نان در یک سال گذشته با تورمی بین ۱۰۰ تا ۱۴۰ درصد، بیشترین رشد قیمت را در میان کالاهای پرمصرف خانوار تجربه کرده است. این در حالیست که افزایش دستمزد بسیار کمتر از تورم نان بوده است. گرانی نان دیگر تنها به افزایش قیمت یک کالای خوراکی محدود نمیشود؛ کالایی که قوت غالب میلیونها خانوار ایرانی، بهویژه کارگران، بازنشستگان و دهکهای پایین درآمدی است، اکنون به یکی از مهمترین عوامل فشار بر معیشت خانوار تبدیل شده است. افزایش قیمت نان علاوه بر کوچکتر کردن سفره خانوار، به دلیل نقش کلیدی آن در زنجیره تولید و مصرف، بر قیمت بسیاری از کالاهای خوراکی از جمله ساندویچ، فستفود، غذاهای آماده و حتی هزینه تمامشده برخی خدمات غذایی نیز اثر گذاشته و به تشدید تورم خوراکیها دامن زده است. این در حالی است که رشد دستمزدها فاصله قابل توجهی با افزایش هزینههای زندگی دارد. پایه دستمزد سال جاری، ۱۶ میلیون و ۶۲۵ هزار و ۵۵۰ تومان تعیین شده است. این در حالی است که سبد معیشت حداقلی کارگران در نشست ۲۴ اسفند ۱۴۰۴ شورایعالی کار، حدود ۴۵ میلیون تومان برآورد شد. بنابراین، حداقل دستمزد مصوب تنها حدود ۳۷ درصد از هزینه سبد معیشت را پوشش میدهد و همچنان با آن بیش از ۶۳ درصد فاصله دارد؛ شکافی که با افزایش قیمت کالاهای اساسی، بهویژه نان، عمیقتر نیز شده است. موج گرانی نان در حالی که دولت طی ماههای گذشته بارها اعلام کرده بود افزایش قیمت نان در دستور کار نیست، در عمل بسیاری از نانواییها، بهویژه واحدهای آزادپز، پیش از اعلام رسمی نرخهای جدید، قیمت نان را افزایش دادند و در نهایت نیز نرخهای جدید در بسیاری از استانها به اجرا درآمد. با این حال، بسیاری از شهروندان همچنان میگویند دسترسی به نان با نرخ مصوب دشوار است؛ چراکه تعداد نانواییهای عرضهکننده نان یارانهای محدود است و در بسیاری از مناطق، فاصله قابل توجهی میان نرخهای رسمی و قیمتهای واقعی بازار وجود دارد. این در حالی است که دولت در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵، اعتبار یارانه آرد و نان برای خرید تضمینی گندم داخلی و واردات گندم را به ۲۹۸ میلیارد و ۸۰۰ میلیون ریال (جدید) افزایش داده است. با وجود افزایش این اعتبارات، روند قیمتها نشان میدهد سیاستهای حمایتی تاکنون نتوانسته مانع رشد قیمت نان در بازار شود. دوم تیرماه ۱۴۰۵، محمدجواد کرمی، رئیس کارگروه آرد و نان، اعلام کرد که براساس مصوبه استانداری تهران، قیمت نان یارانهای از ابتدای تیرماه افزایش یافته است. به گفته وی، قیمت نان بربری از ۵ هزار و ۳۰۰ تومان به ۱۰ هزار تومان، سنگک از ۷ هزار و ۶۰۰ تومان به ۱۵ هزار و ۵۰۰ تومان و لواش از هزار و ۴۰۰ تومان به ۲ هزار و ۷۰۰ تومان رسیده است. به این ترتیب، در آخرین تکانه تورمی در تهران، قیمت انواع نان (آنهم نان دولتی و یارانهای) تقریباً دو برابر شده است. همزمان، حمید رستگار، رئیس اتاق اصناف تهران، با تأکید بر اینکه قیمت نان باید متناسب با هزینههای واقعی تولید