بزرگترین هزینه اقلیمی جام جهانی فوتبال ۲۰۲۶ ممکن است ناشی از خود مسابقات نباشد، بلکه در نتیجه رساندن میلیونها هوادار به ورزشگاهها باشد. نتایج تحقیق جدید نشان میدهد، این رقابتها حدود ۴.۲ میلیون تن دیاکسیدکربن تولید میکنند که بیش از ۸۰ درصد آن ناشی از سفر تماشاگران، بهویژه از طریق حملونقل هوایی است. این یافتهها به برگزارکنندگان رویدادهای ورزشی کمک میکند تا منافع برگزاری چنین مسابقاتی را در برابر هزینههای زیستمحیطی آن ارزیابی کرده و درباره نحوه جبران این هزینهها تصمیمگیری کنند. همچنین نتایج نشان میدهد، موثرترین راه برای کاهش انتشار گازهای گلخانهای نه در تغییرات داخل ورزشگاه یا زمین مسابقه، بلکه در کاهش انتشار ناشی از سفر هواداران، بهویژه پروازهای هوایی، نهفته است. منبع انتشار آلایندهها رویدادهای بزرگ بینالمللی سالهاست به دلیل ردپای کربن قابلتوجه خود با انتقادهای گسترده مواجه هستند و در این میان، جام جهانی فوتبال همواره یکی از اصلیترین اهداف این انتقادها بوده است. به همین دلیل، گروهی از اقتصاددانان تلاش کردند منشا اصلی انتشار گازهای گلخانهای در چنین رویدادهایی را بهطور دقیق شناسایی کنند. در همین راستا، شان لارکوم از دانشگاه کمبریج به همراه همکارانش روشی برای برآورد دقیق انتشار واقعی گازهای گلخانهای ناشی از برگزاری رویدادهای بزرگ تدوین کرد. آنان این روش را در دو نمونه متفاوت، یعنی جام جهانی ۲۰۲۶ که به میزبانی مشترک آمریکا، کانادا و مکزیک برگزار میشود و تور اروپایی گروه «کلدپلی» در سال ۲۰۲۴، آزمایش کردند. نتایج این بررسی نشان داد که در مورد جام جهانی، بخش عمده آسیبهای زیستمحیطی نه از ساختوساز زیرساختها یا فعالیتهای اجرایی، بلکه از جابهجایی میلیونها تماشاگر و شرکتکننده، بهویژه سفرهای هوایی، ناشی میشود. هزینه بالای پرواز سفر تماشاگران حدود ۸۲ درصد از کل انتشار گازهای گلخانهای پیشبینیشده برای این رقابتها را تشکیل میدهد و در این میان، پروازهای بینالمللی بیشترین سهم را دارند. در مقابل، مجموع انتشار ناشی از استادیومها، اقامت در هتلها و تهیه غذا، کمتر از ۲۰ درصد کل آلایندگی را شامل میشود. این میزان انتشار در مقیاس فردی نیز قابلتوجه است. برآوردها نشان میدهد هر شرکتکننده بهطور متوسط مسوول انتشار حدود ۱.۸ تن دیاکسیدکربن خواهد بود که تقریبا معادل یکسوم انتشار سالانه کربن یک شهروند اروپایی است. ارزش در مقایسه با خسارت محققان برای ارزیابی اینکه آیا منافع یک رویداد بزرگ، هزینههای زیستمحیطی آن را توجیه میکند یا خیر، ارزش اقتصادی ایجادشده توسط آن را با هزینه انتشار کربن مقایسه کردند. در این چارچوب، اقتصاددانان از شاخصی با عنوان «هزینه اجتماعی کربن» استفاده میکنند، معیاری که ارزش دلاری خسارت ناشی از انتشار هر تن دیاکسیدکربن را برآورد میکند. این خسارتها شامل پیامدهایی مانند افزایش دمای زمین، کاهش تولید محصولات کشاورزی و بالا آمدن سطح آب دریاها است. اندازهگیری آسیب اقلیمی با وجود برآوردهای اقتصادی، هزینهای که بازارها برای انتشار کربن دریافت میکنند، در اغلب موارد بسیار کمتر از «هزینه اجتماعی کربن» است. بر اساس نتایج یکی از تحقیقات پرارجاع، این هزینه حدود ۱۸۵ دلار برای هر تن دیاکسیدکربن برآورد شده است که در زمان انتشار آن، نزدیک به سه برابر نرخی بود که نهادهای نظارتی آمریکا مبنای محاسبات خود قرار میدادند. بر پایه این برآورد، خسارت اقلیمی ناشی از برگزاری جام جهانی حدود ۷۹۰ میلیون دلار تخمین زده میشود. با این حال، بخش عمده این خسارت به تصمیمهای فردی تماشاگران ازجمله انتخاب شیوه سفر، فرودگاه مبدا یا استفاده از خودرو شخصی به جای قطار مربوط میشود. همین موضوع تعیین مسوولیت انتشار گازهای گلخانهای را پیچیده میکند. با این حال، محققان هشدار دادند که واگذاری تمام مسوولیت به هواداران نیز میتواند برگزارکنندگان را از پذیرش سهم خود در انتشار گازهای گلخانهای ناشی از این رویداد معاف کند. راههای سبزتر برای سفر دستاوردهای واقعی از ترغیب هواداران به سفر سبزتر، از طریق اپلیکیشنی که سفرهای کمکربنتر را تشویق میکرد، حاصل میشود. نگرانی در مورد پیامدهای اقلیمی رویدادهای بزرگ در حال افزایش است و نتایج تحلیلی نشان داد که میزبانی المپیک تاثیر قابل اندازهگیری بر انتشار گازهای گلخانهای یک کشور دارد. موقعیت مکانی بزرگترین اهرم برای جام جهانی است، جایی که حدود ۸۲ درصد از انتشار گازهای گلخانهای به سفر مربوط میشود. موقعیت مکانی بیشترین اهمیت را دارد بر اساس گزارش ارث، حدود ۴۰ درصد از هواداران بینالمللی از اروپا میآیند، بنابراین برگزاری بیشتر مسابقات در آنجا پروازهای طولانیمدت را به شدت کاهش میدهد. نتایج این تحقیق نشان میدهد، منشا اصلی اثرات اقلیمی رویدادهای بزرگ نه در زمین مسابقه یا محل برگزاری، بلکه در جایگاه تماشاگران و نحوه جابهجایی آنان است. به بیان دیگر، کاهش ردپای کربنی رویدادهای ورزشی و سرگرمی بیش از آنکه به خود برگزاری مسابقه یا اجرا وابسته باشد، به کاهش انتشار گازهای گلخانهای ناشی از سفر تماشاگران، بهویژه سفرهای هوایی، بستگی دارد.
خبرفوری
خبرفوریخبرفوری