیگر هیچ گروه مسلحی در عراق باقی نخواهد ماند. همان گروه هایی که در سال های اخیر بارها به سمت اسرائیل و شرکت ها و مراکز و سفارت آمریکا پهپاد و موشک شلیک کردند. این گروه ها در جنگ ۴۰ روزه هم علاوه بر همه اینها، به سمت مراکز مرتبط با آمریکا و دیگر نقاط در کویت و دیگر کشورهای عربی منطقه حمله کردند. نکته اینکه شماری از مهمترین گروه های مسلح شیعه و نزدیک به ایران، عضو ائتلاف بزرگ و اکثریت مطلق شیعیان در پارلمان (چارچوب هماهنگی) هستند که الزیدی را برای نخست وزیری معرفی کردند و البته در واکنش به برنامه او، سلاح خود را تحویل دادند. ۵- الزیدی تلاش کرد در دیدار ترامپ، تمرکز را بر همکاری اقتصادی دو کشور قرار دهد و تا جایی که می تواند از سیاست فاصله بگیرد چون در غیراین صورت وارد موضوعات مناقشه برانگیزی می شد و او را توانایی مقابله و کل کل کردن با ترامپ نبود و شاید رخ می داد آنچه قبلا برای رئیس جمهوری اوکراین اتفاق افتاد یا در نسخه سبک تر مثل پادشاه اردن در برابر ترامپ هنگ می کرد و تیک چشم بستن و باز کردنش فعال می شد تازه الزیدی نه سابقه و تجربه عبدالله دوم را دارد نه مثل او می تواند به راحت و ترامپ پسند، انگلیسی صحبت کند. الزیدی و ترامپ از برنامه امضای قراردادهای تجاری و اقتصادی به ویژه در زمینه نفت صحبت کردند. هم اکنون هم غول های نفتی آمریکایی در میدان های نفتی عراق فعال اند. الزیدی گفت که با خروج نظامیان آمریکایی از عراق، شرکت های آمریکایی جایگزین آنها خواهند شد. الزیدی در سفر آمریکا نشست هایی را با شرکت های آمریکایی برگزار و آنها را به عراق دعوت و آن را کشور دوم آنها توصیف کرد و اطمینان داد هم امنیت برقرار است هم تضمین های سرمایه گذاری بر وفق مرادشان تامین خواهد شد.
تازهنیوز
تازهنیوزتازهنیوز