نتایج یک مطالعه جدید نشان میدهد پژوهشگران برای نخستین بار توانستهاند مسیر زیستی ایجاد درد، ضعف و خستگی عضلانی ناشی از مصرف داروهای استاتین را شناسایی کنند؛ یافتهای که میتواند به تولید داروهایی با عوارض کمتر، بدون کاهش اثر محافظتی آنها بر سلامت قلب، منجر شود. به گزارش سلامت نیوز به نقل از verywellhealth،استاتینها از رایجترین داروهای تجویزی برای کاهش کلسترول خون و پیشگیری از بیماریهای قلبی-عروقی هستند، اما در برخی افراد میتوانند باعث درد، ضعف و خستگی عضلانی شوند. اکنون پژوهشی که در سال ۲۰۲۶ منتشر شده، مکانیسم احتمالی بروز این عارضه را شناسایی کرده است؛ یافتهای که میتواند راه را برای کاهش عوارض جانبی این داروها هموار کند. پژوهش چه میگوید؟ محققان برای بررسی علت بروز عوارض عضلانی استاتینها، از یک مدل آزمایشگاهی استفاده کردند و دریافتند این داروها میتوانند شرایطی ایجاد کنند که حضور لیپوپلیساکارید (LPS)، یکی از اجزای باکتریها، واکنش ایمنی بدن را تحریک کند. این پاسخ ایمنی در برخی افراد احتمال بروز میوپاتی ناشی از استاتین (آسیب عضلانی) را افزایش میدهد. «جاناتان شرتزر»، استاد بیوشیمی دانشگاه مکمستر و از نویسندگان این مطالعه، میگوید: «استاتینها نوعی استرس متابولیک ایجاد میکنند که توانایی سلولهای عضلانی در استفاده از قند را کاهش میدهد. این وضعیت یک پاسخ ایمنی اختصاصی را فعال میکند که مستقیماً به آسیب سلولهای عضلانی منجر میشود.» به گفته پژوهشگران، نکته مهم این است که مسیر ایجاد عوارض عضلانی با مسیر کاهش کلسترول کاملاً متفاوت است؛ بنابراین ممکن است در آینده بتوان عوارض جانبی را کاهش داد، بدون اینکه اثر محافظتی استاتینها بر قلب و عروق از بین برود. استاتینها چگونه بر عضلات اثر میگذارند؟ استاتینها با کاهش تولید کلسترول در کبد، سطح کلسترول LDL یا همان «کلسترول بد» را پایین میآورند و خطر تصلب شرایین، سکته قلبی و سایر بیماریهای قلبی-عروقی را کاهش میدهند. با این حال، شایعترین عارضه این داروها میوپاتی ناشی از استاتین است. به گفته محققان، آسیب شدید عضلانی بسیار نادر است، اما درد، ضعف عضلانی و کاهش تحمل فعالیت بدنی در برخی مصرفکنندگان مشاهده میشود. مطالعات نشان میدهد بین ۱۰ تا ۲۵ درصد افرادی که استاتین مصرف میکنند، درجاتی از مشکلات عضلانی را تجربه میکنند، هرچند میزان دقیق آن هنوز مشخص نیست. در مقابل، عارضه بسیار شدید رابدومیولیز که با تخریب گسترده عضلات همراه است، تنها در حدود ۲ تا ۳ نفر از هر ۱۰۰ هزار مصرفکننده رخ میدهد، اما میتواند به نارسایی کلیه و حتی تهدید جان بیمار منجر شود. چرا این یافته اهمیت دارد؟ یکی از نگرانیهای پزشکان این است که بروز درد و ضعف عضلانی باعث شود بیماران مصرف استاتین را کاهش دهند یا بهطور کامل قطع کنند. بررسیها نشان داده است افرادی که کمتر از ۸۰ درصد دوز تجویزشده را مصرف میکنند، حدود ۱۵ درصد بیشتر در معرض سکته قلبی، سکته مغزی و سایر عوارض قلبی-عروقی قرار دارند. به گفته پژوهشگران، هدف بعدی این است که راهی برای مهار مسیر ایجاد عوارض عضلانی پیدا شود، بدون آنکه اثرات مفید استاتینها بر کاهش کلسترول از بین برود. چه علائمی را باید جدی گرفت؟ اگرچه بیشتر عوارض عضلانی استاتینها خفیف هستند، اما در صورت بروز علائم زیر باید پزشک خود را در جریان بگذارید: درد، حساسیت یا ضعف عضلانی خستگی غیرعادی و کاهش توان انجام فعالیتهای روزانه درد یا ضعف شدید و مداوم ادرار تیره، قهوهای یا خونی تورم اطراف چشمها زردی پوست یا سفیدی چشمها پزشک ممکن است برای بررسی آسیب عضلانی آزمایش خون درخواست کند یا در صورت نیاز نوع یا دوز داروی استاتین را تغییر دهد. متخصصان تأکید میکنند که بیماران بدون مشورت با پزشک نباید مصرف استاتین را قطع کنند، زیرا این داروها نقش مهمی در پیشگیری از بیماریهای قلبی و سکته دارند.
