محسن رهامی میگوید: در خصوص نوع توصیهها و مخرج مشترک تذکرات و رهنمونها، باید گفت توصیههای اقتصادی و بهبود معیشت مردم و حل معضلات آنان و تلاش برای خودکفایی و عدم وابستگی به خارج، تقریباً در تمامی دورهها و دولتها وجود داشته است. خبرآنلاین: رهبر شهید انقلاب در مقاطع مختلف، دولتهای مستقر را به حل مشکلات اقتصادی، بهبود معیشت مردم، تقویت تولید داخلی و کاهش وابستگی به خارج توصیه کردهاند؛ توصیههایی که در کنار حمایت از دولتها، همواره بخشی از رهنمودهای ایشان بوده است. اما این توصیهها تا چه اندازه در عمل به سیاستهای اجرایی تبدیل شده و دولتها تا چه حد امکان تحقق آنها را داشتهاند؟ محسن رهامی، فعال سیاسی اصلاحطلب و حقوقدان، در گفتوگوی مکتوب با خبرگزاری خبرآنلاین، ضمن تشریح نحوه حمایت رهبر انقلاب از دولتهای مختلف، معتقد است اثرگذاری این توصیهها بدون اصلاح برخی سیاستهای کلان و رفع موانع ساختاری اقتصاد، محدود خواهد بود. این فعال سیاسی اصلاحطلب میگوید: «باید گفت میزان تأثیرگذاری توصیههای رهبری در حوزههای اقتصادی و معیشتی مردم، اگر همراه با بهبود و اصلاح ساختاری روابط کلان سیاسی با دنیای خارج و نیز اصلاح کلان سیاستهای داخلی در جهت حمایت و پشتیبانی از سرمایهگذاری داخلی و خارجی و حذف رانتها و روابط فسادآور اقتصادی نباشد، چندان در بهبود اوضاع اقتصادی و معیشتی مردم تأثیرگذاری مؤثر نداشته و در آینده نیز نخواهد داشت.» در ادامه مشروح گفتوگوی محسن رهامی، فعال سیاسی اصلاحطلب را در ادامه میخوانید؛ ******************* * رهبر انقلاب مکرراً توصیههای اقتصادی را به دولتها داشتند، نظر شما درباره توصیهها و دیدگاههای رهبری در این خصوص چیست و چقدر دولتها توانستند به توصیههای ایشان عمل کنند؟ با توجه به حدود اختیارات رهبری که در اصل ۱۱۰ قانون اساسی احصا شده است، طبیعی است که حمایت رهبری از دولتهای مستقر میتواند نفیاً و اثباتاً نقش مؤثری در موفقیت آن دولت و امکان ایجاد توازن و هماهنگی بین ارگانهای دولتی و اجزای دولت با نهادهای زیرمجموعه رهبری، خصوصاً قوه قضائیه و نیروهای مسلح و وصول به اهداف و برنامههای دولت داشته باشد. امری که در دوره امام خمینی(رض) کاملاً مشهود بود و اگر حمایتهای تمامعیار و بسیار مؤثر ایشان نبود، امکان موفقیت دولت در آن دوره حساس آغازین نظام جمهوری اسلامی بههیچوجه میسر نبود. در شرایطی که همزمان با مشکلات عظیم دوره گذار از نظام پادشاهی به نظام انقلابی جمهوریت، بروز مشکلات و بحرانها تا حدی طبیعی به نظر میرسید و دولت در کنار مواجهه با این مشکلات عظیم، میبایستی بار سنگین اداره یک جنگ تمامعیار و پرهزینه را نیز تحمل میکرد، در مقابله با تمامی این معضلات، حمایتهای تمامعیار و رهنمودهای امام فقید(ره) و پشتیبانی بیدریغ ملت از دولت مستقر در آن شرایط بحرانی کشور، عامل مهمی در موفقیت دولت در پشتسر گذاشتن آن بحرانها و مشکلات بود. توصیههای اقتصادی و بهبود معیشت مردم تقریباً در تمامی دورهها و دولتها وجود داشته است * ایشان در حمایت از دولتها چگونه نقش داشتند؟ در خصوص نحوه حمایتها و توصیههای رهبر شهید انقلاب(ره) نسبت به دولتهای مستقر نیز باید عرض کنم، چگونگی و میزان این حمایتها و توصیهها بستگی به شرایط حاکم بر کشور و نحوه تعامل دولتهای مستقر با رهبری داشته است، به نحوی که نسبت به بعضی دولتها، این حمایت کاملاً چشمگیر و تمامعیار و در سطح کلان و علنی بوده است. * چقدر اختیارات ایشان به دولت و ایجاد شوراهای عالی توانست در اجرای سیاستهای کشور تأثیرگذار باشد؟ در خصوص نوع توصیهها و مخرج مشترک تذکرات و رهنمونها، باید گفت توصیههای اقتصادی و بهبود معیشت مردم و حل معضلات آنان و تلاش برای خودکفایی و عدم وابستگی به خارج، تقریباً در تمامی دورهها و دولتها وجود داشته است. ایشان در این حوزهها نیز مانند سایر زمینهها، و با جدیت بیشتر، آنچه را که برای بهبود اوضاع اجتماعی و اقتصادی کشور، خصوصاً از حیث اتکا به داخل و قطع وابستگی به خارج، به صلاح میدانستند، حسب مورد، به دولتهای مستقر توصیه میکردند و تذکر میدادند. گرچه نمیتوان منکر تأثیرگذاری توصیههای رهبری در بهبود اوضاع اقتصادی کشور شد، اما... * مهمترین توصیهها که مخرج مشترک توصیههای ایشان به همه دولتها بوده، کدام است و چرا؟ در خصوص میزان تأثیر توصیههای رهبری در حیطه امور اقتصادی، گرچه نمیتوان منکر تأثیرگذاری توصیههای رهبری در بهبود اوضاع اقتصادی کشور شد، اما در خصوص میزان واقعی این توصیهها، موضوع تا حدی محل تأمل بوده و نیاز به واکاوی بیشتر دارد. زیرا مشکلات کلان اقتصادی و بهاصطلاح اَبَربحرانهای موجود در این حوزه، مانند تورم و گرانی، بیکاری، مهاجرت، مشکلات مسکن و حتی تأمین معاش یومیه مردم، مسائل و مشکلات بسیار پیچیده و چندعاملی هستند. بهبود آنها، حتی در حد نسبی و جزئی نیز، به علل و عوامل مختلفی بستگی دارد که بعضاً مربوط میشود به حوزههای کلان سیاسی داخلی و روابط سیاسی کشور با دنیای خارج، خصوصاً کشورهای بزرگ تأثیرگذار در حوزه امور اقتصادی و اجتماعی، و بسیاری از تحولات سیاسی و اقتصادی کلان بینالمللی. این امور نوعاً از اختیارات و دسترسیهای دولتهای مستقر خارج بوده و به سیاستهای کلان نظام مربوط میشود. حتی بعضاً از دسترسیهای کلان نظام سیاسی کشور نیز خارج میشود. لذا باید گفت میزان تأثیرگذاری توصیههای رهبری در حوزههای اقتصادی و معیشتی مردم، اگر همراه با بهبود و اصلاح ساختاری روابط کلان سیاسی با دنیای خارج و نیز اصلاح کلان سیاستهای داخلی در جهت حمایت و پشتیبانی از سرمایهگذاری داخلی و خارجی و حذف رانتها و روابط فسادآور اقتصادی نباشد، چندان در بهبود اوضاع اقتصادی و معیشتی مردم تأثیرگذاری مؤثر نداشته و در آینده نیز نخواهد داشت. البته بحث در این خصوص فرصت مستقلی میطلبد که فعلاً مجال آن فراهم نیست.