و در چارچوب نرخهای مصوب تعیین شود، اعلام کرد فروش نان خارج از نرخهای رسمی تخلف محسوب میشود. وی همچنین از تشدید نظارت بر عملکرد نانواییها و الزام نصب نرخهای مصوب در معرض دید شهروندان خبر داد و افزود اجرای نرخهای جدید از روز شنبه، ششم تیرماه، آغاز خواهد شد. وقتی گرانی نان مستقیما به سفره کارگران میرسد با این حال، فعالان کارگری معتقدند افزایش قیمت نان تنها به گرانتر شدن یک کالای اساسی خاص محدود نمیشود؛ زیرا نان یکی از مهمترین اقلام سبد مصرفی خانوارهای کارگری است و افزایش قیمت آن، هم بهطور مستقیم هزینه معیشت را بالا میبرد و هم از طریق افزایش هزینه تولید و عرضه بسیاری از کالاها و خدمات غذایی، بر قیمت سایر اقلام مصرفی خوراکی اثر میگذارد. فتحالله بیات، رئیس اتحادیه کارگران قراردادی و پیمانی و دبیر اجرایی خانه کارگر شرق تهران، در گفتوگو با ایلنا با اشاره به تأثیر افزایش قیمت نان بر معیشت کارگران، گفت: نان، اصلیترین کالای مصرفی خانوادههای کارگری است و افزایش قیمت آن فشار مستقیمی بر قدرت خرید این قشر وارد میکند. وی با بیان اینکه بسیاری از خانوادههای کارگری در صورت ناتوانی در خرید گوشت و مرغ، نیاز غذایی خود را با نان، پنیر، تخممرغ و گوجه تأمین میکنند، افزود: وقتی همین اقلام اولیه نیز با افزایش قیمت مواجه میشوند، معیشت کارگران بیش از پیش تحت فشار قرار میگیرد. بیات با اشاره به اینکه افزایش دستمزد سال ۱۴۰۵ بر مبنای شرایط اقتصادی زمستان گذشته بوده است، اظهار کرد: افزایش ناگهانی قیمت کالاها باعث میشود افزایش حقوق در همان ماههای ابتدایی سال عملاً بیاثر شود و قدرت خرید حقوقبگیران دوباره کاهش یابد. تورم نان در صدر کالاهای اساسی قرار گرفت آمارهای رسمی نیز از تشدید روند افزایش قیمت نان حکایت دارد. تازهترین دادههای بانک مرکزی نشان میدهد نان در اردیبهشتماه ۱۴۰۵ با ثبت تورم بیش از ۱۴۰ درصدی، بالاترین نرخ تورم را در میان کالاهای اساسی به خود اختصاص داده است. همچنین براساس گزارش مرکز آمار ایران، تورم سالانه گروه «نان و غلات» در اردیبهشت ۱۴۰۵ به ۱۱۴.۲ درصد رسیده؛ رقمی که بهمراتب بالاتر از تورم عمومی کشور است. بررسی روند قیمتها نیز از استمرار این افزایشها حکایت دارد. براساس دادههای مرکز آمار، از ابتدای بهار ۱۴۰۴ تا خردادماه ۱۴۰۵، قیمت نان در تهران بیش از ۲.۴ برابر شده است. این در حالی است که تنها در نیمه نخست سال ۱۴۰۴ نیز قیمت انواع نان در پایتخت بین ۴۰ تا ۵۰ درصد افزایش یافته بود. به این ترتیب، نان در یک سال گذشته با تورمی بین ۱۰۰ تا ۱۴۰ درصد، بیشترین رشد قیمت را در میان کالاهای پرمصرف خانوار تجربه کرده است. نگاهی به روند تورم در سال ۱۴۰۴ نیز نشان میدهد شتاب افزایش قیمت نان از همان ابتدای سال آغاز شده بود. براساس دادههای مرکز آمار، تورم سالانه کشور در تیرماه سال قبل، ۳۵.۳ درصد بود، اما تورم ماهانه گروه «نان و غلات» در همان ماه به ۱۶.۶ درصد رسید؛ نرخی که
تازهنیوز
تازهنیوزتازهنیوز