بعد از هفتهها خبر ضدونقیض، التهاب، جنگ، نگرانی از بستهماندن مسیرهای تجاری و جهشهای نفسگیر دلار، یکشنبهشب، ۱۷ خرداد اعلام شد ایران و آمریکا به تفاهم رسیدهاند و جمعه، ۱۹ ژوئن (۲۹ خرداد) در ژنو، یادداشت تفاهمی را امضا کنند؛ تفاهمی که طبق گزارش زومان، الجزیره، CNBC و رویترز، محورهایی مثل توقف درگیریها، بازگشایی تنگهی هرمز، رفع محاصرهی دریایی و آغاز مسیر مذاکرات بعدی را در برمیگیرد، هرچند متن کامل هنوز منتشر نشده و امضا و اجرای نهایی، همچنان نقطهی حساس ماجراست؛ البته بازار ارز، منتظر امضا نماند. بازار، خبر صلح را زودتر از امضای آن قیمتگذاری کرد شایعات مثبت پیشاز اعلام رسمی تفاهم، کمکم ترمز دلار را کشیده بود؛ واکنش اصلی بعداز اعلام خبر نمایان شد. تتر که امروزه برای بسیاری از فعالان بازار، دماسنج لحظهای انتظارات ارزی است، خیلی سریع تا محدودهی ۱۶۵هزار تومان پایین آمد. دوشنبه، دلار با نرخهای حدود ۱۶۲ تا ۱۶۳هزار تومان معامله میشد و در شامگاه همان روز، تتر به زیر ۱۶۰هزار تومان هم سرک کشید و اکنون، حین نگارش این مقاله، در محدودهی ۱۵۵هزار تومان نوسان میکند؛ درحالیکه طی هفتههای گذشته، زیر فشار انتظار تورمی و سایهی جنگ، دلار تا حوالی ۱۹۰هزار تومان نیز بالا رفته بود. افت ارز، خیلی زود خودش را روی ویترین فروشگاههای دیجیتال نشان داد؛ بازاری که در روزهای جنگ و تشدید تنش، هر روز رکورد تازهای ثبت میکرد، ناگهان تغییر جهت داد؛ البته این تغییر جهت در همهی کالاها یکسان نبود. همانطور که معمولا در بازارهای وارداتی ایران رخ میدهد، کالاهای گرانتر، کمیابتر و وابستهتر به نرخ روز ارز، سریعتر واکنش نشان دادند؛ اما کالاهای میانرده و اقتصادی چسبندگی بیشتری داشتند. فروشندهای که گوشی پرچمدار چندصد میلیونی را با ترس از جهش بعدی دلار قیمتگذاری کرده بود، حالا ناچار شد بخشیاز «حق ریسک» را از قیمت بردارد؛ اما در کالای میانرده، هزینهی انبار، حاشیهی سود پایینتر، موجودیهای قبلی و تقاضای مداوم، اجازهی افت تند را نمیدهد. دلار از قلهی جنگ پایین آمد و تب بازار کالای دیجیتال هم افتاد بهعنوان روشنترین نمونه، بهسراغ آیفون ۱۷ میرویم؛ مدل رجیسترشدهی آن از حدود ۲۹۰میلیون تومان در ۱۰ خرداد، با چند پله کاهش، در ۲۵ خرداد با افتی ۷درصدی به حدود ۲۷۰میلیون تومان رسید. در متن بازار هم همین روند دیده میشود؛ مدلی که در دوران جنگ حتی قیمتهای بالاتر از ۳۰۰میلیون تومان را تجربه کرده بود، حالا در حوالی ۲۷۰میلیون تومان معامله میشود. این کاهش فقط یک اصلاح عددی نیست؛ بلکه نشانهای است از تخلیهی بخشی از حباب انتظاری که روی قیمت پرچمدارها نشسته بود. در آیفون ۱۷ رجیسترنشدهی CH، افت قیمت تندتری بهچشم میآید. این مدل که تا محدودهی ۱۹۰میلیون تومان بالا رفته بود، حالا در بازار حوالی ۱۵۵میلیون تومان خرید و فروش میشود. تفاوت رفتار نسخههای رجیسترشده و رجیسترنشده، یکبار دیگر مسئلهی