عبارت «از خوشحالی میمیرم» معمولاً فقط یک اصطلاح است، اما واقعیت این است که در مواردی بسیار نادر، شادی شدید واقعاً میتواند به قلب آسیب برساند. به گزارش انتخاب و به نقل از sciencealert ؛در مطالعهای که در مجله Oxford Medical Case Reports منتشر شده، پزشکان داستان غیرمعمول زنی ۶۵ ساله را روایت کردهاند که پس از شرکت در مراسم عروسی دخترش، دچار چنان هیجان و خوشحالی شد که پزشکان ابتدا تصور کردند سکته قلبی کرده است. این زن تا سه روز پس از مراسم، از درد قفسه سینه و تنگی نفس رنج میبرد. او که چند ماه قبل نیز یک بار درد مشابهی را تجربه کرده بود، پس از مراجعه به پزشک بهطور فوری به بخش اورژانس ارجاع داده شد. اما نتایج آزمایشها گیجکننده بود. بررسیها نشان میداد خونرسانی به قلب کاهش یافته است؛ وضعیتی که معمولاً به دلیل وجود لخته خون رخ میدهد، اما پزشکان هیچ لختهای پیدا نکردند. در عوض، مشاهده کردند بطن چپ قلب او به شکل غیرعادی متورم و بادکنکی شده است؛ تغییری که باعث شده بود قلب نتواند خون را بهخوبی در بدن پمپاژ کند. هرچند عجیب به نظر میرسد، اما این تغییر میتواند نشانه شادی و هیجان شدید و ناگهانی باشد. وقتی فرد در مدت کوتاهی دچار احساسات مثبت بسیار شدید شود، این فشار عاطفی میتواند به قلب استرس وارد کرده و حتی شکل آن را بهطور موقت تغییر دهد. این وضعیت نادر کاردیومیوپاتی تاکوتسوبو (Takotsubo Cardiomyopathy یا TTS) نام دارد؛ بیماریای که علائم آن بسیار شبیه سکته قلبی است. اگرچه این بیماری معمولاً برگشتپذیر است، اما بیخطر نیست و در برخی موارد میتواند جان بیمار را تهدید کند. سندرم «قلب شکسته» و «قلب شاد» سندرم تاکوتسوبو در اثر تجربه احساسات بسیار شدید ایجاد میشود؛ چه احساسات منفی مانند جدایی یا از دست دادن عزیزان و چه احساسات مثبت مانند عروسی، تولد نوه یا موفقیت بزرگ. نوع ناشی از احساسات منفی با نام سندرم قلب شکسته شناخته میشود و نوع ناشی از احساسات مثبت سندرم قلب شاد نام دارد. سندرم قلب شکسته شناختهشدهتر است، اما سندرم قلب شاد نیز هرچند بسیار نادر، میتواند به همان اندازه خطرناک باشد. پژوهشها نشان میدهد حدود ۱ تا ۳ درصد افرادی که با علائم سکته قلبی به بیمارستان مراجعه میکنند اما هیچ لختهای در عروق قلبشان دیده نمیشود، در واقع به سندرم تاکوتسوبو مبتلا هستند. از میان این بیماران نیز تنها حدود ۴ درصد بر اثر احساسات مثبت شدید دچار این عارضه شدهاند. البته به دلیل تعداد اندک موارد ثبتشده، مشخص نیست این آمار واقعاً بیانگر شیوع بیماری باشد یا اینکه بسیاری از موارد اصلاً تشخیص داده نمیشوند. چرا نام آن «تاکوتسوبو» است؟ این بیماری نخستین بار در سال ۱۹۸۳ در بیمارستان شهر هیروشیما ژاپن توصیف شد. نام «تاکوتسوبو» از ظرفهای سفالی مخصوص صید اختاپوس در ژاپن گرفته شده است، زیرا بطن چپ قلب بیماران در زمان بیماری ظاهری شبیه این ظرفها پیدا میکند. علت دقیق هنوز مشخص نیست دانشمندان هنوز دقیقاً نمیدانند چرا چنین اتفاقی رخ میدهد، اما معتقدند در هر دو نوع سندرم قلب شکسته و قلب شاد، سیستم عصبی سمپاتیک فعال شده و مقدار زیادی هورمونهای استرس مانند کاتکولامینها در بدن آزاد میشود. با این حال، پاسخ هورمونی بدن بسته به اینکه احساسات مثبت باشند یا منفی، تفاوتهایی دارد. به گفته پژوهشگران، سندرم قلب شاد معمولاً علائم خفیفتر و پیشآگهی کوتاهمدت بهتری نسبت به سندرم قلب شکسته دارد، اما برای اطمینان به مطالعات بیشتری نیاز است. از آنجا که علائم این نوع بیماری معمولاً شدید نیست، گاهی از سوی پزشکان نادیده گرفته میشود، در حالی که همچنان میتواند عوارض خطرناکی ایجاد کند. پزشکان باید هوشیارتر باشند پژوهشگران تأکید میکنند پزشکان نباید فقط در افرادی که عوامل خطر بیماریهای قلبی دارند به این بیماری فکر کنند، بلکه حتی در افراد سالم نیز باید احتمال آن را در نظر بگیرند. جان مدیاس، متخصص قلب از دانشکده پزشکی آیکان در نیویورک، نیز هشدار داده است که آگاهی پزشکان، بیماران و عموم مردم درباره سندرم قلب شاد و قلب شکسته باید افزایش یابد. به گفته او، عوارض کوتاهمدت و بلندمدت هر دو نوع این بیماری تقریباً مشابه است، هرچند برخی مطالعات نشان دادهاند درصد بیشتری از مردان نسبت به زنان به سندرم قلب شاد مبتلا میشوند. او معتقد است پژوهشهای بیشتری باید انجام شود تا مشخص شود کدام احساسات مثبت و لذتبخش میتوانند محرک این سندرم باشند. پایان خوش ماجرا خوشبختانه زن ۶۵ ساله این گزارش پس از درمان، بهبودی کامل قلبی پیدا کرد و اکنون زندگی سالمی دارد. او نیز با خوشبینی منتظر است در سالهای آینده، لحظههای شادیبخش دیگری مانند موفقیتها و جشنهای فرزندان دیگرش را تجربه کند.
انتخاب
انتخابانتخاب