اقدام آمریکا به نقض تفاهمنامه پایان جنگ و از سرگیری تجاوز نظامی به ایران با هدف در اختیار گرفتن کنترل تنگه هرمز این سوال را بار دیگر برجسته کردهاست که آیا واشنگتن میتواند با استفاده از فشار نظامی سلطه بر تنگه هرمز را در اختیار بگیرد؟ به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، بیش از ۱۰ روز است که ایالات متحده آمریکا با نقض تعهدات خود در تفاهمنامه اسلامآباد برای پایان جنگ، بار دیگر تجاوز نظامی علیه ایران را از سر گرفتهاست. مقامهای آمریکایی از جمله رئیس جمهور آمریکا به صراحت اعلام کردهاند که هدف از بازگشت به جنگ در اختیار گرفتن کنترل در تنگه هرمز است. بنابر روایت ایرنا، یک گزینه برای دونالد ترامپ، ادامه حملات محدود به سایتها و تجهیزات نظامی ایران است. مشکل اینجاست که بیش از ۳۰۰ حمله از این دست طی هفت شب، رفتار ایران را تغییر نداده است. دلیلی وجود ندارد که فکر کنیم شب هشتم یا هشتادم تفاوتی ایجاد خواهد کرد.دولت آمریکا به صورت مکرر اعلام میکند که تنگه هرمز بر کشتیرانی تجاری گشودهاست و صرفا کشتیهای ایرانی امکان تردد از تنگه هرمز ندارند. با این حال آمار منتشر شده از سوی منابع مختلف از جمله تانکر ترکرز، ورتکسا، کپلر و خبرگزاری رویترز نشان میدهد که تردد در تنگه هرمز پس از آغاز تجاوز نظامی آمریکا به ایران و اعلام انسداد این تنگه از سوی ایران به شکل قابل توجهی کاهش پیدا کردهاست. بر اساس آمار این مراکز، تعداد شناورهای عبوری از تنگه هرمز بسیار کمتر از قبل از آغاز عملیات نظامی آمریکا است، شناورها کاملا از کریدور اعلامی آمریکا در جنوب تنگه هرمز اجتناب میکنند و تقریبا تمامی شناورهای عبوری از تنگه هرمز مرتبط با ایران هستند و از کریدور تحت نظارت ایران عبور میکنند. وال استریت ژورنال در گزارشی نوشتهاست که کشتیهای تجاری به درخواستهای مستقیم ارتش آمریکا برای استفاده از کریدور جنوبی تنگه هرمز کاملا بیاعتنایی میکنند و به پوشش امنیتی آمریکا اعتمادی ندارند. به رغم توقف تقریبا کامل ترافیک در تنگه هرمز، به ویژه در کریدور تحت نظارت آمریکا رئیس جمهوری ایالات متحده آمریکا تاکید کردهاست که با اجرای این عملیات نظامی، آمریکا به «نگهبان تنگه هرمز» تبدیل خواهد شد. او ابتدا اعلام کرد که آمریکا قصد دارد به دلیل تامین امنیت تنگه هرمز، از شناورهای عبوری ۲۰ درصد از ارزش محمولههایشان خراج دریافت کند، اما کمتر از ۲۴ ساعت بعد با عقبنشینی از این ادعا خبر داد که در تماس سران کشورهای عربی تصمیم گرفتهاست به جای دریافت خراج از کشتیرانی در تنگه هرمز، پذیرفتهاست که کشورهای عربی در آمریکا سرمایهگذاری کنند. فیلیپ گوردون، مشاور امنیت ملی جو بایدن با طعنه خطاب به ترامپ نوشت: «اگر ایالات متحده نمیخواست ایران کنترل تنگه را به دست بگیرد، نباید با سندی موافقت میکرد که در آن ذکر شده است: جمهوری اسلامی ایران تمهیدات لازم را برای عبور ایمن کشتیها اتخاذ خواهد کرد.» هیچ راهکار نظامی وجود ندارد