بیشتر افراد نمیدانند که ضربان قلب در حالت استراحت، یکی از مهمترین شاخصهای سلامت قلب است و به اندازه فشار خون و سایر علائم حیاتی اهمیت دارد. در ادامه، یک متخصص قلب توضیح میدهد که چرا باید این عدد ساده را بهطور منظم بررسی کنید. به گزارش انتخاب و به نقل از انلی مای هلث؛ ضربان قلب در حالت استراحت (Resting Heart Rate) یکی از سادهترین راهها برای ارزیابی وضعیت کلی سلامت بدن است. این عدد نشان میدهد زمانی که بدن کاملاً در حالت استراحت قرار دارد، قلب شما در هر دقیقه چند بار میتپد. برای اندازهگیری آن کافی است دستکم پنج دقیقه در آرامش بنشینید یا بلافاصله پس از بیدار شدن از خواب، قبل از انجام هر فعالیتی، ضربان قلب خود را اندازه بگیرید. برای بیشتر بزرگسالان، ضربان قلب طبیعی در حالت استراحت بین ۶۰ تا ۱۰۰ ضربه در دقیقه است. البته سن، آمادگی جسمانی، سبک زندگی و برخی بیماریها میتوانند این عدد را تغییر دهند. آگاهی از ضربان قلب در حالت استراحت میتواند به شما کمک کند تغییرات احتمالی وضعیت سلامتی خود را زودتر تشخیص دهید و در صورت نیاز به پزشک مراجعه کنید. ضربان قلب در حالت استراحت چیست؟ دکتر دیبانشو گوپتا، متخصص قلب، میگوید: «ضربان قلب در حالت استراحت نشان میدهد قلب شما هنگام آرام بودن بدن، برای رساندن خون به اندامها چقدر باید کار کند. هرچه این عدد پایینتر باشد، معمولاً قلب با کارایی بیشتری خون را پمپ میکند، زیرا در هر ضربان، خون بیشتری را به گردش درمیآورد.» به همین دلیل، ورزشکاران و افرادی که بهطور منظم ورزش میکنند، ممکن است ضربان قلبی بین ۴۰ تا ۶۰ ضربه در دقیقه داشته باشند که برای آنها کاملاً طبیعی و نشانه سلامت و آمادگی بالای قلب است. پایین بودن ضربان قلب چه مفهومی دارد؟ ضربان قلب پایین در حالت استراحت معمولاً با سلامت بهتر قلب و عروق ارتباط دارد. ورزش منظم باعث تقویت عضله قلب میشود و در نتیجه قلب میتواند با تعداد ضربان کمتری خون مورد نیاز بدن را تأمین کند. اما پایین بودن بیش از حد ضربان قلب همیشه طبیعی نیست. اگر ضربان قلب شما کمتر از ۶۰ ضربه در دقیقه باشد و همزمان علائمی مانند سرگیجه، خستگی، غش یا تنگی نفس داشته باشید، باید حتماً با پزشک مشورت کنید. گاهی این وضعیت میتواند ناشی از بیماریهای قلبی یا مصرف برخی داروها باشد. همچنین پژوهشی از امپریال کالج لندن نشان داده است که هم ضربان قلب بسیار پایین و هم ضربان قلب بالا میتوانند با افزایش خطر سکته مغزی ارتباط داشته باشند. بالا بودن ضربان قلب چه معنایی دارد؟ اگر ضربان قلب شما در حالت استراحت بهطور مداوم بالا باشد، ممکن است نشاندهنده این باشد که قلب بیش از حد طبیعی فعالیت میکند. عوامل مختلفی میتوانند باعث افزایش ضربان قلب شوند، از جمله: * استرس و اضطراب * کمآبی بدن * سیگار کشیدن * مصرف زیاد کافئین * کمبود خواب همچنین این وضعیت ممکن است با بیماریهایی مانند فشار خون بالا، پرکاری تیروئید، کمخونی یا بیماریهای قلبی مرتبط باشد. اگر ضربان قلب شما بدون دلیل مشخص، بهطور مداوم بیش از ۱۰۰ ضربه در دقیقه باشد، باید هرچه سریعتر توسط پزشک بررسی شوید. چه عواملی روی ضربان قلب در حالت استراحت تأثیر میگذارند؟ بر اساس اعلام انجمن قلب آمریکا، ضربان قلب در طول روز بهطور طبیعی تغییر میکند و عوامل زیادی روی آن اثر دارند، از جمله: * سن * میزان آمادگی جسمانی * استرس و احساسات * دمای بدن * مصرف داروها * سیگار * الکل * کافئین * میزان آب بدن حتی بالا رفتن از چند پله یا کمی راه رفتن پیش از اندازهگیری نیز میتواند ضربان قلب را موقتاً افزایش دهد. بنابراین بهتر است هر روز در یک ساعت مشخص و زمانی که کاملاً آرام هستید، آن را اندازه بگیرید. چگونه ضربان قلب در حالت استراحت را اندازه بگیریم؟ اندازهگیری آن فقط یک دقیقه زمان میبرد: 1. انگشت اشاره و میانی خود را روی مچ دست، زیر انگشت شست، یا کنار گردن قرار دهید. 2. تعداد ضربانها را طی ۳۰ ثانیه بشمارید و عدد بهدستآمده را در ۲ ضرب کنید. 3. برای دقت بیشتر میتوانید ضربانها را ۶۰ ثانیه کامل بشمارید. ساعتهای هوشمند و دستبندهای ورزشی نیز میتوانند این عدد را بهصورت خودکار ثبت کنند. چگونه ضربان قلب در حالت استراحت را بهبود دهیم؟ اگر ضربان قلب شما بالاتر از حد طبیعی است، تغییر سبک زندگی میتواند به مرور آن را کاهش دهد. دکتر گوپتا توصیه میکند: * بهطور منظم ورزش کنید و هفتهای دستکم ۱۵۰ دقیقه فعالیت بدنی با شدت متوسط داشته باشید. مطالعات نشان دادهاند ورزش منظم باعث کاهش ضربان قلب در حالت استراحت میشود. * رژیم غذایی سالم شامل میوه، سبزیجات، غلات کامل و پروتئینهای کمچرب داشته باشید. * استرس خود را کنترل کنید و از روشهایی مانند مدیتیشن و تمرینهای آرامسازی استفاده کنید. * خواب کافی داشته باشید. * آب کافی بنوشید. * از مصرف سیگار خودداری کنید. چه زمانی باید نگران شوید؟ بالا یا پایین بودن ضربان قلب در یک روز، معمولاً جای نگرانی ندارد؛ زیرا این عدد ممکن است به دلایل طبیعی تغییر کند. اما اگر متوجه تغییر ناگهانی یا ماندگار در ضربان قلب خود شدید، بهویژه اگر همراه با درد قفسه سینه، غش، سرگیجه شدید یا تنگی نفس باشد، باید هرچه سریعتر به پزشک مراجعه کنید. بررسی منظم ضربان قلب در حالت استراحت به شما کمک میکند بدانید عدد طبیعی بدنتان چقدر است و هرگونه تغییر غیرعادی را زودتر تشخیص دهید. جمعبندی ضربان قلب در حالت استراحت، یکی از سادهترین و در عین حال ارزشمندترین شاخصهای سلامت قلب و بدن است. پایین بودن آن معمولاً نشانه آمادگی جسمانی و عملکرد مطلوب قلب است، اما بالا بودن مداوم یا پایین بودن غیرطبیعی آن میتواند هشداری درباره وجود یک مشکل زمینهای باشد. با داشتن سبک زندگی سالم و اندازهگیری دورهای این شاخص، میتوانید وضعیت سلامت قلب خود را بهتر زیر نظر داشته باشید و در صورت مشاهده تغییرات نگرانکننده، بهموقع از پزشک کمک بگیرید.
انتخاب
انتخابانتخاب