تقریبا بیشتر از یک ماه از زمانی که برخی رسانهها گزارش دادند که امیر قلعهنویی، سرمربی تیم ملی پاداشی 140 میلیارد تومانی بابت صعود تیم ملی به جام جهانی دریافت کرده، گذشت تا اینکه خود سرمربی تیم ملی در یک برنامه زنده تلویزیونی آن را تایید کرد. با این حال آنچه در این مدت بر رسانهها گذشت، فشارهایی که از سوی فدراسیون فوتبال وارد شد، تکذیبیههای مدامی که در رسانههای نزدیک به مدیران فدراسیون و کادرفنی منتشر شد و مواردی دیگر همگی مسائلی است که باید سر فرصت به آنها پرداخت. آنچه امروز باید در مورد آن صحبت شود، مشروعیت و قانونی بودن پرداخت چنین پاداشی است. دوشنبه شب امیر قلعهنویی، سرمربی تیم ملی با حضور طولانی در یک برنامه زنده تلاش کرد پاسخ تمام منتقدان را بدهد. او در بخش مربوط به پاداش و قرارداد به صورت شفاف موضوع را بیان و تایید کرد که 140 میلیارد تومان به عنوان پاداش دریافت کرده در حالی که رقم قراردادش 30 میلیارد تومان بوده است. قلعه نویی در این رابطه گفت او با پذیرش دریافت مبلغ 140 میلیارد به صورت ریالی و نه به صورت ارزی «ایثار» کرده است و این پول حق او به عنوان سرمربی تیم ملی بوده، کما اینکه مربیان سابق تیم ملی هم پاداشهای کلان گرفتند از جمله کیروش که 10 درصد مبلغ پاداش تیم ملی برای صعود به جام جهانی 2014 را دریافت کرد. عرف پاداش چقدر است؟ امیر قلعهنویی هنگامی که از مبلغ پاداش خود صحبت میکند، کارلوس کیروش را مثال میزند که در زمان جام جهانی 2014 ده درصد مجموع پاداش صعود تیم ملی به جام جهانی که فیفا در اختیار فدراسیون فوتبال ایران قرار داد را دریافت کرد. اما به اسکوچیچ که تنها 10 هزار دلار پاداش دریافت کرده بود- آن هم بابت انجام آن ماموریت غیرممکن بعد از خرابکاری ویلموتس- اشارهای نمیکند و این بسیار معنادار است. پرداخت پاداش در حوزه فوتبال معمولا عرفی دارد که هم باشگاهها و هم تیمهای ملی از آن پیروی میکنند. در همکاریهای اینچنینی رقم اصلی دریافتی مربوط به قرارداد است و پاداش آن چیزی است که در صورت انجام کار فوقالعاده یا سنگینتر از وظیفه به شخص پرداخت میشود. مثلا به مربی که توانسته باشد تیمش را به سختی راهی جام جهانی کند یا بازیکنی که به صورت نرمال ده گل در فصل میزده، اما در یک فصل خاص بیش از 20 گل زده پاداش میدهند. کار روتین هرگز شامل پاداش نمیشود. تازه بعد از اینکه تصمیم به پرداخت پاداش گرفته میشود آن را به نسبتی از رقم قرارداد تعیین میکنند. یعنی ممکن نیست رقم پاداش بیشتر از رقم قرارداد باشد. در مورد امیر قلعهنویی رساندن تیم به جام جهانی 48 تیمی روتینترین کاری بود که یک مربی میتوانست انجام بدهد. یعنی اگر قرار بود ما به جام جهانی 48 تیمی با 9 سهمیهای که برای آسیا در نظر گرفتهاند، نرسیم، اساسا بهتر بود فوتبال را تعطیل میکردیم و از آنجایی که خود سرمربی تیم ملی گفته رقم قراردادش 30 میلیارد تومان بوده، بنابراین پاداش 140 میلیاردی هم از لحاظ نسبت با رقم قرارداد و هم با توجه به ماموریتی که برای او در نظر گرفته شده بود کاملا غیرمشروع و غیرعرفی است. کیروش هم اشتباه کرد! مثالی که امیر قلعهنویی از کارلوس کیروش میزند نباید توجیهی برای پرداخت پاداشهای بیضابطه باشد. به راحتی میتوان گفت با تجربهای که امروز به دست آوردیم پرداخت آن پاداش هنگفت به سرمربی خارجی تیم ملی هم کار درستی نبوده و نیازی نیست آن کار اشتباه را چون یکبار انجام شده مدام تکرار کنیم. در عین حال نباید فراموش کرد زمانی که کیروش چنین پاداشی گرفت، او موفق شده بود تیم ملی را با سهمیه چهار تای آسیا به جام جهانی برساند آن هم بعد از اینکه در سال 2010 نتوانسته بودیم راهی بزرگترین رویداد فوتبالی دنیا شویم. از لحاظ وضعیت اجتماعی و اقتصادی هم آن دوران با دوران فعلی زمین تا آسمان تفاوت داشت. دلار تقریبا دو، سه هزار تومانی ایام امضای برجام کجا و دلار نزدیک 200 هزار تومانی الان کجا؟ وضعیت اقتصادی مردم در آن روزها کجا و شرایط سخت و طاقتفرسای این روزها کجا؟ در آن دوره کشور منابع مالی قابل قبولی داشت، اما امروز که رییسجمهور حاضر نیست کولر اتاق جلسه خودش را روشن کند و مجموعه نهادهای دستاندرکار دنبال هر راهی برای صرفهجویی بیشتر در هزینهها هستند، پرداخت 140 میلیارد تومان برای صعود به جام جهانی 48 تیمی هیچ توجیهی ندارد. مخصوصا اگر یادمان بیاید که مهدی تاج هنگام امضای قرارداد با قلعهنویی یکی از دلایل این تصمیم را صرفه اقتصادی عنوان کرده بود. از حواله خودرو تا پول نقد امروز که جنجال پرداخت پاداش 140 میلیاردی به اوج خود رسیده و مردم را عصبانی کرده دوباره خاطره حوالههای خودرو در جام جهانی 2022 و قبل از آن زنده شده است. امیر قلعهنویی هم در مصاحبه خود با بیان اینکه در دورههای قبل بابت صعود تیم ملی به جام جهانی حواله خودرو داده شده است، گفت: در دوره قبل حواله ماشین گرفتند. زمانی که ما صعود کردیم، جنگ نبوده است.آنچه در مورد بحث حواله خودرو میتوان عنوان کرد یک مساله فنی است. در دوره گذشته پس از اینکه تیم ملی ایران به جام جهانی صعود کرد، محمد مخبر در رختکن تیم ملی حاضر شد و در آنجا شهاب عزیزیخادم، رییس وقت فدراسیون فوتبال از مخبر خواست به بازیکنان تیم ملی پاداش داده شود و همانجا معاون مرحوم رییسی قول این پاداش را به بازیکنان داد. البته این حواله چند ماه بعد و پس از تغییر و تحول در راس فدراسیون داده شد که همان زمان جنجالهای بسیاری به وجود آورد. با این وجود دادن حواله ماشین به عنوان پاداش امری مسبوق به سابقه در ورزش ایران بوده است. مثلا در سال 2014 و زمان ریاست علی کفاشیان بر فدراسیون فوتبال، محمود احمدینژاد به بازیکنان حواله خودرو پاداش داد. حواله خودرو پاداشی است فراتر از تصمیم فدراسیون فوتبال و تنها در اختیار حوزه ریاستجمهوری یا معاون اول رییسجمهور قرار دارد. بنابراین مقایسه کردنش با پاداش نقد که از محل درآمدهای فدراسیون پرداخت میشود، کا