تحلیلگران تاکید میکنند که هیچ راهکار نظامی برای کنترل بر تنگه هرمز وجود ندارد. دلایل متعددی از سوی کارشناسان در این خصوص مورد اشاره قرار گرفتهاست. محمد المصری، استاد مدرس تحصیلات تکمیلی دوحه در میدل ایست آی مینویسد: «هیچ راهحل نظامی سادهای برای مسئله تنگه هرمز وجود ندارد. ایران برای مختل کردن کشتیرانی در این تنگه نیازی به برتری نیروی دریایی متعارف ندارد؛ قایقهای تندروی کوچک، پهپادها، موشکها و مینها برای تهدید ناوگان تجاری کافی هستند.» تحلیلگران معتقدند که حتی اعلام رادیویی اجتناب از یک آبراه هم باعث میشود که کشتیهای تجاری در تصمیم خود برای عبور از آن آبراه تجدیدنظر کنند. «این القا که ما تنها به اندازه چند روز حمله دیگر با نابودی کامل توانایی ایران برای بسته نگه داشتن تنگه فاصله داریم، کاملاً یک مغالطه است.»جیسون کمپبل، مقام سابق پنتاگون که اکنون در اندیشکده مؤسسه خاورمیانه فعالیت میکند به نشریه هیل میگوید: «این القا که ما تنها به اندازه چند روز حمله دیگر با نابودی کامل توانایی ایران برای بسته نگه داشتن تنگه فاصله داریم، کاملاً یک مغالطه است.» این تحلیلگر نظامی معتقد است: «ایرانیها در مجموعهای از تاکتیکهای نامتقارن که دههها خود را برای استفاده از آنها آماده کردهاند بسیار ماهر هستند و بیش از ۳۷۰ مایل خط ساحلی برای حمله در اختیار دارند. او گفت برای پوشش دادن این منطقه و همچنین کنترل اراضی تا عمق تقریبی ۳۰ مایلی خشکی جهت دور نگه داشتن کشتیها از برد موشکهای ضدکشتی ایران، ما داریم درباره دهها هزار نیروی زمینی صحبت میکنیم که باید بخشهای وسیعی از اراضی را برای مدت زمانی نامشخص تصرف کرده و حفظ کنند.» تحلیلگران تاکید میکنند که ناتوانی در اعمال کنترل یکجانبه بر تنگه هرمز از طریق استفاده از زور، صرفا مربوط به آمریکا نیست، بلکه ایران هم در این زمینه متضرر میشود. نشریه اکونومیست نیز در یادداشتی مینویسد: «هیچیک از دو طرف راهکار نظامی برای دستیابی به اهداف خود ندارند. آقای ترامپ نمیتواند با بمباران، تنگه را باز نگه دارد؛ ایران نیز در صورت بسته شدن تنگه منفعتی نخواهد برد. کمضررترین گزینه برای هر دو طرف، همان توافقی است که اکنون خود مشغول نابود کردنش هستند.» رابرت مالی، پژوهشگر اندیشکده گروه بینالمللی بحران و مذاکرهکننده پیشین آمریکا نیز با اشاره به ناکامی راهکارهای نظامی برای کنترل تنگه هرمز تاکید میکند: «من شانس معقولی برای احیای آتشبس به شکلی از اشکال قائل هستم، زیرا همانطور که هر دو طرف به زودی خواهند فهمید، هیچکدام نمیتوانند کاملاً به خواسته خود برسند.» زمان به ضرر واشنگتن است یکی از استدلالها در مورد غیرمحتمل بودن بازگشایی تنگه هرمز با استفاده از ابزار نظامی، زمانبر بودن هر گونه تلاش احتمالی و ابعاد فشارهای اقتصادی ناشی از انسداد تنگه هرمز است. «اگرچه ایالات متحده در صورت داشتن زمان کافی میتواند توانایی ایران در تهدید کشتیرانی در
خبرآنلاین
خبرآنلاینخبرآنلاین