پژوهشگران با انتشار گزارشی از مرگ یک کودک بر اثر هاری هشدار دادهاند که تماس با خفاش، حتی بدون گازگرفتگی یا خراش قابل مشاهده، میتواند خطرناک باشد. پزشکان کانادایی از مرگ یک پسر ۱۱ ساله بر اثر هاری در پروندهای «بسیار نادر» خبر دادهاند. در این مورد، کودک پس از بیدارشدن از خواب، متوجه شد خفاشی روی صورتش نشسته است. متخصصان میگویند اگر خانواده از خطر انتقال هاری در چنین شرایطی آگاه بودند و بهموقع به پزشک مراجعه میکردند، احتمال زیادی وجود داشت که این مرگ قابل پیشگیری باشد. به گزارش زومیت به نقل از گاردین، کودک در سال ۲۰۲۴ همراه خانوادهاش در کلبهای در شمال استان انتاریو اقامت داشت. او نیمهشب از خواب بیدار شد و دید خفاشی روی صورتش، در ناحیه بینی و دهان، نشسته است. کودک خفاش را کنار زد و پدرش آن را با ظرفی گرفت و بیرون کلبه رها کرد. والدین هیچ اثری از گازگرفتگی یا خراش روی صورت فرزندشان ندیدند و از آنجایی که رفتار خفاش نیز غیرعادی به نظر نمیرسید، احتمال ابتلا به هاری را مطرح نکردند و او را نزد پزشک نبردند. هاری در کانادا بسیار نادر است. از سال ۱۹۲۴ تاکنون تنها ۲۸ مورد ابتلای انسانی در این کشور ثبت شده و آخرین مورد تأییدشده در استان انتاریو نیز به سال ۱۹۶۷ بازمیگردد. بااینحال، متخصصان هشدار میدهند خفاش آلوده همیشه رفتار غیرعادی ندارد. هرچند برخی خفاشهای مبتلا ممکن است در روز دیده شوند، روی زمین بمانند یا نتوانند بهخوبی پرواز کنند، اما نبود این نشانهها به معنای سالمبودن حیوان نیست. هاری پس از بروز علائم، تقریباً همیشه کشنده است، اما با درمان پیشگیرانه بهموقع تقریباً بهطور کامل قابل پیشگیری است در آمریکای شمالی مهمترین ناقل هاری خفاشها هستند. گازگرفتگی یا خراش آنها معمولاً بسیار کوچک است و ممکن است اصلاً دیده نشود. ویروس همچنین میتواند از طریق بزاق خفاش و تماس آن با زخمهای ریز یا غشاهای مخاطی چشم، بینی و دهان وارد بدن شود. ۱۹ روز پس از حادثه، پسر ۱۱ ساله دچار گزگز، بیحسی و تورم در سمت راست صورتش شد. پزشکان ابتدا تصور کردند او به عفونت ویروسی دهان و لثه مبتلا شده و او را مرخص کردند. اما پس از مطرحشدن سابقه تماس با خفاش، احتمال هاری نیز بررسی شد. صبح روز بعد حال کودک بهسرعت رو به وخامت رفت و به بخش مراقبتهای ویژه منتقل شد. تصویربرداری MRI ضایعاتی را در ساقه مغز نشان داد و آزمایشها ابتلا به هاری را تأیید کرد. تیم درمانی حتی تزریق مستقیم پادتن ضد هاری به مغز را بررسی کرد، اما به دلیل تهاجمی بودن این روش و نبود شواهد کافی درباره اثربخشی، این درمان انجام نشد و کودک جان باخت. ویروس هاری معمولاً هفتهها یا حتی ماهها بدون علامت در بدن باقی میماند، اما پس از شروع علائم، تقریباً هیچ درمان مؤثری برای آن وجود ندارد و بیماری در بیشتر موارد کشنده است. در مقابل، اگر فرد بلافاصله پس از تماس احتمالی با ویروس، درمان پیشگیرانه پس از مواجهه (PEP) شامل واکسن و داروهای ضدهاری را دریافت کند، این روش تقریباً همیشه از بروز بیماری جلوگیری میکند. پژوهشگران تأکید میکنند تشخیص سریع تماس با خفاش و آغاز فوری درمان، مؤثرترین راه پیشگیری از مرگ ناشی از هاری است. هاری نوعی بیماری ویروسی است که دستگاه عصبی را درگیر میکند و پس از بروز علائم، تقریباً همیشه کشنده است. این ویروس ازطریق بزاق حیوان آلوده منتقل میشود و شایعترین راه انتقال آن، گازگرفتگی است. بااینحال، اگر بزاق حیوان با زخم باز یا غشاهای مخاطی مانند چشم، بینی یا دهان نیز تماس پیدا کند، احتمال انتقال ویروس وجود دارد. پزشکان میگویند اگر پس از تماس با خفاش، درمان پیشگیرانه بلافاصله آغاز شود، تقریباً همیشه از ابتلا به هاری جلوگیری میشود در خاورمیانه، برخلاف آمریکای شمالی که خفاشها مهمترین ناقلان هاری هستند، سگهای ولگرد و بدون صاحب همچنان مهمترین منبع انتقال بیماری به انسان محسوب میشوند. بااینحال، گربهها نیز اگر با حیوانات وحشی یا سگهای آلوده تماس داشته باشند، میتوانند به هاری مبتلا شوند و بیماری را منتقل کنند. اگر سگ یا گربه خانگی شما فردی را گاز بگیرد، لزوماً به معنای ابتلای حیوان به هاری نیست، بهویژه اگر حیوان واکسینه شده باشد و در خانه نگهداری شود. بااینحال، فرد آسیبدیده باید زخم را حداقل ۱۵ دقیقه با آب و صابون بشوید و هرچه سریعتر به مرکز درمانی مراجعه کند تا درباره نیاز به واکسن و درمان پیشگیرانه تصمیمگیری شود. متخصصان تأکید میکنند هرگز نباید منتظر ظاهر شدن علائم هاری ماند. اگر احتمال تماس با حیوان آلوده وجود داشته باشد، آغاز سریع درمان پیشگیرانه میتواند تقریباً در همه موارد از بروز بیماری جلوگیری کند. به همین دلیل، واکسیناسیون منظم سگها و گربههای خانگی، پرهیز از تماس با حیوانات ولگرد و مراجعه فوری به پزشک پس از هر گازگرفتگی یا خراش مشکوک، مهمترین راههای پیشگیری از هاری هستند. پژوهش در ژورنال Canadian Medical Association Journal منتشر شده است.
عصر ایران
عصر ایرانعصر ایران