قدیمی بازار موبایل ایران را عیان میکند؛ رجیستری و هزینههای جانبی واردات، برای گوشیهای گرانقیمت فقط یک عدد اضافه روی فاکتور نیست؛ گاهی مرزی است میان «کالای مصرفی» و «کالای دور از دسترس». اولین عقبنشینی قیمتها، از ویترین پرچمدارها شروع شد آیفون ۱۷ پرو مکس هم از قاعده مستثنا نیست؛ نمودار نسخهی رجیسترشده نشان میدهد که قیمت آن از حدود ۴۲۵ میلیون تومان در ۱۹ خرداد به حوالی ۳۹۴میلیون تومان در ۲۵ خرداد رسید؛ بیشاز ۳۰میلیون تومان کاهش در کمتر از یک هفته. در بازار هم نسخهی رجیسترشدهای که زمانی به ۴۵۰میلیون تومان نزدیک شده بود، حالا در محدودهی ۳۹۰میلیون تومان پیدا میشود. نسخهی رجیسترنشدهی ZA نیز که همین چند وقت پیش حدود ۲۵۰میلیون تومان قیمت داشت، اکنون تا حوالی ۲۲۰میلیون تومان پایین آمده است. توجه کنید که کاهش قیمتها فقط محصول افت دلار نیستند. در بازار کالاهای الکترونیک، قیمت نهایی به چند عامل نرخ ارز، هزینهی جایگزینی کالا، ریسک واردات، هزینهی حملونقل و بیمه، حاشیهی سود فروشنده، موجودی انبار، امکان واردات مجدد و تصویر ذهنی بازار از آینده بستگی دارد. خبر تفاهم، دستکم در کوتاهمدت، دو متغیر مهم «انتظارات ارزی» و «ریسک لجستیکی» را آرام میکند. بازگشایی تنگهی هرمز و رفع محاصرهی دریایی، اگر طبق برنامه پیش برود، میتواند مسیر تأمین کالا را امنتر و هزینههای پنهان واردات را کمتر کند؛ اما گزارشها یادآوری میکنند که بازگشت کامل کشتیرانی به وضعیت عادی، تابع امضا، مینروبی، تصمیم شرکتهای کشتیرانی و ارزیابی بیمهگران از ریسک منطقه است. در بازار اندرویدیها هم پرچمدارها زودتر واکنش نشان دادهاند. گلکسی اس۲۶ اولترا رجیسترشده که هفتهی گذشته حدود ۳۴۵میلیون تومان قیمت داشت، حالا با حدود ۲۰میلیون تومان کاهش، نزدیک ۳۲۵میلیون تومان فروخته میشود. نسخهی رجیسترنشدهی همین گوشی نیز که چند هفته پیش در محدودهی ۱۹۰میلیون تومان بود، حالا با قیمتهایی نزدیک ۱۵۰میلیون تومان پیدا میشود. این فاصلهی عظیم میان نسخهی رجیسترشده و رجیسترنشده، بهتر از هر توضیحی نشان میدهد که هزینهی رسمیسازی و رجیستری چقدر روی قیمت تمامشدهی گوشیهای پرچمدار فشار میآورد. میانردهها دیرتر میریزند؛ چون حبابشان کوچکتر و تقاضایشان واقعیتر است اما در طبقهی میانرده، وضعیت آرامتری را شاهد هستیم. قیمت پوکو X7 پرو طبق نمودار، بیشتر روزها در حوالی ۸۶ میلیون تومان نوسان میکرد، یکبار تا حدود ۸۶میلیون و ۹۰۰هزار تومان بالا رفت و در نهایت در ۲۵ خرداد به حدود ۸۴میلیون و ۲۰۰هزار تومان رسید، در بازار هم قیمت گوشی در ۷روز گذشته از ۸۶میلیون تومان به ۸۲میلیون تومان رسید؛ افتی محسوس، اما نه شوکآور. گلکسی A56 حتی رفتار پیچیدهتری داشته؛ مدتی از ۸۲میلیون تومان تا حدود ۸۸میلیون تومان بالا رفته و بعد به حدود ۸۳میلیون تومان برگشته؛ یعنی در پایان بازه، هنوز از نقطهی شروع چندان پایینتر ننش
زومیت
زومیتزومیت